Quy hoạch TP Hồ Chí Minh tầm nhìn 100 năm: Những khu vực nào sẽ được ưu tiên phát triển?

Ảnh: Sở Du lịch

Theo định hướng quy hoạch, TP Hồ Chí Minh phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, với 5 cực động lực, 5 hệ liên kết chiến lược, 5 trung tâm vệ tinh và 10 vùng quản lý phát triển.

Quy hoạch bao phủ toàn bộ địa giới hành chính thành phố, diện tích khoảng 6.772,59 km2, gồm 168 đơn vị hành chính. Dân số dự báo khoảng 18 triệu người năm 2030, 25 triệu năm 2045 và hơn 27 triệu năm 2050.

Năm cực động lực định hình không gian phát triển mới

Trong 5 cực động lực, khu vực Sài Gòn - Chợ Lớn - Thủ Thiêm được định hướng phát triển các dịch vụ tài chính quốc tế; cực phía Đông tập trung vào đổi mới sáng tạo; phía Bắc phát triển công nghiệp, logistics; phía Nam gắn với cảng biển, khu thương mại tự do và công nghiệp năng lượng; phía Tây phát triển đô thị, giáo dục và y tế.

Tại phiên thảo luận, đại biểu Trần Thành Trọng kiến nghị bổ sung phường Bình Dương vào cực tăng trưởng số 2. Theo đại biểu, địa bàn này có những điều kiện thuận lợi để tham gia vào không gian phát triển khoa học - công nghệ của thành phố, như trường đại học, trung tâm triển lãm và ga metro kết nối với các khu vực khác. Nếu được đưa vào cực tăng trưởng số 2, phường Bình Dương sẽ có điều kiện tập trung nguồn lực đầu tư tốt hơn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao hàm lượng khoa học - công nghệ trong hoạt động của doanh nghiệp, các cơ sở trên địa bàn. Tiếp thu ý kiến của các đại biểu, Chủ tịch HĐND thành phố - Võ Văn Minh - đề nghị nghiên cứu điều chỉnh tên cực này thành Đông - Đông Bắc, đồng thời bổ sung Bình Dương vào định hướng phát triển.

Đối với cực công nghiệp, logistics phía Bắc, đồng chí Võ Văn Minh đề nghị bỏ tên Thủ Dầu Một khỏi danh mục địa bàn được nhấn mạnh cho chức năng công nghiệp. Theo đồng chí, Thủ Dầu Một là đô thị trung tâm cũ của Bình Dương, hiện vẫn có hoạt động công nghiệp nhưng không còn là khu vực nổi trội về chức năng này trong tầm nhìn dài hạn. Ở cực đô thị, giáo dục và y tế phía Tây, Chủ tịch HĐND thành phố lưu ý bảo đảm quỹ đất tương xứng với định hướng phát triển.

Với Hóc Môn - Củ Chi, khu vực này được định hướng phát triển dọc hành lang sông Sài Gòn, Quốc lộ 22 và cao tốc TP Hồ Chí Minh - Mộc Bài, kết nối với các tuyến Vành đai 3, Vành đai 4. Tuy nhiên, trục giao thông Bắc- Nam, đoạn từ sân bay Tân Sơn Nhất qua Quốc lộ 1 và hướng về Tây Ninh, hiện còn ùn tắc. Thành phố cần tiếp tục hoàn thiện trục này, nghiên cứu kết nối cao tốc TP Hồ Chí Minh - Mộc Bài với Quốc lộ 1 và xem xét thêm một tuyến giao thông song song giữa sông Sài Gòn với khu vực nói trên.

Đối với Tân Uyên - Bắc Tân Uyên, định hướng phát triển cần gắn với không gian đô thị ven sông Đồng Nai, đô thị đại học, dịch vụ logistics và kết nối sân bay Long Thành. Theo Chủ tịch HĐND thành phố, việc xác định các trung tâm vệ tinh phải đi kèm hạ tầng kết nối tương ứng, nếu không sẽ khó hình thành không gian phát triển thực chất. Một nội dung khác được đồng chí Võ Văn Minh lưu ý là không gian Vịnh Gành Rái, khu vực đảo Gò Găng và Long Sơn. Đây là khu vực có giá trị sinh thái, rừng ngập mặn, cảnh quan biển, đồng thời có tiềm năng phát triển đô thị, công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ thương mại và du lịch. Theo định hướng được Bộ Xây dựng góp ý, khu vực này cần được nghiên cứu gắn với trục phát triển đô thị Bà Rịa - Phú Mỹ. Việc bố trí công nghiệp và logistics phải tính toán thận trọng, bảo đảm hài hòa với yêu cầu bảo vệ sinh thái và cảnh quan tự nhiên.

Về không gian công nghiệp, Chủ tịch HĐND thành phố cho biết công nghiệp hiện chiếm hơn 30% cơ cấu kinh tế, do đó quy hoạch vẫn phải dành quỹ đất phù hợp cho ngành này. Với lĩnh vực năng lượng, cần rà soát chặt chẽ vị trí phát triển điện gió ngoài khơi, bảo đảm khớp nối với quy hoạch không gian biển, luồng hàng hải, hoạt động du lịch và khả năng xuất khẩu điện. Đối với điện mặt trời nổi, cần cân nhắc kỹ việc lựa chọn hồ, mặt nước để không ảnh hưởng đến cảnh quan sông hồ và du lịch.

Kết nối các trung tâm vệ tinh, huy động nguồn lực thực hiện

Một vấn đề liên quan trực tiếp đến tổ chức thực hiện được đại biểu Nguyễn Anh Tuấn nêu tại kỳ họp là trách nhiệm hướng dẫn, chỉ đạo và phối hợp giữa các phường, xã nằm trong 10 vùng quản lý phát triển. Đại biểu cho rằng các địa phương cần được hướng dẫn cụ thể để cùng triển khai quy hoạch 100 năm, thay vì chỉ xác định các vùng trên bản đồ.

Giải trình nội dung này, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh - Nguyễn Văn Được - cho rằng, việc HĐND thông qua quy hoạch mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng tiếp theo là chuyển các định hướng thành chương trình, kế hoạch, danh mục dự án và nguồn lực thực hiện. Thành phố sẽ đồng bộ việc triển khai với kế hoạch đầu tư công, huy động vốn tư nhân và các cơ chế hợp tác công tư; ưu tiên những hạ tầng có khả năng tạo sức lan tỏa như giao thông liên vùng, đường sắt đô thị, TOD, logistics, hạ tầng số, năng lượng và hạ tầng sinh thái. Các công trình này cần được kết nối với khu sản xuất, dịch vụ cảng biển và các đầu mối logistics, qua đó tạo điều kiện để các cực tăng trưởng và trung tâm vệ tinh phát huy vai trò trong tổng thể không gian thành phố.

Chủ tịch UBND thành phố cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm, nhiệm vụ, thời hạn, nguồn lực và sản phẩm đầu ra. Đối với đầu tư công, thành phố phải tập trung tháo gỡ vướng mắc về thủ tục, giải phóng mặt bằng, vật liệu và thanh toán; dự án chậm phải xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm, dự án không có khả năng giải ngân kịp thời cần được xem xét điều chuyển vốn. Với đầu tư tư nhân, các cơ quan phải chủ động đồng hành, phân loại khó khăn của từng dự án để có giải pháp tháo gỡ cụ thể.

Khép lại phiên thảo luận, Chủ tịch HĐND thành phố - Võ Văn Minh - lưu ý việc hoàn thiện hồ sơ quy hoạch phải tiếp thu đầy đủ ý kiến của các bộ, ngành và cơ quan chuyên môn. Thành phố cần bảo đảm sản phẩm quy hoạch có chất lượng, chặt chẽ về pháp lý, không vì áp lực thời gian mà làm ảnh hưởng đến chất lượng.

Dự kiến trong tháng 11 này, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh - Nguyễn Văn Được - sẽ xem xét phê duyệt theo thẩm quyền để tổ chức triển khai quy hoạch vào thực tế.