Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa có công văn về việc rà soát tư cách công ty đại chúng đối với các doanh nghiệp nhà nước và công ty con của doanh nghiệp nhà nước đang thực hiện niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên Sở Giao dịch chứng khoán. Theo đó, luật Chứng khoán năm 2019 được sửa đổi, bổ sung năm 2024 quy định, công ty đại chúng phải có vốn điều lệ đã góp từ 30 tỉ đồng trở lên và tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.
Trường hợp công ty không còn đáp ứng một trong các điều kiện trên thì thuộc diện bị hủy tư cách công ty đại chúng theo quy định.
Một số doanh nghiệp có khả năng bị hủy tư cách công ty đại chúng, hủy niêm yết
ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH
Mới đây, nhiều doanh nghiệp nhà nước đang niêm yết trên sàn chứng khoán đã phát đi thông báo về việc không đủ điều kiện là công ty đại chúng như: Tổng công ty Khí Việt Nam (mã chứng khoán GAS ), Tổng công ty Khoáng sản TKV (mã chứng khoán KSV ), Công ty CP Phân phối Khí thấp áp Dầu khí Việt Nam (mã chứng khoán PGD )...
Cụ thể, ngày 31.12.2025, GAS công bố thông tin, căn cứ báo cáo tài chính quý 3 năm 2025 và danh sách tổng hợp người sở hữu chứng khoán gần nhất (lập tại ngày chốt danh sách 29.8.2025), GAS có tổng cộng 17.495 cổ đông . Trong đó, 1 cổ đông lớn là Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) nắm giữ 95,76% số cổ phiếu có quyền biểu quyết; 17.494 cổ đông còn lại nắm giữ 4,24% số cổ phiếu có quyền biểu quyết.
Như vậy, GAS chưa đáp ứng điều kiện công ty đại chúng theo quy định do không đảm bảo có tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ. Hiện công ty đang nỗ lực làm việc với cổ đông lớn là PVN, đồng thời báo cáo, kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền liên quan để có phương án xử lý phù hợp với quy định hiện hành.
Tương tự, trong tháng 12.2025, Tổng công ty Khoáng sản TKV (mã chứng khoán KSV) cũng công bố đến thời điểm hiện tại (tháng 11.2025), Tổng công ty chưa đáp ứng đủ điều kiện công ty đại chúng theo quy định. Hội đồng quản trị công ty đã thống nhất phương án tiếp tục để Tổng giám đốc báo cáo và giải trình với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về "điều kiện cơ cấu cổ đông có tính đặc thù hiện nay" của Tổng công ty. Tuy nhiên, doanh nghiệp cũng đã chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất. Nghị quyết nêu rõ, nếu đến ngày 1.1.2026, Tổng công ty vẫn không đáp ứng được điều kiện về cơ cấu cổ đông hoặc không được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chấp thuận đủ điều kiện công ty đại chúng thì sẽ nộp hồ sơ hủy tư cách công ty đại chúng...
Ngoài ra, trên sàn chứng khoán cũng có các doanh nghiệp lớn mà tỷ lệ sở hữu của cổ đông nhỏ lẻ chưa đạt mức tối thiểu 10% bao gồm: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV, mã chứng khoán BID ) với 79,7% vốn cổ phần sở hữu bởi Ngân hàng Nhà nước và 14,8% sở hữu bởi KEB Hana Bank; Tập đoàn Cao su Việt Nam (mã chứng khoán GVR ) do Bộ Tài chính nắm giữ 96,8%; Công ty CP Lọc hóa dầu Bình Sơn (mã chứng khoán BSR ) do PVN nắm giữ 92,1%; Becamex IDC (mã chứng khoán BCM) do UBND TP.HCM (tỉnh Bình Dương cũ) nắm 95,4%...
Năm 2025, nhiều doanh nghiệp đã bị hủy tư cách đại chúng như Công ty CP Bánh kẹo Bibica (BBC) khi cổ đông lớn Tập đoàn PAN nắm giữ trên 98%. Tương tự, Công ty CP Nước sạch Sông Đà (Viwasupco) đã xin hủy tư cách công ty đại chúng do hai cổ đông lớn nhất là Công ty CP Hạ tầng GELEX (thành viên của GELEX) và Công ty TNHH Nước sạch REE đang nắm giữ lần lượt 62,46% và 35,95% vốn điều lệ...