Room ngoại là gì mà khiến nhiều cổ phiếu thành ‘hàng hot’?

Room ngoại là gì?

Trong thị trường chứng khoán Việt Nam, “room ngoại ” là cách gọi ngắn gọn để chỉ tỷ lệ sở hữu tối đa mà nhà đầu tư nước ngoài được phép nắm giữ tại một doanh nghiệp niêm yết. Luật chứng khoán quy định mỗi ngành nghề có mức trần khác nhau, nhưng phổ biến nhất là 49% đối với các doanh nghiệp thông thường và 30% đối với lĩnh vực ngân hàng. Một số doanh nghiệp đặc thù có thể đặt ra mức trần thấp hơn theo quy định riêng.

Điều này có nghĩa, khi nhà đầu tư nước ngoài đã mua đủ tỷ lệ tối đa cho phép, cổ phiếu đó được gọi là “hết room ngoại ”. Khi ấy, dù còn muốn mua thêm, khối ngoại cũng không thể giao dịch trực tiếp trên sàn, trừ khi có một nhà đầu tư nước ngoài khác bán ra. Đây là đặc điểm tạo nên sự khan hiếm và khiến nhiều cổ phiếu hết room ngoại trở thành “hàng hiếm” được săn đón.

Vì sao hết room ngoại lại quan trọng?

Đầu tiên, việc hết room ngoại thường phản ánh sức hấp dẫn của cổ phiếu trong mắt các tổ chức và quỹ đầu tư quốc tế. Khối ngoại thường có bộ lọc khắt khe, chỉ chọn những doanh nghiệp có nền tảng vững chắc, tăng trưởng ổn định, minh bạch và có khả năng sinh lời cao. Khi một cổ phiếu liên tục kín room, điều đó ngầm cho thấy đây là “của ngon” trong mắt các nhà đầu tư toàn cầu.

Thứ hai, hết room ngoại tạo ra sự khan hiếm về cung. Nhà đầu tư nước ngoài mới muốn tham gia sẽ phải mua lại từ những cổ đông ngoại cũ, thường thông qua giao dịch thỏa thuận với mức giá cao hơn đáng kể so với giá thị trường. Điều này khiến cổ phiếu hết room có thêm một “phần thưởng” là mức định giá cao hơn bình thường. Không ít thương vụ trong quá khứ đã cho thấy khi khối ngoại “tranh nhau” mua một mã hết room, giá sẵn sàng bị đẩy lên rất cao.

Cuối cùng, câu chuyện hết room ngoại còn gắn liền với kỳ vọng nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. Khi thị trường được nâng hạng, dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF toàn cầu sẽ đổ vào mạnh mẽ, mà phần lớn sẽ chảy vào những cổ phiếu vốn hóa lớn đã quen thuộc với khối ngoại . Các mã thường xuyên hết room, như nhóm ngân hàng, chứng khoán , bán lẻ hay tiêu dùng, vì vậy được giới đầu tư trong nước đặc biệt quan tâm.

Những cái tên thường xuyên kín room ngoại

Thực tế, nhiều năm qua, một số cổ phiếu luôn nằm trong tình trạng hết room ngoại . Điển hình là các ngân hàng lớn như Vietcombank (VCB), ACB, Techcombank (TCB) hay nhóm cổ phiếu tiêu dùng như Vinamilk (VNM), Sabeco (SAB). Các doanh nghiệp này đều có lợi nhuận ổn định, thương hiệu mạnh, quản trị minh bạch và được các quỹ ngoại coi là lựa chọn dài hạn.

Ngoài ra, một số cổ phiếu ngành chứng khoán và bất động sản cũng thường kín room nhờ tiềm năng tăng trưởng và khả năng hưởng lợi từ sự mở rộng của thị trường. Mỗi khi có thông tin nới room hay một phần cổ phiếu ngoại được bán ra, lập tức thị trường lại chứng kiến cảnh nhà đầu tư “xếp hàng” săn hàng hiếm.

Cơ hội và rủi ro cho nhà đầu tư trong nước

Với nhà đầu tư nội, việc theo dõi room ngoại cũng mang lại nhiều thông tin hữu ích. Khi một cổ phiếu đã kín room, đó là tín hiệu tích cực cho thấy doanh nghiệp được đánh giá cao bởi dòng vốn quốc tế. Sở hữu cổ phiếu hết room đôi khi cũng là cách “đi cùng” những quỹ ngoại lớn, bởi họ thường đầu tư dài hạn và chọn doanh nghiệp có nền tảng tốt.

Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc cổ phiếu hết room luôn an toàn. Giá cổ phiếu vẫn có thể biến động mạnh theo thị trường chung, và mức định giá cao do khan hiếm có thể khiến nhà đầu tư mua vào ở vùng giá không hợp lý. Ngoài ra, khi thị trường xuất hiện những thông tin bất lợi, việc khối ngoại đồng loạt bán ra để cơ cấu danh mục cũng gây áp lực rất lớn lên giá. Do đó, nắm giữ cổ phiếu hết room vẫn cần sự tỉnh táo và phân tích cẩn trọng về tình hình doanh nghiệp.

“Room ngoại” là một trong những khái niệm cơ bản nhưng quan trọng mà nhà đầu tư F0 cần nắm khi bước vào thị trường chứng khoán . Nó vừa là giới hạn pháp lý, vừa là thước đo gián tiếp phản ánh sức hấp dẫn của doanh nghiệp trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Cổ phiếu hết room ngoại thường được săn đón nhờ tính khan hiếm và chất lượng doanh nghiệp, nhưng đi kèm đó cũng là mức định giá cao và rủi ro biến động.