Sắp tới, trẻ em mầm non sẽ được làm quen với tiếng Trung, Nhật, Hàn?

Mục tiêu của Đề án nhằm nâng cao năng lực sử dụng ngoại ngữ cho người học đáp ứng nhu cầu học tập, giao tiếp, tiếp cận tri thức, văn hóa, khoa học, công nghệ toàn cầu và hội nhập quốc tế; góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực trên thị trường lao động trong nước và quốc tế. Xây dựng một thế hệ trẻ có khả năng ngoại ngữ tốt, đáp ứng yêu cầu đổi mới và phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Theo đó, Đề án đặt mục tiêu trong giai đoạn 2025 - 2030 xây dựng, triển khai các chương trình dạy học ngôn ngữ của một số quốc gia trong khu vực ASEAN, trong đó ưu tiên các chương trình dạy tiếng Lào, chương trình dạy ngôn ngữ quốc gia của Campuchia tại các cơ sở giáo dục , đào tạo có nhu cầu và đủ điều kiện triển khai, đặc biệt tại các xã khu vực biên giới.

Xây dựng, triển khai các chương trình dạy ngoại ngữ trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục thường xuyên, bảo đảm đáp ứng nhu cầu của người học, phù hợp thực tiễn.

Xây dựng, triển khai thí điểm hoạt động lựa chọn cho trẻ mầm non làm quen với tiếng Trung, tiếng Nhật Bản, tiếng Hàn Quốc ; tiếp tục thí điểm các chương trình lựa chọn làm quen với tiếng Trung Quốc, tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Nhật Bản, tiếng Hàn Quốc đối với học sinh lớp 1, lớp 2, chương trình dạy học tiếng Hàn Quốc, tiếng Đức trong giáo dục phổ thông tại các cơ sở giáo dục có nhu cầu và đủ điều kiện triển khai thực hiện.

Tăng cường triển khai dạy các ngoại ngữ, dạy tích hợp ngoại ngữ và nội dung, dạy các môn học và ngành, nghề bằng ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, trong đó có ngôn ngữ tiếng Trung Quốc, tiếng Nhật Bản, tiếng Hàn Quốc đáp ứng nhu cầu của người học, phù hợp với điều kiện của các địa phương, các cơ sở giáo dục .

Duy trì và nâng cao chất lượng việc dạy và học tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Đức và các ngoại ngữ khác trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Về xây dựng và triển khai chương trình, giáo trình, sách giáo khoa và học liệu ngoại ngữ, Đề án đặt yêu cầu nghiên cứu, xây dựng, triển khai thí điểm, tổng kết và đánh giá, ban hành triển khai chương trình, sách giáo khoa, giáo trình, tài liệu, học liệu dạy và học ngoại ngữ, dạy tích hợp ngoại ngữ trong một số môn học (như môn Toán, môn khoa học tự nhiên, môn khoa học xã hội, môn khoa học), chuyên ngành đào tạo...

Song song, các chương trình đào tạo, bồi dưỡng giáo viên ngoại ngữ, cũng như giáo viên dạy môn học, chuyên ngành bằng ngoại ngữ ở tất cả các cấp học và trình độ đào tạo sẽ được chuẩn hóa và triển khai đồng bộ.

Các lĩnh vực mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, y sinh, an ninh – quốc phòng được ưu tiên trong xây dựng học liệu và chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ, nhằm đáp ứng yêu cầu nhân lực chất lượng cao. Đề án nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính liên thông về ngoại ngữ giữa các cấp học và trình độ đào tạo trong suốt quá trình triển khai.

Đặc biệt, Đề án khuyến khích ưu tiên các ngôn ngữ của các nước láng giềng tại những xã khu vực biên giới, triển khai bằng nhiều hình thức linh hoạt, phù hợp điều kiện thực tiễn và nhu cầu của người học.

Các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm

Để đạt được các mục tiêu trên, Đề án đã đưa ra 8 giải pháp trọng tâm

1- Nghiên cứu đề xuất, ban hành các cơ chế, chính sách, quy định liên quan đến dạy và học ngoại ngữ, dạy và học bằng ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân;

2- Phát triển đội ngũ giáo viên, giảng viên dạy ngoại ngữ, dạy học bằng ngoại ngữ bảo đảm đủ về số lượng, đồng bộ về chất lượng;

3- Đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá để nâng cao chất lượng, hiệu quả trong dạy và học ngoại ngữ;

4- Xây dựng và triển khai chương trình, giáo trình, sách giáo khoa, tài liệu, học liệu dạy và học ngoại ngữ, dạy và học bằng ngoại ngữ;

5- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tiên tiến, trí tuệ nhân tạo trong dạy học ngoại ngữ, tăng cường cơ sở vật chất, điều kiện dạy và học ngoại ngữ, dạy và học bằng ngoại ngữ;

6- Đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong thúc đẩy dạy và học ngoại ngữ tại Việt Nam;

7- Đẩy mạnh công tác truyền thông, xây dựng môi trường dạy và học, sử dụng ngoại ngữ, dạy và học bằng ngoại ngữ;

8- Nâng cao hiệu quả chỉ đạo, quản lý, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá việc thực hiện Đề án.

Nghiên cứu, ứng dụng công nghệ kỹ thuật tiên tiến, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy và học ngoại ngữ

Nhằm phát triển đội ngũ giáo viên, giảng viên dạy ngoại ngữ, dạy học bằng ngoại ngữ bảo đảm đủ về số lượng, đồng bộ về chất lượng, Đề án yêu cầu việc tuyển dụng giáo viên, giảng viên dạy ngoại ngữ, gồm cả giáo viên, giảng viên người nước ngoài bảo đảm chất lượng, đáp ứng nhu cầu công việc, vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp để triển khai dạy ngoại ngữ, dạy và học bằng ngoại ngữ theo các cấp học và trình độ đào tạo bảo đảm phù hợp với quy định hiện hành; ưu tiên, quan tâm phát triển đội ngũ giáo viên, giảng viên dạy ngoại ngữ tại các xã khu vực biên giới.

Đề án nhấn mạnh nhiệm vụ bồi dưỡng năng lực ngoại ngữ và năng lực sư phạm cho giáo viên, giảng viên dạy ngoại ngữ và giáo viên dạy các môn khoa học, chuyên ngành bằng ngoại ngữ. Việc bồi dưỡng phải đáp ứng yêu cầu nghề nghiệp và khung năng lực giáo viên ngoại ngữ, chú trọng các phương pháp dạy học phân hóa, cá nhân hóa, và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy học. Đội ngũ giáo viên tại khu vực biên giới, vùng khó khăn và đặc biệt khó khăn được ưu tiên hỗ trợ bồi dưỡng.

Tăng cường năng lực đối với các cơ sở đào tạo chịu trách nhiệm đào tạo đội ngũ giáo viên, giảng viên dạy ngoại ngữ, giáo viên dạy các môn học khác bằng ngoại ngữ bảo đảm đào tạo đủ đội ngũ giáo viên đáp ứng nhu cầu triển khai dạy học ngoại ngữ trên cả nước.

Đồng thời, phối hợp chặt chẽ, kết nối giữa các cơ sở đào tạo giáo viên và các địa phương, cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên; tăng cường đào tạo theo nhu cầu sử dụng nguồn nhân lực, vai trò của địa phương trong việc phối hợp với các cơ sở đào tạo giáo viên bảo đảm nguồn giáo viên cho địa phương.

Ngoài ra, Đề án yêu cầu cần có cơ chế, chính sách phát hiện, đãi ngộ, thu hút sinh viên giỏi ngoại ngữ mới tốt nghiệp và hỗ trợ giáo viên dạy ngoại ngữ đến công tác tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn. Nghiên cứu cơ chế, chính sách cho người nước ngoài tham gia dạy học tại các cơ sở giáo dục công lập...

Để đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả trong dạy và học ngoại ngữ, Đề án yêu cầu nghiên cứu, áp dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học ngoại ngữ bảo đảm phát triển các kỹ năng, kiến thức ngoại ngữ, tạo nền tảng phát triển năng lực sử dụng ngoại ngữ theo yêu cầu của chương trình đào tạo, chú trọng các kỹ thuật dạy học phân hóa, cá nhân hóa, lấy mục tiêu đạt được năng lực sử dụng ngoại ngữ theo yêu cầu của chương trình đào tạo đối với từng người học là trung tâm của quá trình dạy học ngoại ngữ.

Nghiên cứu, ứng dụng công nghệ kỹ thuật tiên tiến, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dạy và học ngoại ngữ, dạy và học bằng ngoại ngữ, dạy học tích hợp ngoại ngữ và nội dung môn học, chuyên ngành, nghề.

Nghiên cứu, áp dụng phương pháp kiểm tra đánh giá hỗ trợ việc dạy và học ngoại ngữ, dạy và học bằng ngoại ngữ, trong đó chú trọng các phương pháp, kỹ thuật đánh giá trong quá trình dạy học, xây dựng hệ thống định dạng bài thi đánh giá định kỳ, đánh giá năng lực, đặc biệt là bài thi cuối kỳ, cuối cấp; xây dựng ngân hàng câu hỏi thi bảo đảm đáp ứng nhu cầu sử dụng của các cơ sở giáo dục , đào tạo.

Nghiên cứu, triển khai việc kiểm tra đánh giá bằng ngoại ngữ trong dạy và học các môn học, chuyên ngành, nghề bằng ngoại ngữ, dạy tích hợp hợp ngoại ngữ và nội dung các môn học, chuyên ngành, nghề.