Một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí khoa học Frontiers in Materials đã giải mã bí ẩn bao trùm "tàu ma" Ilovik-Paržine 1 và một loạt xác tàu La Mã cổ đại khác: Những tấm ván gỗ dùng để đóng tàu hầu như không bị hủy hoại qua hàng chục thế kỷ.
"Tàu ma" Ilovik-Paržine 1 được tìm thấy ở độ sâu chỉ 4 m tại biển Adriatic, hải phận Croatia . Đó là một con tàu gỗ của người La Mã, bị chìm cách đây khoảng 2.200 năm.
Như phần lớn "tàu ma" khác, Ilovik-Paržine 1 đã bị vỡ thành nhiều mảnh. Nhưng có một điều gần như vô lý: Những tấm ván gỗ đóng tàu, vốn là vật liệu hữu cơ, vẫn không tan rã sau hàng chục thế kỷ ẩn mình dưới đáy biển.
Các nhà khảo cổ học hàng hải tiếp cận "tàu ma" Ilovik-Paržine 1 - Ảnh: CNRS
Theo Science Alert, việc bị chôn vùi dưới lớp đá và trầm tích đáy biển có thể giải thích một phần việc các tấm ván đóng tàu được bảo tồn tốt.
Quá trình phân hủy thông thường, được thúc đẩy bởi các sinh vật như vi khuẩn và sâu đục gỗ, cần có oxy. Nếu bị lấp kín, nguồn oxy sẽ bị hạn chế, giúp xác tàu và đồ gốm sứ nó chở ít bị hủy hoại hơn.
Nhưng kho báu thực sự vẫn chưa được tìm thấy, theo các nhà nghiên cứu. Bí mật chính của sự trường tồn nằm ở lớp phủ mà những nhà đóng tàu cổ đại đã sử dụng.
"Khi nghiên cứu các lớp phủ, chúng tôi đã tìm thấy hai loại khác nhau trên con tàu này: một loại là hắc ín dẻo đun từ nhựa cây thông và loại kia là hỗn hợp nhựa thông và sáp ong" - nhà khảo cổ học Armelle Charrié-Duhaut thuộc Đại học Strasbourg (Pháp) cho biết.
Phân tích phấn hoa trong lớp phủ đã giúp xác định được các loài thực vật có mặt trong môi trường xung quanh trong quá trình đóng hoặc sửa chữa tàu, cho thấy cách người xưa tận dụng những thứ sẵn có để tạo nên những điều kỳ diệu trong công nghệ hàng hải.
Gỗ tàu được phủ ít nhất 4-5 lớp chống thấm, cho thấy một số lớp có thể được phủ thêm trong quá trình bảo trì tàu. Đó cũng là lý do phấn hoa trong sáp ong chống thấm có nguồn gốc đa dạng, từ các loại thực vật khác nhau ở nhiều vùng khác nhau trên khắp Địa Trung Hải.
Các lớp phủ này giúp các con tàu cổ được sử dụng tốt qua nhiều năm. Độ bền của chúng càng được chứng minh
Độ bền của nó càng được chứng minh nhờ "tàu ma" Ilovik-Paržine 1, với những tấm ván gỗ 2.200 năm không tan rã.