Sốt xình xịch mỏ đất hiếm 45 triệu tấn: Nằm ở hòn đảo lớn nhất thế giới, là ‘át chủ bài’ để Mỹ, châu Âu tự chủ đất hiếm ‘trong nhiều thế hệ’

Khoáng sản thiết yếu chính là dầu mỏ mới. Ai cũng muốn có nguồn cung dài hạn - ngoại trừ Trung Quốc, quốc gia đã dành nhiều năm xây dựng chuỗi cung ứng trên toàn thế giới để trở thành nhà cung cấp và chế biến khoáng sản lớn nhất. Hoa Kỳ và Châu Âu đang gấp rút bắt kịp, và họ đang hướng về phía Bắc để làm điều đó.

Đầu tháng này, Liên minh Châu Âu đã quyết định cần bắt đầu dự trữ khoáng sản thiết yếu để tránh tình trạng thiếu hụt trong trường hợp Trung Quốc siết chặt nguồn cung. Một số người cho rằng động thái này là chưa đủ và quá muộn, nhưng quyết định của EU một lần nữa làm nổi bật vấn đề nguồn cung khoáng sản thiết yếu và lý do tại sao phương Tây cần đa dạng hóa nguồn cung.

Châu Âu, giống Hoa Kỳ, phụ thuộc rất nhiều vào việc nhập khẩu các khoáng sản thiết yếu trong nhiều ngành công nghiệp. Tuy nhiên, việc nhập khẩu này có thể bị cắt giảm, như Trung Quốc đã cảnh báo hồi đầu năm nay khi áp đặt hạn ngạch xuất khẩu đối với một số mặt hàng trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang do Tổng thống Trump gây ra. Để tránh gián đoạn, EU cho biết họ sẽ thành lập một cơ quan "để mua, điều phối các giao dịch mua của Châu Âu, dự trữ hàng tồn kho và cũng để thúc đẩy các công ty tích hợp an ninh kinh tế hơn vào chuỗi cung ứng của họ".

Trong khi đó, Hoa Kỳ đang tập trung vào việc đảm bảo sản lượng của riêng mình - ngay trên đất châu Âu. Một công ty có trụ sở tại Hoa Kỳ đang chuẩn bị bắt đầu hoạt động thương mại tại Tanbreez (Greenland ), một trong những mỏ đất hiếm lớn nhất thế giới. Mỏ này ước tính chứa 45 triệu tấn đất hiếm, mà theo nhà điều hành Critical Metals, giá trị hiện tại ròng của nó khoảng 3 tỷ đô la.

"Tanbreez là tài sản khai thác quan trọng nhất của thời đại chúng ta", Thomas McNamara, Giám đốc Phát triển Doanh nghiệp & Quan hệ nhà đầu tư của Critical Metals, chia sẻ. "Là nguồn tài nguyên REE/HREE (các nguyên tố đất hiếm nặng) lớn nhất bên ngoài Trung Quốc, Tanbreez là giải pháp để tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu sang các nguồn ổn định, an toàn và bảo mật hơn. Tanbreez có thể cung cấp cho phương Tây gần như toàn bộ nhu cầu REE của họ trong nhiều thế hệ", McNamara nói.

Theo công ty, Tanbreez về cơ bản có thể trở thành giải pháp cho ít nhất một phần các vấn đề khoáng sản quan trọng của phương Tây. Nếu không có Tanbreez - và có thể là nhiều dự án tương tự khác, "việc định tuyến lại chuỗi cung ứng REE/HREE toàn cầu sẽ vô cùng khó khăn.

Critical Metals có thể là một trong những công ty đầu tiên đến Greenland , nhưng rất khó có khả năng là công ty cuối cùng. Đột nhiên, mọi người đều hướng đến Greenland để khai thác các khoáng sản quan trọng. Tờ Politico đưa tin vào tháng 9 rằng Vương quốc Anh đang tìm kiếm một thỏa thuận hợp tác với vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch này. Cũng trong tháng 9, ủy viên năng lượng của EU, một chính trị gia người Đan Mạch, đã đến thăm hòn đảo lớn nhất thế giới để thảo luận về nguồn cung khoáng sản quan trọng cho khối.

"Greenland , hiện tại, là kho chứa rất nhiều kim loại cơ bản, kim loại quý, đá quý, đất hiếm, uranium... tất cả đều có ở đó. Vấn đề là cho đến gần đây, việc khai thác chúng thực sự được coi là hoàn toàn không khả thi”, một phó giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Bắc Cực ở Na Uy phát biểu với CNBC tuần trước.

“Nhưng với biến đổi khí hậu và khả năng di chuyển qua Bắc Băng Dương thường xuyên hơn nhiều, đặc biệt là trong những tháng mùa hè, Greenland đang bắt đầu được xem xét kỹ lưỡng hơn như một nguồn cung cấp thay thế tiềm năng cho rất nhiều vật liệu chiến lược này cho Trung Quốc”, Marc Lanteigne nói.

Theo một khảo sát từ năm 2023 được CNBC trích dẫn hồi đầu năm nay, có 38 loại nguyên liệu thô khác nhau ở Greenland , bao gồm đất hiếm, than chì, molypden và tantali, cũng như titan, uranium và vàng. Châu Âu và Hoa Kỳ muốn có một phần trong số đó để đa dạng hóa nguồn cung, tránh phụ thuộc vào Trung Quốc.

Trong khi đó, các quốc gia lớn ở Bắc Cực đang tăng cường sản xuất tại địa phương. CNBC đưa tin, cả Nga và Canada đều đang đầu tư nhiều hơn vào việc phát triển tài nguyên Bắc Cực, thậm chí Thụy Điển cũng đang đẩy mạnh công tác thăm dò ở phía bắc, nơi một mỏ đất hiếm đã được phát hiện cách đây hai năm.

Tất cả nghe có vẻ rất đáng khích lệ về mặt an ninh nguồn cung trong tương lai, nhưng Viện Nghiên cứu Năng lượng Oxford đã đưa ra một lưu ý thận trọng vào đầu năm nay. Nghiên cứu viên cao cấp Philip Andrews-Speed đưa ra thông điệp đáng lo ngại rằng sẽ mất nhiều năm để khai thác các nguồn tài nguyên ở Bắc Cực, và chúng sẽ không thể sánh ngang với các nguồn tài nguyên đang được khai thác ở Châu Phi.

Ông dự báo sau năm 2034, khu vực này có thể chứng kiến sản lượng khai thác khoáng sản và kim loại khác tăng lên, nhưng điều này sẽ phụ thuộc vào mức độ cạnh tranh của nguồn cung Bắc Cực so với nguồn cung từ các khu vực khác trên thế giới.