Sử dụng mô hình lừa đảo “cũ mèm” nhưng vẫn lừa được gần 1,7 triệu tỷ đồng, kẻ thủ ác lĩnh án 150 năm tù

Bernard Lawrence Madoff, hay còn được biết đến với tên gọi Bernie Madoff, sinh ngày 29 tháng 4, 1938, tại Brooklyn, New York. Madoff xuất thân từ một gia đình người Do Thái thuộc tầng lớp lao động, với cha mẹ là những người nhập cư và không có nhiều tài sản. Tuy nhiên, Madoff đã có một khởi đầu học vấn ấn tượng. Ông bắt đầu học tại University of Alabama trước khi chuyển sang Hofstra University ở Long Island, nơi ông tốt nghiệp với bằng cử nhân kinh tế vào năm 1960.

Sau khi hoàn thành việc học, Madoff bắt đầu sự nghiệp tài chính bằng cách làm việc tại một công ty chứng khoán nhỏ. Tuy nhiên, với khát khao thành công, ông quyết định sáng lập công ty riêng của mình, Bernie Madoff Investment Securities LLC, vào năm 1960. Công ty nhanh chóng phát triển và trở thành một trong những công ty chứng khoán lớn tại New York, đánh dấu bước khởi đầu trong một sự nghiệp mà sau này sẽ gắn liền với một trong những vụ lừa đảo tài chính lớn nhất trong lịch sử.

Madoff đã xây dựng một sự nghiệp rất thành công với Bernie Madoff Investment Securities. Công ty này chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực giao dịch chứng khoán, và dưới sự lãnh đạo của Madoff, nó đã nhanh chóng phát triển. Với khả năng giao dịch tài chính sắc bén và những chiến lược đầu tư "đặc biệt", Madoff dần trở thành một trong những tên tuổi lớn trong ngành tài chính.

Thành công này không chỉ đến từ sự phát triển của công ty mà còn từ việc Madoff xây dựng một hình ảnh uy tín trong ngành. Ông không chỉ là một nhà đầu tư tài ba, mà còn là Giám đốc của Nasdaq, sàn giao dịch chứng khoán điện tử lớn nhất ở Mỹ và giữ vị trí này trong nhiều năm. Hình ảnh một người dẫn đầu với sự thông minh, uy tín và chiến lược đầu tư độc đáo đã giúp Madoff thu hút được một lượng lớn nhà đầu tư, bao gồm các tổ chức từ thiện, quỹ đầu tư, và những cá nhân giàu có.

Tuy nhiên, sự thành công này không phải hoàn toàn xuất phát từ các chiến lược đầu tư hợp pháp, mà thay vào đó là sự xây dựng một mô hình đầu tư giả tạo, qua đó ông đã hứa hẹn mang lại lợi nhuận ổn định hàng năm từ 10-15%, một mức lợi nhuận mà thực tế không thể đạt được bằng các phương thức đầu tư hợp pháp.

Dù đã có sự nghiệp thành công và danh tiếng vững chắc, nhưng vào cuối những năm 1970 và 1980, Madoff bắt đầu thực hiện một kế hoạch lớn hơn với mô hình Ponzi. Đây là một mô hình lừa đảo tài chính trong đó tiền của các nhà đầu tư mới được dùng để trả cho các nhà đầu tư cũ, thay vì tạo ra lợi nhuận thực sự từ các giao dịch đầu tư hợp pháp.

Mô hình này được đặt theo tên của Charles Ponzi, một người nhập cư Italia tại Hoa Kỳ, đã thực hiện một vụ lừa đảo lớn vào những năm 1920. Kế hoạch của Ponzi đã thu hút hàng ngàn nhà đầu tư với lời hứa về lợi nhuận khổng lồ từ việc kinh doanh phiếu trả lời quốc tế. Tuy nhiên, thực tế là Ponzi đã sử dụng tiền của các nhà đầu tư mới để trả lãi cho các nhà đầu tư cũ và chi trả cho bản thân, chứ không phải từ hoạt động kinh doanh hợp pháp nào. Dù có thể đã ra đời từ lâu trước đó nhưng Ponzi được xem là người khiến mô hình lừa đảo này trở nên nổi bật.

Trở lại với Madoff, ông ta đã hứa hẹn với các nhà đầu tư rằng họ sẽ nhận được lợi nhuận ổn định, dù thị trường có biến động. Ông biết rằng một chiến lược như vậy không thể thực hiện được một cách hợp pháp, nhưng bằng danh tiếng của mình, ông đã thu hút được hàng nghìn nhà đầu tư. Các cá nhân và tổ chức này, từ các gia đình giàu có đến các tổ chức từ thiện, đều tin tưởng vào khả năng và lời hứa của Madoff, tin rằng ông là người có uy tín và có thể tạo ra lợi nhuận ổn định trong một thế giới tài chính đầy biến động.

Lý do thành công của Ponzi Scheme là Madoff đã tạo ra được một lớp vỏ bọc hoàn hảo với các báo cáo tài chính giả, che giấu sự thật rằng không có bất kỳ giao dịch thực tế nào đang được thực hiện. Nhờ vào uy tín của bản thân và những mối quan hệ với các nhà đầu tư lớn, ông đã có thể duy trì trò lừa đảo này trong suốt nhiều năm mà không bị phát hiện.

Trong suốt quá trình thực hiện mô hình Ponzi, Madoff đã thu hút rất nhiều nhà đầu tư, bao gồm các tổ chức từ thiện, quỹ hưu trí, ngân hàng và các nhân vật nổi tiếng. Điều này càng làm cho vụ lừa đảo trở nên phức tạp và khó phát hiện. Madoff được biết đến là người phục vụ cho một nhóm khách hàng rất đặc biệt, giàu có và có ảnh hưởng lớn trong xã hội, điều này khiến cho việc phơi bày sự thật trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Mô hình lừa đảo Ponzi của Bernie Madoff có thể đã kéo dài trong suốt nhiều năm, nhưng nó chỉ có thể duy trì nếu ông tiếp tục thu hút đủ tiền từ các nhà đầu tư mới. Tuy nhiên, sự suy thoái của nền kinh tế toàn cầu vào năm 2008, đặc biệt là trong bối cảnh khủng hoảng tài chính, đã khiến cho các nhà đầu tư bắt đầu lo ngại và yêu cầu rút tiền. Khi lượng tiền đổ vào giảm sút, Madoff không còn đủ tiền để trả lại các yêu cầu rút tiền từ các nhà đầu tư cũ, dẫn đến sự sụp đổ hoàn toàn của mô hình Ponzi mà ông đã xây dựng.

Vào tháng 12 năm 2008, sự thật cuối cùng đã được phơi bày. Bernie Madoff đã thừa nhận với hai con trai của mình rằng ông đã thực hiện một trò lừa đảo tài chính khổng lồ trong suốt nhiều năm. Ông đã gian lận lên tới 65 tỷ USD bằng cách sử dụng tiền của nhà đầu tư mới để trả cho nhà đầu tư cũ, trong khi không có giao dịch đầu tư thực tế nào xảy ra. Các nhà điều tra bắt đầu rà soát các tài khoản của Madoff và phát hiện ra quy mô khổng lồ của vụ lừa đảo này.

Vụ bê bối không chỉ gây thiệt hại cho các nhà đầu tư cá nhân mà còn kéo theo nhiều tổ chức, từ các tổ chức từ thiện, quỹ hưu trí, ngân hàng lớn, cho đến các nhà đầu tư nổi tiếng như Steven Spielberg, Kevin Bacon, và gia đình Elie Wiesel. Họ là những nạn nhân của một mô hình tài chính tưởng chừng như hợp pháp nhưng thực chất là một chuỗi các giao dịch lừa đảo .

Sau khi bị bắt, Bernie Madoff phải đối mặt với một phiên tòa đầy căng thẳng. Vào năm 2009, ông bị kết án với hàng loạt tội danh lừa đảo tài chính, gian lận chứng khoán và rửa tiền. Madoff nhận bản án 150 năm tù. Đây là một trong những bản án dài nhất trong lịch sử tư pháp Mỹ đối với tội danh tài chính.

Tuy nhiên, sự thiệt hại mà Madoff gây ra không chỉ đơn thuần là những con số khổng lồ. Ông đã khiến hàng nghìn người mất trắng tài sản, từ các nhà đầu tư cá nhân cho đến các tổ chức lớn. Hàng tỷ USD đã bị mất trong vụ lừa đảo này. Bên cạnh đó, vụ bê bối này cũng phơi bày sự thiếu sót nghiêm trọng trong việc giám sát và kiểm soát của các cơ quan tài chính, khiến cho việc phòng ngừa các hành vi gian lận như thế này trở nên cấp bách hơn bao giờ hết.

Vụ bê bối của Madoff đã dẫn đến một làn sóng cải cách mạnh mẽ trong hệ thống tài chính và quy định giám sát. Các cơ quan quản lý, như Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), đã tăng cường các biện pháp kiểm tra và xác minh đối với các chương trình đầu tư, nhằm tránh những sự kiện tương tự trong tương lai. Những cải cách này nhằm đảm bảo rằng các nhà đầu tư không bị lừa dối và các công ty tài chính hoạt động minh bạch hơn.

Tuy nhiên, hậu quả mà Madoff để lại không thể xóa nhòa. Ông trở thành biểu tượng của sự gian lận tài chính và là một lời nhắc nhở về tầm quan trọng của sự thận trọng trong các khoản đầu tư tài chính. Dù các vụ kiện tụng và điều tra vẫn tiếp tục sau khi Madoff bị kết án, phần lớn số tiền bị mất trong vụ lừa đảo này vẫn không thể thu hồi.

Sau khi bị kết án, Madoff bị đưa vào trại giam Butner Federal Correctional Complex ở Bắc Carolina, nơi ông thụ án tù suốt đời. Trong suốt thời gian ở tù, ông không chỉ phải đối mặt với sự căm ghét từ công chúng mà còn phải chịu sự chỉ trích mạnh mẽ từ các nạn nhân của mình, những người đã bị lừa dối và mất đi những khoản tiền khó kiếm được.

Bernie Madoff qua đời vào ngày 13 tháng 4 năm 2021 tại trại giam, ở tuổi 82, sau khi mắc bệnh thận giai đoạn cuối. Mặc dù cuộc đời ông kết thúc trong nhà tù, nhưng câu chuyện về hành vi lừa đảo khủng khiếp mà ông thực hiện sẽ tiếp tục là một bài học nhức nhối cho toàn ngành tài chính.

Nguồn: Tổng hợp