Thứ từng là chất thải, nay được coi là tài nguyên có giá trị của EVN, rất "đắt hàng"

Phát biểu tại Hội thảo “Hoàn thiện quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và định mức kinh tế - kỹ thuật trong lĩnh vực môi trường”, do Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ngày 29/8, ông Nguyễn Anh Tuấn - Tổng giám đốc EVN cho biết nhiệt điện than hiện vẫn đóng vai trò trụ cột chủ lực trong cơ cấu nguồn điện nước ta, với công suất khoảng 28.227MW, chiếm gần 1/3 tổng công suất hệ thống điện.

Riêng các nhà máy nhiệt điện của EVN đóng góp 12.672MW, tương đương 14,5% toàn hệ thống, nổi bật với các trung tâm nhiệt điện lớn như Duyên Hải và Vĩnh Tân. Nhiều nhà máy của EVN đã áp dụng công nghệ siêu tới hạn và trên siêu tới hạn.

Đặc biệt, trong năm nay, Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch I sẽ chính thức vận hành với công nghệ trên siêu tới hạn (USC), đánh dấu bước tiến quan trọng về đổi mới công nghệ, giảm phát thải, giảm tro xỉ phát sinh và bảo vệ môi trường.

Tro xỉ nhiệt điện hiện nay đã trở thành nguồn nguyên liệu quan trọng cho sản xuất xi măng, gạch không nung, bê tông, phụ gia khoáng và san lấp công trình.

Trong giai đoạn 2018 – 2025, EVN đã tiêu thụ khoảng 56 triệu tấn tro xỉ , chiếm gần 93% trên tổng số tro xỉ phát sinh. Đặc biệt, trong 3 năm gần đây, tỷ lệ tiêu thụ tro xỉ luôn duy trì trên 100%.

Trong 8 tháng đầu năm 2025, các nhà máy nhiệt điện của EVN phát sinh 4,57 triệu tấn tro xỉ , nhưng tiêu thụ được 5,31 triệu tấn, góp phần giảm lượng tro xỉ tồn lưu xuống còn khoảng 16 triệu tấn, thấp hơn trung bình 2 năm phát sinh.

Tổng giám đốc EVN nhấn mạnh “Từ chỗ bị coi là chất thải gây áp lực cho môi trường, đến nay tro xỉ đã trở thành nguồn tài nguyên có giá trị, phục vụ cho ngành xây dựng và hạ tầng. Đây chính là minh chứng rõ nét cho cam kết của EVN trong việc biến thách thức thành cơ hội, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, gắn phát triển điện lực với mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững”.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Tổng giám đốc EVN cũng thẳng thắn nêu rõ những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại trong công tác tiêu thụ tro xỉ . Trong đó, đáng chú ý là quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật mặc dù đã được hoàn thiện song vẫn còn thiếu đồng bộ, gây khó khăn trong việc áp dụng thống nhất.

Thị trường tiêu thụ tro xỉ còn hạn chế, nhất là tại khu vực miền Trung và miền Nam; chi phí vận chuyển cao, cơ sở hạ tầng phục vụ tiêu thụ còn bất cập. Công tác đầu tư các dự án hạ tầng để sử dụng tro xỉ trong san lấp, giao thông, vật liệu xây dựng vẫn còn chậm so với yêu cầu thực tiễn.

Từ thực tế này, ông Nguyễn Anh Tuấn - Tổng giám đốc EVN đã nêu một số kiến nghị tới Quốc hội, Chính phủ và các Bộ, ngành, như: tiếp tục hoàn thiện, đồng bộ hóa hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và định mức kinh tế - kỹ thuật, bảo đảm phù hợp thực tiễn và thông lệ quốc tế; ban hành các cơ chế, chính sách khuyến khích mạnh mẽ hơn việc sử dụng tro xỉ trong các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, đặc biệt là giao thông và san lấp; cần phải có chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong nghiên cứu, đầu tư công nghệ xử lý và tái sử dụng tro xỉ ; khuyến khích hình thành thị trường tiêu thụ ổn định, bền vững.

Tổng giám đốc EVN khẳng định “EVN luôn sẵn sàng đồng hành cùng các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và các nhà khoa học trong việc nghiên cứu, đề xuất và triển khai giải pháp. Chúng tôi tin tưởng rằng, với sự phối hợp đồng bộ, tro xỉ sẽ thực sự trở thành nguồn tài nguyên quý giá, góp phần vào phát triển bền vững đất nước”.