Thực hư bán vàng cưới, vàng tiết kiệm trái phép sẽ bị tịch thu

Trên mạng xã hội gần đây xôn xao thông tin, theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, từ ngày 9.2, việc người dân mua bán vàng miếng không có hóa đơn chứng từ; mua bán vàng cưới, vàng được thừa kế, vàng tích trữ, tiết kiệm... trái phép có thể bị tịch thu, gây hoang mang dư luận.

ẢNH: NGỌC THẮNG

Trao đổi với Thanh Niên, luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên thường trực Hội Tư vấn thuế Việt Nam, nhấn mạnh, không có quy định nào tại Nghị định 340/2025/NĐ-CP đề cập nội dung như dư luận đồn thổi.

Theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP, một loạt hành vi vi phạm sẽ bị phạt tiền từ 300 - 400 triệu đồng và có hình thức phạt bổ sung là tịch thu số vàng.

Cụ thể gồm: sản xuất, kinh doanh mua bán vàng miếng nhưng không có giấy phép sản xuất, kinh doanh mua bán vàng miếng ; thực hiện xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật; hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp có thẩm quyền cấp giấy phép theo quy định của pháp luật.

"Bị tịch thu vàng chỉ rơi vào 3 trường hợp nêu trên. Người dân có tiền mua vàng mang tính tiết kiệm, tích lũy, khi cần tiền đem bán là bình thường, không có chuyện bị tịch thu, dù còn giữ hóa đơn hay không giữ hóa đơn mua vàng trước đó", ông Được nói. 

Ông Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, phân tích: theo quy định pháp luật hiện hành, đặc biệt là điều 28 Nghị định 340/2025/NĐ-CP, mức phạt từ 300 - 400 triệu đồng, kèm theo hình phạt bổ sung là tịch thu tang vật chỉ áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi mua bán, trao đổi vàng miếng mang tính chất kinh doanh nhưng không có giấy phép. Hành vi kinh doanh vàng trái phép này mang tính thường xuyên, thu lợi nhuận.

Người dân sở hữu vàng hợp pháp, thực hiện các giao dịch mua bán trao tay không thường xuyên, không nhằm mục đích kinh doanh, không thu lợi nhuận lâu dài thì vẫn được pháp luật thừa nhận, không bị xử phạt.

Ở khía cạnh hóa đơn, chứng từ, theo ông Hà, vàng thường được tích trữ trong thời gian dài nên việc không còn lưu giữ hóa đơn, chứng từ mua bán khá phổ biến. 

"Pháp luật Việt Nam thừa nhận và bảo vệ quyền sở hữu hợp pháp đối với vàng. Người dân hoàn toàn có quyền bán lại số vàng này cho các tổ chức kinh doanh vàng được cấp phép. Việc có hay không yêu cầu giấy tờ nguồn gốc phụ thuộc vào chính sách của từng đơn vị mua. Hiện nay, phần lớn các cơ sở chấp nhận mua lại dù không có hóa đơn, nếu có thì thuận lợi hơn", ông Hà nói.

Mua bán vàng không chuyển khoản sẽ bị phạt tới 20 triệu đồng

Theo Nghị định 232/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng (có hiệu lực từ ngày 10.10.2025): việc thanh toán mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản thanh toán của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

ẢNH: ĐAN THANH

Trong khi đó, Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định, không thực hiện thanh toán mua bán vàng qua tài khoản thanh toán theo quy định của pháp luật sẽ bị phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng.

Như vậy, từ ngày 9.2, nếu cá nhân mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên không thanh toán qua tài khoản thanh toán có thể sẽ bị phạt tối đa 20 triệu đồng.

Ông Được nhìn nhận, quy định về thanh toán này là điểm mới hoàn toàn so với trước, người dân cần đặc biệt lưu ý, tránh bị phạt.

Ngoài ra, theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP, các hành vi vi phạm khác cũng bị phạt từ 10 - 20 triệu đồng, gồm: mua bán vàng miếng với tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp không có giấy phép kinh doanh mua bán vàng miếng trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần; sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần.

Áp dụng phạt cảnh cáo khi mua bán vàng miếng với tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp không có giấy phép kinh doanh mua bán vàng miếng ; sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán.

Ông Hà khuyến cáo, việc mua bán vàng trên thị trường tự do, "chợ đen" hoặc với các đối tượng không có giấy phép tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Người dân nên giao dịch tại các cơ sở uy tín, được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép.

Cạnh đó là lưu giữ hóa đơn, chứng từ, thông tin nguồn gốc khi mua vàng để thuận lợi hơn khi bán lại, đảm bảo tính thanh khoản, an toàn pháp lý cho giao dịch.