Trung Quốc tăng mua, giá sầu riêng tăng sốc

Sức hút cực lớn từ thị trường tỉ dân Trung Quốc và kinh nghiệm sản xuất dần đi vào nề nếp đã giúp cho sầu riêng VN tạo dựng thương hiệu vững chắc, khả năng sẽ vượt qua vị trí dẫn đầu của Thái Lan.

Doanh nghiệp gom hàng, giá tăng từng ngày

Theo ghi nhận tại các tỉnh miền Tây, ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ, các doanh nghiệp (DN) và vựa thu mua đã mở cửa trở lại, đẩy giá sầu riêng lên mức cao hiếm thấy.

Anh Nguyễn Văn Công, chủ vựa thu mua sầu riêng ở khu vực Cái Bè và Cai Lậy (Đồng Tháp), cho biết giai đoạn này đang trong vụ nghịch, năm nay thời tiết không thuận nên sản lượng ít; vì vậy mà giá tăng 20.000 - 30.000 đồng/kg so với trước Tết Nguyên đán; còn nếu so với cùng kỳ năm trước thì giá cao gấp đôi.

ẢNH: Q.T

Khảo sát thực tế, sau giai đoạn nghỉ tết, các DN xuất khẩu đã khai trương trở lại, bắt đầu gom hàng xuất khẩu nên giá tăng từng ngày. Cụ thể, thời điểm mùng 4 tết (20.2), giá sầu riêng Ri6 loại A khoảng 80.000 đồng/kg thì đến mùng 7 tết (23.2) đã tăng lên 85.000 - 87.000 đồng/kg. Trong khi đó, sầu riêng giống Thái loại A từ 145.000 đồng tăng lên 150.000 - 160.000 đồng/kg. Còn các sản phẩm loại C cũng có giá đến 40.000 - 50.000 đồng/kg.

Trên chợ mạng, không khí thu mua sầu riêng cũng sôi động không kém. Khôi Nguyễn, một chủ vựa tại Đồng Nai (Bình Phước cũ), tích cực rao thông tin cần mua sầu riêng không giới hạn số lượng và cam kết điều kiện thu mua dễ dàng, tiền "tươi" được trả ngay khi giao hàng. Cạnh tranh thu mua gay gắt giữa các thương lái cũng giúp cho giá sầu riêng tăng ngay trong ngày, khi có người chào mua giá 150.000 đồng/kg, lập tức có thương lái khác đưa giá cao hơn.

Trao đổi với PV Thanh Niên, một số DN xuất khẩu trái cây giải thích, năm nay giá sầu riêng tăng cao vì nhu cầu tiêu thụ tăng, xuất khẩu thuận lợi, các DN đã có kinh nghiệm trong việc tuân thủ các quy định thị trường. Trong khi đó, nguồn cung sầu riêng hiện đang hạn chế do thời tiết bất lợi ở VN và Thái Lan. Tại thị trường tiêu thụ chính là Trung Quốc, nhu cầu tiêu thụ trái cây, đặc biệt là sầu riêng vào thời điểm tháng giêng tăng cao gấp nhiều lần vì là mùa lễ hội.

Một lãnh đạo DN xuất khẩu sầu riêng tại TP.HCM chia sẻ: "Vào thời điểm này năm trước, sầu riêng VN gặp khó khăn khi Trung Quốc siết chặt quản lý chất lượng, đặc biệt là dư lượng chất vàng O và Cadmium. Sau cú sốc này, các DN đã hết sức thận trọng, chủ động rà soát kỹ khâu thu mua và đóng hàng trước khi vận chuyển xuất khẩu; vì vậy mà những sản phẩm đạt tiêu chuẩn có giá rất cao, lên đến gần 200.000 đồng/kg và gần bằng mức kỷ lục của năm 2024".

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả VN (VINAFRUIT), cũng đồng tình: Ngoại trừ năm 2025 vì vấn đề kiểm soát chất lượng của thị trường Trung Quốc, vào giai đoạn này giá sầu riêng luôn tăng cao vì VN một mình một chợ. Thái Lan gần đây cũng phát triển sầu riêng vụ nghịch, nhưng năm nay thất thu vì vừa qua mưa lũ bất thường khiến họ chịu thiệt hại nặng, sản lượng giảm. Một yếu tố khác khiến giá sầu riêng tăng là các DN VN đang đa dạng hóa thị trường xuất khẩu rất mạnh khiến nhu cầu tiêu thụ tăng cao. Cụ thể trong năm 2025, ngoài Trung Quốc đại lục thì thị trường Hồng Kông tăng tới 102%; đặc biệt là Malaysia tăng 358%. Bên cạnh đó, các thị trường quan trọng khác như Papua New Guinea, Đài Loan, Mỹ, Canada, Nhật Bản, Úc… cũng tăng trưởng đến 2 con số. Điều này cho thấy tiềm năng và cơ hội của sầu riêng VN trong năm 2026 là rất lớn và hứa hẹn sẽ vượt xa cột mốc 3,86 tỉ USD của năm 2025.

ẢNH: QUANG THUẦN

Sầu riêng sẽ bùng nổ trong năm 2026?

Thực tế giá sầu riêng miền Tây đã nóng từ trước Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, từ mùng 4 tết đến nay giá sầu riêng đã tăng vọt đến 30% và khiến cho thị trường lên cơn sốt thật sự. Đáng nói, tình hình khan hiếm sầu riêng có thể kéo dài thêm vài tháng nữa, trước khi bước vào mùa vụ thu hoạch tại Tây nguyên. Số liệu thống kê của Cục Hải quan cũng cho thấy kim ngạch xuất khẩu rau quả trong tháng 1.2026 đã tăng đến 60% so với cùng kỳ năm 2025, đạt 598 triệu USD; trong đó phần lớn đến từ việc xuất khẩu sầu riêng.

Hiệp hội Rau quả VN nhận định, hiện nay có nhiều nước tham gia xuất khẩu sầu riêng vào Trung Quốc như Malaysia, Philippines, Campuchia, Lào, Indonesia, nhưng thị trường sầu riêng hiện tại vẫn là cuộc đua giữa Thái Lan và VN. Trong năm 2025, ước tính xuất khẩu sầu riêng của Thái Lan vào Trung Quốc đạt trên 4 tỉ USD, còn VN đạt 3,6 tỉ USD. "Trong cuộc đua này, VN đang nắm những lợi thế nhất định về vị trí địa lý khi có đường biên giới với Trung Quốc. Các tuyến cao tốc và hệ thống giao thông đang được cải thiện, nâng cấp từng ngày giúp chi phí logistics liên tục được cắt giảm nên sản phẩm có tính cạnh tranh cao hơn. Trong khi đó, Thái Lan đang gặp một số vấn đề nội tại về sản lượng do thời tiết, căng thẳng quân sự với Campuchia khiến lao động nông nghiệp bị ảnh hưởng… làm giảm sức cạnh tranh với hàng VN. Có khả năng trong năm 2026, sầu riêng Việt sẽ vượt mặt người Thái tại thị trường chủ lực này", đại diện lãnh đạo VINAFRUIT dự báo.

Các tỉnh miền Tây dù là cái nôi của sầu riêng nhưng về diện tích và sản lượng đã bị khu vực Tây nguyên vượt mặt. Ông Lê Anh Trung, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đắk Lắk, cho hay sau cú tăng tốc vào cuối năm 2025, đến thời điểm này của năm 2026 xuất khẩu sầu riêng vẫn tương đối thuận lợi. Đây là tín hiệu rất tích cực cho ngành hàng tỉ USD trong năm mới. Hiện nay, ngành hàng này đã dịch chuyển trọng tâm từ các tỉnh miền Tây sang miền Đông và Tây nguyên. "Trên cơ sở đó, dự báo kim ngạch xuất khẩu sẽ bắt đầu bùng nổ từ tháng 4 khi khu vực miền Đông vào chính vụ thu hoạch. Đặc biệt, kim ngạch sẽ tăng vọt khi vào vụ thu hoạch ở vùng trọng điểm Tây nguyên. Năm 2025, cao điểm tháng 9 xuất khẩu sầu riêng đạt tới gần 1 tỉ USD. Vấn đề của sầu riêng VN là phải thúc đẩy phát triển bền vững, quản lý theo chuỗi giá trị và truy xuất nguồn gốc", ông Trung nhấn mạnh.