Truy vết dòng tiền ảo, thu hồi tài sản cho người bị hại

ẢNH: BTC

Thực hiện chỉ đạo của Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an, Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, hội nghị được triển khai trực tiếp tại Hội trường Bộ Công an và kết nối trực tuyến tới công an các đơn vị, địa phương, công an cấp xã. Trung tướng Trần Minh Tiến, Chánh Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, Phó thủ trưởng thường trực Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, thừa ủy quyền lãnh đạo Bộ Công an chủ trì hội nghị. Hơn 27.300 lãnh đạo, chỉ huy, điều tra viên, trinh sát viên, cán bộ làm công tác điều tra cùng đại diện các học viện, trường Công an nhân dân tham dự. Chương trình còn có báo cáo viên từ Interpol, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các tổ chức, doanh nghiệp của Hàn Quốc, Mỹ, Thụy Sĩ, Singapore.

Tại hội nghị, Trung tướng Trần Minh Tiến nhấn mạnh sự phát triển của blockchain và giao dịch tài sản mã hóa đang đặt ra những yêu cầu mới cho công tác bảo đảm an ninh, trật tự. Các đối tượng phạm tội có thể chuyển tiền từ lừa đảo, tham nhũng, đánh bạc trực tuyến thành tài sản mã hóa rồi dịch chuyển qua nhiều ví, nền tảng và quốc gia để che giấu nguồn gốc. Sàn giao dịch phi tập trung, dịch vụ trộn tiền và giao dịch xuyên chuỗi làm phức tạp thêm quá trình lần theo dòng tiền. Vì vậy, việc điều tra cần làm rõ cả hành trình dịch chuyển tài sản và người thực tế tạo lập, quản lý, sử dụng hoặc kiểm soát tài sản đó.

Lãnh đạo Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đặt ra năm nhóm nhiệm vụ, gồm chủ động nhận diện thủ đoạn và mạng lưới hỗ trợ tội phạm; sớm xác định ví, tài khoản, sàn giao dịch cùng điểm đến của dòng tiền; thu thập, bảo quản và đánh giá chứng cứ đúng pháp luật; triển khai truy tìm, ngăn tẩu tán, thu hồi tài sản song song với điều tra; tăng cường phối hợp trong nước và quốc tế.

Tại hội nghị, các diễn giả đã trình bày sâu 7 chuyên đề, cập nhật kiến thức công nghệ với yêu cầu pháp lý và kinh nghiệm xử lý vụ việc. Ông Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC), chuyên gia phân tích dữ liệu on-chain cấp cao của Công ty TRM (Mỹ), trình bày nền tảng blockchain, Web3 và cách vận hành của các mạng lưới, chuẩn giao dịch phổ biến như Bitcoin, Ethereum, USDT/TRC20, BEP20. Nội dung tập huấn cũng làm rõ việc giao dịch được thể hiện qua địa chỉ ví, các cách xáo trộn dòng tiền, sự khác biệt giữa ví lưu ký và ví tự quản, cùng phương pháp theo dấu giao dịch. 

Về pháp lý, ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, trao đổi những vấn đề cần chú ý khi điều tra, thu thập chứng cứ và thu hồi tài sản. Đại tá Đinh Thị Thu Thủy, Điều phối viên về điều tra tội phạm mạng Interpol, Trưởng phòng thuộc Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, trình bày việc thu thập dữ liệu điện tử xuyên biên giới phục vụ tố tụng hình sự. 

Về phía các chuyên gia quốc tế, ông Kim Kug Hyun (Alex), đại diện Upbit của Hàn Quốc, chia sẻ cách nhận diện giao dịch đáng ngờ, bảo quản chứng cứ và phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật. Đại diện VerifyVASP (Singapore), ông Chia Shin Yun, giới thiệu Travel Rule, quy tắc chuyển thông tin hỗ trợ nhận diện các nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo trong giao dịch và trao đổi dữ liệu phục vụ điều tra. Ông Tan Jung Ming và ông Lim Ren Jie của zeroShadow (Mỹ) chia sẻ kinh nghiệm truy vết nhanh tài sản bị đánh cắp, ứng phó sự cố và phối hợp với sàn giao dịch để hạn chế thiệt hại tiếp diễn. Chuyên đề của ông Zarakowski Marcin Witold, CEO Recoveris (Thụy Sĩ), tập trung vào giám định blockchain nâng cao, xác định nơi dòng tiền đi đến và các phương pháp phong tỏa, thu giữ, thu hồi tài sản mã hóa xuyên biên giới.

Thông qua hội nghị, lực lượng Công an nhân dân được cập nhật phương pháp điều tra và phân tích dữ liệu blockchain, đồng thời mở rộng trao đổi nghiệp vụ với các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp. Sự kết hợp giữa kỹ năng điều tra, chứng cứ điện tử và phối hợp xuyên biên giới phục vụ mục tiêu nâng cao hiệu quả xử lý tội phạm, thu hồi tài sản cho người bị hại.