Ứng viên hàng đầu cho chức Chủ tịch Fed ủng hộ tiếp tục hạ lãi suất: Cứng rắn với quan điểm nới lỏng, từ lâu đã dự đoán thị trường lao động Mỹ đang yếu đi

Với tư cách là một ứng viên hàng đầu có thể thay thế Chủ tịch Jerome Powell trong năm 2025, Waller bị đặt vào tình huống đặc biệt nhạy cảm. Người được Tổng thống Donald Trump mới bổ nhiệm, Thống đốc Stephen Miran, gần như chắc chắn sẽ bỏ phiếu ủng hộ việc cắt mạnh lãi suất như Trump mong muốn. Điều đó khiến nhiều người lo ngại Waller có thể nghiêng theo áp lực chính trị để củng cố cơ hội kế nhiệm Powell.

Nhưng ông đã không làm vậy. Trong khi Miran kêu gọi cắt 0,5 điểm phần trăm, Waller chỉ ủng hộ mức cắt 0,25 điểm, đúng như định hướng từ nhiều tháng trước. Trước đó, ông cũng nhiều lần nhấn mạnh rằng các quyết sách của Fed cần dựa trên đồng thuận tập thể, chứ không phải theo ý kiến cá nhân.

“Chúng tôi hiểu rằng cần phải có sự thỏa hiệp nhất định để xây dựng một chính sách nhất quán và rõ ràng cho thị trường và người dân Mỹ,” ông phát biểu tại một sự kiện ở New York gần đây.

Christopher Waller là một nhà kinh tế học kỳ cựu, từng giảng dạy tại nhiều trường đại học trước khi gia nhập Fed. Trong mắt giới đầu tư, ông là người có tư duy linh hoạt, sẵn sàng đưa ra các nhận định trái chiều với phần còn lại của Fed, nhưng luôn dựa trên dữ liệu và lý luận kinh tế sắc bén.

Khi tranh cãi về tác động của thuế quan, Waller là một trong số ít người cho rằng đây chỉ là cú sốc “một lần” với giá cả, chứ không phải là nguyên nhân gây lạm phát kéo dài. Quan điểm đó giúp ông tự tin rằng Fed có thể bỏ qua yếu tố thuế khi cân nhắc chính sách lãi suất. Quan điểm này đi ngược với quan điểm thận trọng của nhiều đồng nghiệp.

Ngay từ tháng 6/2025, ông là người đầu tiên trong Fed công khai nói rằng thị trường lao động đang yếu đi rõ rệt và Fed cần sớm giảm lãi suất. Khi đó, số đông trong Ủy ban còn chưa sẵn sàng. Tại cuộc họp tháng 7, Waller thậm chí là người duy nhất bỏ phiếu phản đối việc giữ nguyên lãi suất.

Chỉ vài ngày sau, dữ liệu mới cho thấy tốc độ tuyển dụng chững lại và tỷ lệ thất nghiệp tăng, càng củng cố lập luận của ông.

Dù được coi là ứng viên hàng đầu cho chức Chủ tịch Fed, Waller vẫn được nhìn nhận là người giữ vững nguyên tắc. Ông liên tục nhấn mạnh tầm quan trọng của sự độc lập trong các quyết định chính sách tiền tệ và cảnh báo về hệ lụy nếu chính trị can thiệp vào quá sâu.

Trong một bài phát biểu tháng 5, ông khẳng định việc sa thải các quan chức Fed sẽ gây tổn hại nghiêm trọng cho nền kinh tế. Gần đây, ông cảnh báo rằng nếu Nhà Trắng bổ nhiệm một Chủ tịch Fed thiếu uy tín trong kiểm soát lạm phát, kỳ vọng lạm phát sẽ tăng vọt, dẫn đến lãi suất cao hơn, chứ không phải thấp hơn.

Tổng thống Trump trong khi đó đang đẩy mạnh chiến dịch gia tăng kiểm soát Fed. Ông đã nhiều lần chỉ trích Powell vì không chịu giảm lãi suất mạnh tay và tìm cách sa thải Thống đốc Lisa Cook. Ông cũng bổ nhiệm Miran vào Fed, đồng thời tìm cách gia tăng ảnh hưởng tại các ngân hàng Fed khu vực.

Nếu thêm một thống đốc nữa rời ghế, Trump có thể nắm thế đa số trong Hội đồng Thống đốc – điều khiến nhiều nhà phân tích lo ngại rằng Nhà Trắng có thể buộc các Chủ tịch Fed khu vực phải từ chức.

Waller, trong vai trò đứng đầu ủy ban giám sát các ngân hàng khu vực, đã đóng vai trò trung tâm trong việc bổ nhiệm một số Chủ tịch chi nhánh. Tuy chưa rõ ông sẽ phản ứng thế nào trước áp lực chính trị, nhưng những người thân cận tin rằng ông sẽ bảo vệ tính độc lập của hệ thống này.

Không chỉ là người bảo thủ trong chính sách, Waller còn ủng hộ việc tinh gọn bộ máy Fed. Ông từng đề xuất cắt giảm nhân sự, thúc đẩy hiệu quả vận hành trong các chi nhánh khu vực và đã cắt giảm khoảng 350 nhân sự trong năm 2023. Ông cũng bày tỏ hoài nghi với việc Fed mở rộng phạm vi hoạt động sang các vấn đề như biến đổi khí hậu hay công bằng xã hội.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, người đang phụ trách lựa chọn Chủ tịch Fed kế nhiệm và sẽ đề xuất danh sách cuối cùng cho Trump vào tháng 12, cũng muốn Fed tiến hành “rà soát thể chế toàn diện”, đồng thời cáo buộc cơ quan này đang đi chệch sứ mệnh với những chính sách “phi truyền thống” và “nhiệm vụ chồng chéo”.

Waller được cho là đồng tình với một số quan điểm cải tổ, nhưng giới quan sát tin rằng ông sẽ không hy sinh tính độc lập tiền tệ để phục vụ bất kỳ lợi ích chính trị nào.