Chiều 29.8, giá vàng miếng SJC tăng thêm 400.000 đồng mỗi lượng, nâng tổng mức tăng trong ngày lên 800.000 - 900.000 đồng/lượng. Giá kim loại quý đang ở mức cao kỷ lục với 129,3 triệu đồng/lượng. Cụ thể, Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC tăng giá vàng miếng SJC 800.000 đồng mỗi lượng trong ngày 29.8, mua vào 127,8 triệu đồng, bán ra 129,3 triệu đồng. Công ty Bảo Tín Minh Châu mua vào 127,4 triệu đồng, bán ra 128,9 triệu đồng. Công ty Phú Quý mua vào 126,8 triệu đồng, bán ra 129,3 triệu đồng… Đáng nói, trên một diễn đàn mua bán vàng, một thành viên rao bán 5 lượng vàng miếng SJC với giá 131 triệu đồng/lượng, ngay sau đó người này xác nhận đã giao dịch thành công. Một số thành viên khác cũng bán ra với giá từ 130 - 130,5 triệu đồng/lượng…
Giá vàng tăng lên mức cao kỷ lục…
Ảnh: Ngọc Thắng
Tốc độ tăng giá vàng nhẫn cũng không thua kém vàng miếng khi cộng thêm tới 900.000 đồng mỗi lượng. Công ty Bảo Tín Minh Châu có giá cao nhất là 124,2 triệu đồng, mua vào 121,2 triệu đồng. Công ty Phú Quý mua vào 120,7 triệu đồng, bán ra 123,7 triệu đồng. Tập đoàn Doji mua vào 120,6 triệu đồng, bán ra 123,6 triệu đồng. Công ty SJC mua vào 121 triệu đồng, bán ra 123,6 triệu đồng…
Mức tăng phi mã của giá vàng trong nước càng khó hiểu hơn khi giá trên thị trường thế giới đi xuống, giảm 9 USD/ounce, còn 3.409 USD. Điều này dẫn đến giá vàng miếng SJC đắt hơn thế giới 20,4 triệu đồng/lượng, vàng nhẫn từ 14,7 - 15,4 triệu đồng/lượng. Sau 4 ngày kể từ khi Chính phủ ban hành Nghị định 232/2025 sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012 về quản lý thị trường vàng, giá vàng miếng SJC đã tăng 1,6 - 1,7 triệu đồng mỗi lượng và cao hơn đầu tháng 8 gần 8 triệu đồng, tương đương mức lên giá 6,6%. So với đầu năm, vàng miếng SJC tăng giá hơn 45 triệu đồng mỗi lượng, tức lên hơn 53,6%. Vàng nhẫn có mức tăng chậm hơn, thêm 39,4 triệu đồng/lượng, tương đương tăng giá 46,8%.
Nguyên nhân của tình trạng này vẫn chủ yếu do nguồn cung vàng trên thị trường khan hiếm, trong khi lượng khách mua chưa giảm. Công ty SJC (TP.HCM) tiếp tục duy trì khối lượng bán ra thấp với mỗi khách 1 lượng vàng hoặc 1 chỉ vàng nhẫn. Công ty Bảo Tín Minh Châu (Hà Nội) cũng hạn chế, chỉ bán cho mỗi khách 1 chỉ nhẫn tròn Vàng Rồng Thăng Long, còn vàng miếng SJC tạm ngưng, hết hàng.
Chuyên gia tài chính, TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng cần có ngay một nguồn cung vàng ra thị trường thì mới có thể giảm được sức nóng, kìm đà tăng giá. Theo ông Hiếu, Nghị định 232 đã đề cập xóa bỏ độc quyền vàng miếng, cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu. Chỉ cần Ngân hàng Nhà nước (NHNN) quyết định thì trong thời gian ngắn sẽ giải quyết được nguồn cung trên thị trường. "Vấn đề được nhiều người quan tâm thời điểm hiện nay là nguồn ngoại tệ ở đâu cho nhập khẩu vàng. Trước đó, Hiệp hội Kinh doanh vàng VN cho biết nhu cầu mua ngoại tệ để nhập vàng nguyên liệu khoảng 5 tỉ USD mỗi năm, tức bình quân khoảng 416 triệu USD một tháng, chiếm quy mô rất nhỏ so với doanh số mua bán ngoại tệ trên thị trường liên NH khoảng 18,9 - 25,2 tỉ USD mỗi tháng. Chỉ cần vài trăm triệu USD nhập khẩu vàng về là đã có thể hạ giá thị trường. Nếu không có giải pháp tăng cung cho thị trường thì giá kim loại quý sẽ còn lên nữa", ông Nguyễn Trí Hiếu nói.
… trong khi USD giảm nhẹ
Ảnh: Ngọc Thắng
Nếu thị trường vàng liên tục tăng nóng thì thị trường ngoại tệ lại khá ổn định. Sau khi NHNN tăng tỷ giá trung tâm lên mức kỷ lục vào ngày 23.8 ở 25.298 đồng/USD, nhà điều hành đã liên tục giảm tỷ giá, xuống còn 25.240 đồng/USD vào ngày 29.8. Các NH thương mại cũng giảm giá USD 34 đồng, Vietcombank mua vào còn 26.112 - 26.142 đồng, bán ra 26.502 đồng; ACB mua vào 26.150 - 26.180 đồng, bán ra 26.500 đồng; Vietinbank mua vào 26.195 đồng, bán ra 26.502 đồng… So với mức đỉnh lập được cách đây một tuần, giá USD của các nhà băng đã giảm 50 - 60 đồng/USD. Dù vậy, so với đầu năm, đồng bạc xanh vẫn lên giá 950 đồng, tương đương mức tăng 3,7%. Trên thị trường liên NH, giá USD giảm 30 đồng, xuống còn 26.345 đồng. Thế nhưng, đồng bạc xanh trên thị trường tự do lại tiếp tục lên giá ở mức 26.790 đồng/USD.
Đại diện Công ty CP chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho biết tỷ giá trung tâm đã có nhịp tăng mạnh trong tháng thêm 0,4 - 0,6%, tiếp nối đà đi lên từ tháng trước đó. Tỷ giá của các NH thương mại có thời điểm chạm trần trước khi NHNN thực hiện bán ngoại tệ can thiệp thị trường có kỳ hạn. Theo quan sát của VDSC, chênh lệch lãi suất giữa tiền đồng và USD cũng như chỉ số USD-Index trên thị trường thế giới không phải là yếu tố gây áp lực lên tỷ giá trong giai đoạn hiện nay. Lãi suất cho vay tiền đồng qua đêm trên thị trường liên NH tháng 8 đạt khoảng 5%, dẫn đến mức chênh lệch dương giữa VND và USD trong tháng qua. Điều này cho thấy chênh lệch lãi suất giữa tiền đồng và USD không phải là yếu tố gây áp lực đối với tỷ giá. Dù vậy tiền đồng vẫn mất giá khoảng 2,8 - 3,6% trên thị trường chính thức và tự do.
Nguyên nhân dẫn đến USD tăng giá đến từ nhu cầu ngoại tệ thực tăng lên, cùng với tâm lý kỳ vọng găm giữ USD trong bối cảnh NHNN đang thực hiện nới lỏng chính sách tiền tệ nhằm hỗ trợ tăng trưởng. Trong 2 ngày 25 và 26.8, NHNN tiến hành bán ngoại tệ có kỳ hạn ở mức giá 26.550 đồng/USD cho các NH đang có trạng thái âm ngoại tệ. Động thái này có ý nghĩa định hướng về điểm neo tỷ giá và thăm dò nhu cầu USD khi NHNN chưa can thiệp trực tiếp thông qua bán ngoại tệ giao ngay. "Do chỉ có các tổ chức tín dụng có trạng thái ngoại tệ âm mới có thể đăng ký mua, tỷ giá đã có nhịp giảm kỹ thuật sau biện pháp điều chỉnh của NHNN. Tuy nhiên, áp lực đối với tỷ giá chưa có thay đổi cơ bản nếu nhu cầu ngoại tệ từ nay đến cuối năm tiếp tục tăng", đại diện Công ty VDSC dự báo.
Xét về thương mại, hiện nay xuất nhập khẩu đang ở trạng thái thặng dư. Số liệu vừa được Cục Hải quan công bố cho thấy tính đến kỳ 1 tháng 8, thặng dư thương mại lên 10,02 tỉ USD; tổng giá trị xuất nhập khẩu của cả nước đến hết ngày 15.8 đạt 555,21 tỉ USD, tăng 16,6%, tương ứng tăng 79,2 tỉ USD về số tuyệt đối so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, đáng chú ý là tổng giá trị xuất nhập khẩu của doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 393,20 tỉ USD, tăng 21,8% (tương ứng tăng 70,26 tỉ USD). Thặng dư thương mại lớn nhưng giá USD vẫn ở mức cao vì theo ông Nguyễn Trí Hiếu, VN xuất siêu nhưng ngoại tệ này nằm ở doanh nghiệp nên có thời điểm gặp khó khăn ngoại tệ trong cán cân thanh toán.
Kiến nghị tăng lãi suất USD
Có hiện tượng doanh nghiệp xuất khẩu để ngoại tệ ở nước ngoài nhằm hưởng lãi suất cao hơn (ở Mỹ từ 4 - 5%/năm). Trong khi đó, lãi suất USD của các NH trong nước hiện nay đang ở mức 0%. Chính vì vậy chính sách lãi suất USD khi huy động cần được xem xét để thu hút ngoại tệ về nước.
TS Lê Xuân Nghĩa, nguyên Vụ trưởng Vụ Chiến lược phát triển NH (NHNN), Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia