Vi phạm trên thương mại điện tử gia tăng, lợi dụng livestream bán hàng giả

Xử lý hơn 23.000 vi phạm trên thương mại điện tử

Ngày 16.12, tại TP.HCM, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tổ chức hội nghị tổng kết công tác quản lý thị trường năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026, có sự tham dự của đại diện các đơn vị thuộc Bộ Công thương và Chi cục Quản lý thị trường 34 tỉnh, thành phố.

Theo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, vi phạm trong môi trường thương mại điện tử tiếp tục gia tăng và diễn biến phức tạp, đặt ra nhiều thách thức cho công tác quản lý, kiểm soát thị trường.

Trong đó, hoạt động livestream bán hàng trên mạng xã hội bị lợi dụng để tiêu thụ thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, không bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm với thủ đoạn quảng cáo thổi phồng, gắn mác "hàng xách tay", "đặc sản vùng miền", "nhà làm", "sạch 100%" hoặc sử dụng KOL/KOC để tạo lòng tin.

Một số gian hàng còn đăng tải thông tin sai sự thật, sử dụng giấy tờ, bản công bố chất lượng đã hết hạn, bị chỉnh sửa hoặc của thương nhân khác nhằm lừa dối người tiêu dùng.

Trước thực trạng này, lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra kho hàng, cơ sở chế biến, điểm tập kết; giám sát hoạt động quảng cáo, rao bán trực tuyến; phối hợp với công an, hải quan, y tế và các nền tảng thương mại điện tử để truy xuất, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm.

Qua tổng hợp năm 2025, toàn lực lượng quản lý thị trường kiểm tra 27.540 vụ; phát hiện, xử lý 23.402 vụ vi phạm; thu nộp ngân sách nhà nước gần 372 tỉ đồng... Trong đó, phần lớn các vụ việc kiểm tra, xử lý liên quan đến hàng giả, thực phẩm kém chất lượng, sản phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ...

Bên cạnh xử lý các hành vi vi phạm trong năm 2025, lực lượng quản lý thị trường đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, cảnh báo người tiêu dùng nhận diện hành vi gian lận, nâng cao hiệu quả phối hợp với các lực lượng chức năng trong công tác quản lý, kiểm soát thị trường truyền thống, thương mại điện tử.

Nghiên cứu đề xuất xây dựng luật Quản lý thị trường

Cũng tại hội nghị, nội dung nghiên cứu sửa đổi Pháp lệnh Quản lý thị trường , tiến tới xây dựng luật Quản lý thị trường được lãnh đạo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước và đại diện các địa phương trao đổi, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn công tác quản lý thị trường trong giai đoạn mới.

Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước nhấn mạnh, năm 2026 - 2027, nhiều luật, nghị định, thông tư quan trọng sẽ có hiệu lực thi hành, như luật Xử phạt vi phạm hành chính (sửa đổi), luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, luật Thương mại điện tử, cùng các quy định liên quan đến an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc hàng hóa.

Theo đó, việc nghiên cứu sửa đổi Pháp lệnh Quản lý thị trường , tiến tới xây dựng luật Quản lý thị trường theo đề án hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam của Bộ Tư pháp là cần thiết, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Cục trưởng Trần Hữu Linh nhấn mạnh, quá trình sửa đổi cần tập trung đánh giá toàn diện thẩm quyền, nhiệm vụ, trách nhiệm của lực lượng quản lý thị trường; rà soát, hoàn thiện quy trình kiểm tra; đơn giản hóa hồ sơ, biểu mẫu và tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, bảo đảm phù hợp với yêu cầu quản lý thị trường trong tình hình mới.

Đại diện Chi cục Quản lý thị trường nhiều tỉnh, thành phố cho rằng Pháp lệnh Quản lý thị trường hiện hành đã bộc lộ một số bất cập trong quá trình triển khai, đặc biệt về thẩm quyền, quy trình kiểm tra, xử lý vi phạm và cơ chế phối hợp liên ngành.

Trong bối cảnh phương thức kinh doanh không ngừng thay đổi, nhất là sự phát triển nhanh của thương mại điện tử và các mô hình kinh doanh xuyên biên giới, các đại biểu thống nhất nhận định việc sửa đổi pháp lệnh, tiến tới xây dựng luật Quản lý thị trường là yêu cầu cần thiết, nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo cơ sở vững chắc để lực lượng quản lý thị trường thực hiện hiệu quả chức năng kiểm tra, kiểm soát thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và môi trường kinh doanh lành mạnh.

Tại hội nghị, Cục trưởng Trần Hữu Linh cũng lưu ý, năm 2026 là năm tiếp tục tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý thị trường. Theo đó, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tập trung triển khai đồng bộ các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, Nhà nước và Chính phủ về phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Ông Linh cũng đề nghị, lực lượng quản lý tiếp tục chủ động theo dõi, phân tích diễn biến thị trường trong nước và quốc tế; tăng cường dự báo, cảnh báo nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, biến động giá các mặt hàng thiết yếu; triển khai công tác kiểm tra, kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các lĩnh vực ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân và hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử.