Vì sao dòng vốn ngoại rút cả tỷ USD ra khỏi thị trường chứng khoán?

Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, chuyên gia tài chính -Tổng giám đốc Dragon Capital, cho biết hiện nay, tỷ lệ nắm giữ cổ phiếu Việt Nam của nhà đầu tư nước ngoài đang ở mức thấp nhất trong khu vực, chỉ khoảng 14,5%. Trong khi đó, ở nhiều thị trường khác, tỷ lệ nắm giữ cổ phiếu dao động 20 - 40%.

Theo ông Tuấn, tỷ lệ nắm giữ cổ phiếu của nhà đầu tư nước ngoài ở các quốc gia khác cao hơn Việt Nam, dù họ tăng trưởng kinh tế thấp hơn và đối mặt với nhiều bất ổn.

Trong năm 2024, khối ngoại đã bán ròng 1 tỷ USD, đây là con số rất lớn. Hiện nay, trong một tháng, khối ngoại đã bán tới 1,6 tỷ USD. Nguyên nhân khiến khối ngoại bán ròng là vì yếu tố nội tại và yếu tố kinh tế bên ngoài ảnh hưởng đến thị trường.

Cũng theo ông Tuấn, hiện tại, dự trữ ngoại hối của Việt Nam vào khoảng dưới 80 tỷ USD, tương đương 3 tháng nhập khẩu. Từ đầu năm đến nay, khối ngoại đã rút gần 5 tỷ USD khỏi thị trường cổ phiếu. Nếu tính trong 5 năm qua, khối ngoại đã rút khoảng 12 tỷ USD.

“Nếu không có sự rút vốn này, dự trữ ngoại hối của Việt Nam sẽ cao hơn nhiều và sự ổn định vĩ mô cũng được củng cố tốt hơn. Chính vì vậy, có thể nói thị trường tài chính Việt Nam chưa được đánh giá cao. Nó vẫn được quan tâm, nhưng chưa được quan tâm đúng mức so với tiềm năng thực sự” , ông Tuấn nói.

Ông Tuấn đánh giá, năm 2026 sẽ là thời điểm thị trường chứng khoán "reset" (về trạng thái ban đầu), khi mức lợi suất (return) của Việt Nam so với các nước trong khu vực và trên thế giới được thiết lập lại ở mặt bằng mới.

Còn theo chuyên gia kinh tế Trần Thăng Long, trong 5 năm qua, nhà đầu tư nước ngoài đã rút hàng tỷ USD ra khỏi thị trường chứng khoán vì nhiều nguyên nhân.

Đầu tiên là biến động lãi suất, từ giữa năm 2022, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) liên tục tăng lãi suất khiến lợi suất trái phiếu Mỹ cao. Điều này sẽ khiến nhà đầu tư rút vốn khỏi các thị trường mới nổi như Việt Nam để quay về tài sản an toàn bằng USD.

Bên cạnh đó, đồng USD tăng khiến rủi ro tỷ giá cao khi nắm giữ tài sản bằng VND. Điều này dẫn tới nhiều quỹ ngoại cơ cấu giảm tỷ trọng tại Việt Nam.

Theo ông Long, dòng vốn toàn cầu bị đảo chiều mạnh mẽ cũng là nguyên nhân khiến khối ngoại rút dần khỏi thị trường trong nước. Các quỹ ETF (niêm yết và giao dịch trên thị trường chứng khoán) như VanEck Vietnam ETF, FTSE Vietnam Index ETF , iShare Frontier Markets ETF bị rút vốn liên tục.

Ngoài ra, khi dòng tiền rút ra, các quỹ ETF này phải bán cổ phiếu Việt Nam để hoàn trả cho nhà đầu tư.

Về yếu tố trong nước, ông Long đánh giá, sau năm 2022, nhiều doanh nghiệp niêm yết trong nhóm ngành bất động sản, ngân hàng, thép... tăng trưởng chậm lại, lợi nhuận giảm. Điều này cũng làm giảm sự hấp dẫn đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Bên cạnh đó, VND cũng mất giá so với USD. Việc mất giá VND cũng tương đương với giảm lợi nhuận khi quy đổi ra USD nên nhà đầu tư sẽ cẩn trọng hơn. Đó là những lý do chính khiến dòng vốn ngoại rút khỏi thị trường chứng khoán trong thời gian qua.