Vì sao không nên đánh thuế mua bán vàng bây giờ?

PGS. TS Đinh Trọng Thịnh

Chuyên gia Kinh tế tài chính

52 bài viết

• Giá vàng thế giới có thể sẽ hạ nhiệt ngay sau sau kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2024 do các nhà đầu tư có xu hướng bán vàng ra để lấy tiền đầu tư, sản xuất
  Tại: Lãi suất tiết kiệm dò đáy, giá vàng lên đỉnh, dòng tiền về đâu?
• Việc các ngân hàng lớn hạ thấp lãi suất huy động cũng phù hợp với mức độ lạm phát và mất giá của đồng tiền Việt Nam hiện nay
  Tại: Vì sao loạt 'ông lớn' ngân hàng hạ lãi suất xuống mức thấp nhất lịch sử?

Đề xuất đánh thuế để ổn định thị trường?

Mới đây, Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) vừa gửi công văn lên Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước... đề xuất áp dụng thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ đối với hoạt động kinh doanh vàng vật chất.

Theo VAFI, hiện vàng miếng được miễn thuế VAT, còn thuế VAT đối với kinh doanh vàng nữ trang được xác định trên cơ sở lấy giá bán trừ giá mua nhân với thuế suất 10% (theo bảng giá niêm yết).

“Giả sử doanh nghiệp mua - bán 1 lượng vàng trang sức giá từ 97-100 triệu đồng/lượng, chênh lệch giữa giá mua và bán là 3 triệu đồng thì chỉ phải nộp thuế khoảng 300.000 đồng. Nếu tính thuế VAT theo phương pháp khấu trừ thì xuất hóa đơn với giá 110 triệu đồng và tiền thuế phải nộp là 10 triệu đồng. Như vậy, số thuế VAT thu được chênh nhau 30 lần giữa phương pháp khấu trừ và phương pháp trực tiếp về thuế VAT”, hiệp hội phân tích.

Theo đề nghị của VAFI, việc kinh doanh vàng trang sức và vàng miếng thì phải chịu thuế VAT theo phương pháp khấu trừ như các hàng hóa thông thường một cách bình đẳng về nghĩa vụ chịu thuế. Theo đó, VAFI đề xuất áp 10% thuế VAT trên hóa đơn bán hàng với vàng miếng, vàng trang sức.

VAFI tin tưởng rằng với việc sửa đổi chính sách này sẽ có tác dụng hạn chế đầu cơ lướt sóng, thổi giá kiếm lời. Thay vào đó, dòng tiền sẽ chuyển hướng vào hệ thống ngân hàng, bảo vệ mạnh mẽ đồng nội tệ, dự trữ ngoại tệ tăng trong hệ thống ngân hàng.

Trước đó, Bộ Tài chính có đề nghị bổ sung thêm sắc thuế khi bán vàng miếng phải chịu 0,1% trên giá trị chuyển nhượng, chẳng hạn bán 1 cây vàng SJC giá 100 triệu đồng thì người bán nộp thuế 100.000 đồng.

VAFI cho rằng, với mức thuế quá thấp này thì không có tác dụng gì trong việc hạn chế dòng tiền khổng lồ đổ vào thị trường vàng.

Thời gian gần đây, đề xuất đánh thuế vàng liên tục được đưa ra trong bối cảnh giá vàng trong nước tăng mạnh và nới rộng khoảng cách với thế giới lên hơn 20 triệu đồng/lượng. Hiện, vàng miếng SJC ở mốc 149 triệu đồng/lượng.

Đánh thuế vàng chưa phù hợp

Trao đổi với PV Tiền Phong , chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh cho rằng việc đánh thuế lên hoạt động mua bán vàng là vấn đề cần được cân nhắc kỹ lưỡng, bởi thời điểm hiện nay chưa phù hợp để áp dụng.

Theo ông Thịnh, về nguyên tắc, việc thu thuế với vàng không sai, bởi vàng cũng là một loại hàng hóa như nhiều hàng hóa khác. Tuy nhiên, nếu đánh thuế mua hoặc bán vàng ở mức cao như đề xuất của VAFI về việc áp thuế giá trị gia tăng 10%, hay trước đó là đề xuất thu 0,1% thuế khi bán vàng của Bộ Tài chính sẽ làm tăng chi phí cho người dân và gây ra hiệu ứng “thuế chồng thuế”.

Ông Thịnh lý giải, phần lớn người dân mua vàng là để tích lũy từ thu nhập đã chịu nhiều loại thuế khác, nên nếu tiếp tục áp thêm thuế giao dịch, người dân sẽ chịu thiệt

Về lý do được đưa ra là để ổn định thị trường vàng, tránh đầu cơ , chuyên gia cho rằng việc đánh thuế không phải là giải pháp căn cơ.

“Vàng cũng chỉ là một mặt hàng bình thường, nếu thị trường minh bạch, có kênh đầu tư hợp pháp thì tâm lý đầu cơ sẽ tự giảm. Không nên chỉ nghĩ đến thuế như một công cụ điều tiết duy nhất”, ông Thịnh nói.

Theo ông Thịnh, thay vì áp thuế, Nhà nước nên hoàn thiện cơ chế quản lý, khuyến khích giao dịch qua sàn vàng giúp thị trường vận hành công khai, minh bạch. Khi đó, người dân có thể yên tâm đầu tư, vàng vật chất vẫn là kênh tích lũy an toàn cho nhiều người dân.

“Việc đánh thuế mua bán vàng có thể tính đến, nhưng không phải lúc này. Cần có nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá tác động xã hội và tâm lý trước khi thực thi”, ông Thịnh khuyến nghị.