Vượt Mỹ, Nhật, Hàn Quốc trúng thầu dự án 40 tỷ USD, làm nên kỳ tích chưa từng có ở sa mạc cách 10.000 km

Lĩnh vực này năng lượng hạt nhân .

Vào năm 2009, theo BBC, liên danh do Tập đoàn Điện lực Hàn Quốc (KEPCO) dẫn đầu đã đánh bại các đối thủ lớn là Mỹ, Nhật và Pháp để thắng thầu xây dựng 4 nhà máy điện nguyên tử cho Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Giá trị hợp đồng xây dựng dự án này lên đến 40 tỷ USD. Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc thậm chí còn mô tả thỏa thuận này là "dự án lớn nhất trong lịch sử Hàn Quốc". Đây cũng là lần đầu tiên Hàn Quốc xây nhà máy điện hạt nhân ở nước ngoài.

Dự án điện hạt nhân của Hàn Quốc tại UAE ( Nhà máy điện hạt nhân Barakah ) bao gồm xây dựng 4 lò phản ứng hạt nhân (sử dụng công nghệ APR-1400) với tổng công suất là 5.600 MW. KEPCO với tư cách là nhà thầu chính chịu trách nhiệm toàn bộ dự án, đồng thời thực hiện vai trò là đối tác vận hành dài hạn, tham gia góp vốn cổ phần cùng với chủ đầu tư là Tập đoàn năng lượng hạt nhân Emirates (ENEC).

Tại Hội thảo "Phát triển năng lượng hạt nhân và lò phản ứng hạt nhân module nhỏ (SMR) tại Việt Nam" ngày 12/11, ông Hyunsoo Choi, Ban Kinh doanh Toàn cầu và hạt nhân của KEPCO đã chia sẻ về dự án đầy tự hào này của tập đoàn và Hàn Quốc.

Theo ông Hyunsoo Choi, tháng 7/2012, sau khi nhận được giấy phép xây dựng tổ máy số 1 và số 2, KEPCO đã bắt đầu khởi công xây dựng và đã thực hiện dự án thành công theo đúng kế hoạch đã đề ra. Sau khi tổ máy số 1 vận hành thương mại vào tháng 4/2021, mỗi năm, KEPCO vận hành thương mại thêm 1 tổ máy.

Đến tháng 9/2024, tổ máy 4 đã vận hành thương mại. Dự án này thành công đã chứng minh với thị trường toàn cầu về năng lực, kỹ thuật điện hạt nhân, tính chuyên nghiệp trong quản lý xây dựng và năng lực thực hiện dự án điện hạt nhân ở nước ngoài của KEPCO và Hàn Quốc.

Nhà máy điện hạt nhân đầu tiên ở Trung Đông do Hàn Quốc xây dựng

"Nhà máy điện hạt nhân Barakah thực hiện thành công tại UAE là một niềm tự hào của chúng tôi. Nhưng trước đấy, đó là một thử thách lớn. Bởi để xây dựng một nhà máy điện hạt nhân trên một sa mạc khắc nghiệt cách Hàn Quốc tận 10.000 km, chúng tôi đã phải đối mặt với rất nhiều thách thức như vận chuyển vật tư cách xa hàng chục km, vượt qua các cơn bão cát hay nhiệt độ khắc nghiệt", đại diện Tập đoàn KEPCO chia sẻ.

Theo ông, nhờ sự cống hiến của đội ngũ nhân lực Hàn Quốc, KEPCO đã vượt qua tất cả những khó khăn này thông qua việc quản lý tiến độ chủ động, đặc biệt là huy động nhân lực kịp thời và thay đổi thiết kế tối ưu cho nó phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện thi công. Đây là một trong những nỗ lực rất lớn của KEPCO.

Ngoài ra, còn có những thách thức liên quan tới cơ sở hạ tầng cơ bản, cần thiết cho việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân, cũng như những rào cản về ngôn ngữ. Tuy nhiên, KEPCO đã thành công trong việc đảm bảo cơ sở hạ tầng thiết yếu như ký túc xá, điện, nước sinh hoạt trong giai đoạn đầu của dự án.

"Kể cả sau này khi chúng tôi có cơ hội thực hiện dự án tại Việt Nam hay ở bất kỳ một đất nước nào khác thì sẽ đều có những khó khăn chung như đã gặp ở UAE. Những với kinh nghiệm cũng như những gì đã trải qua ở UAE, chúng tôi tin đều có thể vượt qua được những trở ngại này. Thông qua các chương trình đào tạo tại chỗ đa dạng, chúng tôi đã nâng cao năng suất của người lao động chưa có tay nghề, chưa lành nghề (bao gồm cả lao động ở nước thứ 3) vào thời điểm cao điểm của quá trình xây dựng", ông Hyunsoo Choi khẳng định.

Theo ông, mặc dù xây dựng một công trình rất khó và lớn ở một quốc gia hồi giáo, nhưng KEPCO đã huy động thành công hơn 20.000 công nhân từ 30 quốc gia. Họ là những công nhân rất lành nghề. Với tất cả những nỗ lực này, Tập đoàn KEPCO đã hoàn thành công trình nhà máy điện hạt nhân ở UAE rất thành công và tự hào.

Nhà máy điện hạt nhân Barakah là dự án nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Hàn Quốc ở UAE, đồng thời cũng là dự án đầu tiên ở khu vực Trung Đông. Thông qua dự án này, Hàn Quốc có thể thu được nhiều kinh nghiệm và bài học, cũng như là hình thành mối quan hệ đối tác lâu dài với UAE.

"Nếu có cơ hội được tham gia dự án điện hạt nhân tại Việt Nam, với tất cả kinh nghiệm đã tích lũy nhiều năm, chúng tôi tin rằng sẽ có những chiến lược tốt nhất để có được sự đầu tư hiệu quả nhất và sẽ trở thành đối tác lâu dài với Việt Nam", ông Hyunsoo Choi bày tỏ.

Mong muốn của Tập đoàn hàng đầu Hàn Quốc tại Việt Nam

Đại diện Tập đoàn KEPCO cho hay: "Chúng tôi đã có hợp tác với Việt Nam về điện hạt nhân từ năm 2011, đến năm 2016 thì dự án bị tạm dừng". Chia sẻ điều trên để thấy rằng, KEPCO không phải là vị khách mới mà là người bạn quen thuộc với Việt Nam.

Sau khi Việt Nam tái khởi động dự án điện hạt nhân vào tháng 12/2024, ông Hyunsoo Choi cho biết, KEPCO đã gặp gỡ các nhân sự chủ chốt của Bộ Công Thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và bày tỏ ý chí muốn tham gia dự án điện hạt nhân. Vào tháng 3 - 4/2025, KEPCO đã tổ chức 2 hội thảo đối tác điện hạt nhân Hàn Quốc – Việt Nam để giới thiệu về năng lực điện hạt nhân của Hàn Quốc.

"Vào tháng 10/2025, trong chuyến thăm Việt Nam của Bộ trưởng Bộ Công Thương Hàn Quốc, chúng tôi đã có cơ hội để ký kết được biên bản ghi nhớ về đào tạo nhân lực điện hạt nhân giữa KEPCO và EVN. Chúng tôi đang liên tục xúc tiến những nỗ lực tiếp theo để có thể có vai trò và tham gia vào các dự án điện hạt nhân tại Việt Nam", ông Hyunsoo Choi chia sẻ.

Theo ông Hyunsoo Choi, KEPCO đã trình bày và khẳng định mong muốn của KEPCO được tham gia vào các dự án phát triển năng lượng, đặc biệt là dự án điện hạt nhân tại Việt Nam. Các lãnh đạo của Việt Nam cũng đã có các cuộc thăm Hàn Quốc, thăm các cơ sở chủ chốt tại quốc gia này.

"Chúng tôi mong muốn trở thành đối tác tin cậy để thực hiện thành công kế hoạch điện hạt nhân của Việt Nam. Nếu KEPCO được tham gia vào dự hạt nhân của Việt Nam, chúng tôi sẽ cung cấp nhà máy điện hạt nhân an toàn nhất, kinh tế nhất thông qua những điểm sau. Thứ nhất, hoàn thành đúng hạn trong ngân sách. Thứ hai, sự hỗ trợ mạnh mẽ giữa hai chính phủ Việt Nam và Hàn Quốc. Thứ ba là với tất cả những bài học, kinh nghiệm mà chúng tôi đã tích lũy được", đại diện Tập đoàn KEPCO nhấn mạnh.

KEPCO hiện sở hữu hơn 20 công ty thành viên hoạt động trên nhiều lĩnh vực từ phát điện, truyền tải, phân phối đến phát triển các nguồn năng lượng tái tạo và giải pháp lưới điện thông minh. Tập đoàn này hiện cung cấp khoảng 96% sản lượng điện tại Hàn Quốc.

Ngành công nghiệp hạt nhân của Hàn Quốc có nhiều thế mạnh

Ông Hyunsoo Choi chia sẻ, ngành công nghiệp hạt nhân của Hàn Quốc có 4 thế mạnh chính. Thứ nhất là kinh nghiệm thi công phong phú. Thứ hai, lò phản ứng hạt nhân kiểu Hàn Quốc dẫn đầu thế giới. Thứ ba, chuỗi cung ứng vật tư, thiết bị. Cuối cùng là nguồn nhân lực trong lĩnh vực điện hạt nhân đa dạng.

Theo đại diện của Ban Kinh doanh Toàn cầu và hạt nhân, KEPCO, kể từ khi nhà máy điện hạt nhân đầu tiên bắt đầu vận hành thương mại vào năm 1978, Hàn Quốc đã liên tục xây dựng và vận hành các nhà máy điện hạt nhân.

Cùng với việc đào tạo nguồn nhân lực phát triển điện hạt nhân đã mang lại sự gia tăng về số lượng nhân lực là việc trong lĩnh vực điện hạt nhân. Hiện tại, Hàn Quốc đang vận hành 26 tổ máy, với tổng công suất 26 GW và sở hữu khoảng 36.000 nhân lực điện hạt nhân. Trong số này, có khoảng 20.000 người đang làm việc trong lĩnh vực xây dựng và vận hành nhà máy điện hạt nhân. Về phân bố nguồn nhân lực điện hạt nhân ở Hàn Quốc, số người làm việc trong lĩnh vực công nghiệp chiếm 54%, phát điện chiếm 36% và nghiên cứu chiếm 10%.

Lò phản ứng APR-1400 , sản phẩm đáng tự hào của Hàn Quốc, đã đạt được các yêu cầu về pháp lý của châu Âu vào năm 2017, đồng thời nhận được chứng nhận quốc tế từ Ủy ban Điều tiết hạt nhân Mỹ (NRC) vào năm 2019. Đây có thể nói là trường hợp đầu tiên NRC chứng nhận mà không phải là của Mỹ. Ngoài ra, lò phản ứng hạt nhân của Hàn Quốc cũng đúng tiến độ và không để xảy ra sự cố. Đây là một điều hiếm thấy trên thế giới.