Bấm nút khởi công metro số 2 TP.HCM, quyết liệt đẩy nhanh tiến độ

Tuyến metro tiên phong của TP.HCM trong bối cảnh mới

Ông Phan Công Bằng, Giám đốc Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR) thông tin: Tuyến metro số 2 (đoạn từ Bến Thành - Tham Lương) có chiều dài 11,3 km. Dự án có tổng mức đầu tư 55.179 tỉ đồng, dự kiến hoàn thành quý 4/2030. Ban Quản lý đường sắt đô thị đã lựa chọn Tập đoàn Trường Hải (THACO) làm nhà thầu chính thực hiện gói thầu EPC.

Điểm đầu từ ga trung tâm Bến Thành, tuyến đi dọc theo đường Cách Mạng Tháng Tám, đường Trường Chinh, điểm cuối dự án trong giai đoạn này là ga Tân Bình. 

Theo ông Bằng, các tuyến đường này luôn có lưu lượng giao thông rất lớn, gây quá tải lên hệ thống hạ tầng giao thông đường bộ. Do đó, trong định hướng phát triển đường sắt đô thị, TP.HCM , tuyến metro số 2 được định vị là một trục xuyên tâm quan trọng, kết nối trung tâm thành phố với khu vực Tây Bắc, góp phần từng bước tổ chức không gian đô thị và phát triển giao thông công cộng bền vững.

Dự án trước đây được thực hiện từ nguồn vốn vay ODA của ngân hàng tái thiết Đức (KFW), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) kết hợp nguồn vốn đối ứng từ ngân sách thành phố, công tác giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật đã được hoàn thành.

Trong quá trình triển khai dự án, thành phố quyết định chuyển đổi từ nguồn vốn ODA sang sử dụng nguồn vốn đầu tư công của thành phố. Việc chuyển đổi nguồn vốn này không chỉ giúp rút ngắn quy trình, mà còn tạo điều kiện để chủ đầu tư chủ động hơn trong lựa chọn nhà thầu, công nghệ và phương thức triển khai, phù hợp với điều kiện thực tiễn cũng như định hướng phát triển lâu dài của toàn hệ thống.

Bên cạnh đó, tuyến metro số 2 là dự án đầu tiên của TP.HCM được triển khai áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù của Nghị quyết số 188. Trên cơ sở đó, MAUR đã lựa chọn công nghệ áp dụng cho tuyến theo tiêu chuẩn châu Âu, được đánh giá là tiên tiến, hiện đại, có khả năng áp dụng rộng rãi; bảo đảm tính đồng bộ, tránh xung đột công nghệ giữa các tuyến metro và tạo nền tảng cho sự phát triển thống nhất của mạng lưới trong tương lai. 

"Chúng tôi kỳ vọng rằng, trong quá trình triển khai dự án, cùng với công tác đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ, năng lực nội địa hóa trong lĩnh vực đường sắt đô thị của Việt Nam sẽ từng bước được nâng cao, tạo nền tảng cho việc triển khai các dự án đường sắt đô thị trong giai đoạn tiếp theo. Lễ khởi công hôm nay không chỉ là điểm khởi đầu của một dự án xây dựng, mà còn là bước chuyển từ chuẩn bị sang hành động, từ quyết tâm sang triển khai cụ thể. Ban Quản lý Đường sắt đô thị cam kết sẽ cùng các nhà thầu, các đơn vị liên quan nỗ lực cao nhất, trách nhiệm cao nhất để tổ chức thực hiện dự án đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả" - ông Phan Công Bằng cam kết.

Phó chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường khẳng định: Lễ khởi công tuyến metro số 2 không chỉ là sự kiện khởi động chính thức xây dựng một tuyến đường sắt đô thị, mà còn đánh dấu sự quyết tâm của TP.HCM trong việc hiện thực hóa Kết luận 49 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam. Đây là sự kiện có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển mạng lưới đường sắt đô thị, hệ thống kết cấu hạ tầng hiện đại, cũng như tạo động lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố trong bối cảnh mới, không gian phát triển mới.

Ngoài ra, đây cũng là dự án đầu tiên của thành phố được triển khai theo các cơ chế, chính sách đặc thù đặc biệt về phát triển đường sắt đô thị.

"Có thể khẳng định, tuyến metro số 2 chính là dự án tiên phong trong giai đoạn mới, mang vai trò dẫn dắt, định hướng cho toàn bộ hệ thống đường sắt đô thị của thành phố: Tiên phong về áp dụng các cơ chế vượt trội - Đi đầu trong định hướng phát triển đô thị (TOD) - Định hướng phát triển công nghệ" - ông Bùi Xuân Cường nhấn mạnh.

Hội tụ đủ yếu tố để đẩy nhanh tiến độ

Theo ông Bùi Xuân Cường, việc khởi công tuyến metro số 2 trong giai đoạn này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng và hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi. Cụ thể, công tác giải phóng mặt bằng đã hoàn thành; nguồn vốn dự án đã được chuyển sang sử dụng ngân sách thành phố và đã cân đối đủ vốn trung hạn 2026 - 2030; đồng thời dự án được áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù đặc biệt, tháo gỡ các vướng mắc kéo dài trong thời gian qua về thủ tục đầu tư, nguồn vốn, tiêu chuẩn thiết kế, lựa chọn nhà thầu... Tất cả những yếu tố này tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ.

Đặc biệt, với tính chất dự án đi qua các trục đường chính, các phường trung tâm của thành phố, đòi hỏi chủ đầu tư, các nhà thầu phải triển khai thực hiện đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, an toàn và hiệu quả, mục tiêu hoàn thành vào năm 2030.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Lãnh đạo thành phố đề nghị MAUR, các đơn vị tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, nhà thầu thi công triển khai dự án với sự tập trung và trách nhiệm cao nhất, đảm bảo chất lượng, tiến độ, tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn kỹ thuật, các quy định về đầu tư xây dựng. 

Đặc biệt, chú trọng công tác bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn lao động, an toàn giao thông và an sinh xã hội cho người dân trong khu vực triển khai dự án. Phải coi sự an toàn và hạn chế ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân là ưu tiên; phải áp dụng các giải pháp kỹ thuật giảm tiếng ồn, ô nhiễm môi trường và ùn tắc giao thông ở mức tối đa. Đồng thời, tuyệt đối không được để xảy ra tình trạng chậm tiến độ, có biện pháp khắc phục ngay khi có vướng mắc; Đảm bảo sử dụng nguồn vốn tiết kiệm, minh bạch, hiệu quả nhất.

"Tôi tin tưởng tuyến metro số 2 sẽ triển khai và hoàn thành đúng kế hoạch, sớm đưa vào sử dụng để khai thác đồng bộ cùng tuyến số 1, làm tiền đề để triển khai các dự án đường sắt kết nối với Khu đô thị Thủ Thiêm, Cảng hàng không quốc tế Long Thành ngay trong năm 2026. Khi hoàn thành, đưa vào vận hành, công trình sẽ trở thành một bộ phận quan trọng trong hệ thống hạ tầng hiện đại của thành phố, tạo trục giao thông công cộng liên thông giữa Cảng hàng không Quốc tế Tân Sơn Nhất và Cảng hàng không Quốc tế Long Thành, góp phần nâng cao chất lượng sống của người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội và khẳng định vai trò của TP.HCM trong giai đoạn phát triển mới" - ông Bùi Xuân Cường nhận định.