Bộ Tài chính có đề xuất mới giữa lúc giá vàng 'đắt khét'

Hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 26/2023/NĐ-CP về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan được công bố ngày 25.8.

ẢNH: NGỌC THẮNG

Nội dung cơ bản của dự thảo nghị định là điều chỉnh giảm mức thuế suất thuế xuất khẩu của mặt hàng vàng trang sức, mỹ nghệ thuộc 4 mã 7113.19.10, 7113.19.90, 7114.19.00, 7115.90.10 từ mức 1% hiện hành xuống 0%.

Tại tờ trình, Bộ Tài chính cho biết, theo số liệu thống kê của Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất khẩu của mặt hàng này tại cả 4 mã hàng năm 2024 là 332,2 triệu USD, giảm 4,95% so với năm 2023 (349,5 triệu USD). Trong đó, 3/4 mã hàng có kim ngạch xuất khẩu tăng, 1/4 mã có kim ngạch xuất khẩu giảm.

Bộ Tài chính trình Chính phủ điều chỉnh giảm mức thuế suất thuế xuất khẩu của mặt hàng vàng trang sức, mỹ nghệ thuộc 4 mã nêu trên để hỗ trợ giảm chi phí cho doanh nghiệp kinh doanh, xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ, tăng sức cạnh tranh của mặt hàng vàng trang sức, mỹ nghệ của Việt Nam trên thị trường quốc tế trong bối cảnh khó khăn do nguồn vàng nguyên liệu đầu vào hạn chế, giá cả tăng cao, qua đó góp phần thúc đẩy chuyển hóa vàng tích trữ thành sản phẩm có giá trị gia tăng.

"Thực hiện theo phương án này, số thu ngân sách nhà nước dự kiến giảm khoảng 3,3 triệu USD/năm (khoảng 79 tỉ đồng/năm, tính trên kim ngạch xuất khẩu năm 2024", Bộ Tài chính tính toán.

Chênh lệch giá vàng quá cao làm giảm sức cạnh tranh

Ngành vàng nói chung và vàng trang sức, mỹ nghệ nói riêng thời gian qua có nhiều biến động về giá cả, cung cầu trên cả thị trường trong nước và quốc tế.

Theo báo cáo của Hội đồng Vàng thế giới (WGC), giá vàng thế giới quý 4/2024 tăng khoảng 28 - 30% so với đầu năm (mức tăng cao nhất kể từ năm 2010) và tiếp tục lập đỉnh mới khi sang năm 2025. Tính trung bình quý 1/2025, giá vàng thế giới tăng khoảng 38 - 39% so với cùng kỳ năm trước.

ẢNH: ĐAN THANH

Tại Việt Nam, theo số liệu của Cục Thống kê, từ đầu năm nay, chỉ số giá vàng trong nước so với tháng liền kề trước đó và so với cùng kỳ năm trước đều liên tục tăng mạnh.

Cụ thể, so với tháng liền kề trước đó, chỉ số giá vàng tháng 2/2025 tăng 4,72%; tháng 3/2025 tăng 4,68%; tháng 4/2025 tăng 10,54%; tháng 5/2025 tăng 10,47%; riêng tháng 6/2025, chỉ số giá vàng trong nước giảm nhẹ 1,27%. So với cùng kỳ năm trước, mức tăng lần lượt qua các tháng là 32,57%; 32,68%; 37,14%; 45,95% và 48,01%. Bình quân nửa đầu năm, chỉ số giá vàng tăng 37,4%.

Bộ Tài chính cho biết, giá của mặt hàng đồ trang sức biến động cùng chiều với giá vàng trong nước. Cụ thể, tháng 2/2025 tăng 4,32% so với tháng trước; tháng 3/2025 tăng 3,73%; tháng 4/2025 tăng 7,32%; tháng 5/2025 tăng 10,64%; riêng tháng 6/2025 giảm 1,34%.

Sự biến động về giá vàng thế giới, trong nước đã ảnh hưởng đến khả năng tiêu thụ vàng toàn cầu, đặc biệt là đối với vàng trang sức, mỹ nghệ.

Theo báo cáo của WGC, tổng nhu cầu toàn thế giới đối với vàng trang sức, mỹ nghệ năm 2024 đạt 1.877 tấn (giảm 11% so với năm 2023) và quý 1/2025 đạt 380 tấn (giảm 21% so với cùng kỳ năm 2024).

Tại Việt Nam, nhu cầu vàng trang sức, mỹ nghệ đạt 13,22 tấn (giảm 13% so với cùng kỳ năm 2023 - mức giảm lớn nhất trong khu vực ASEAN).

Thời gian qua, để hỗ trợ cho ngành sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ trong nước, Nghị định số 26/2023/NĐ-CP đã quy định mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi 0% đối với mặt hàng vàng chưa gia công (vàng nguyên liệu) nhằm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, theo thông tin của Ngân hàng Nhà nước, chưa có doanh nghiệp nào được cấp phép nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ từ năm 2012 đến nay. Các doanh nghiệp phải tự cân đối nguồn vàng nguyên liệu từ thị trường trong nước đang trong tình trạng khan hiếm, giá cả chênh lệch cao so giá vàng thế giới.

"Từ giữa tháng 4.2025, chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới bắt đầu tăng mạnh, đỉnh điểm vào giữa tháng 5.2025, giá vàng miếng SJC cao hơn giá vàng thế giới quy đổi 19 triệu đồng/lượng, còn chênh lệch của vàng nhẫn tiệm cận 14 triệu đồng/lượng. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của các sản phẩm vàng trang sức, mỹ nghệ xuất khẩu của Việt Nam trên thị trường quốc tế", Bộ Tài chính nhấn mạnh.