Theo quy định, cá nhân có thu nhập từ làm dịch vụ, KOL /KOC, freelancer, tiếp thị liên kết (Affiliate Marketing) từ Facebook, TikTok, YouTube hay các sàn thương mại điện tử... sẽ kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân. Theo Cục Thuế, nghĩa vụ thuế sẽ phụ thuộc vào bản chất hoạt động, hình thức tổ chức kinh doanh và loại hợp đồng của người có thu nhập.
Cụ thể, cá nhân cần lưu ý nếu cung cấp dịch vụ nhưng không đăng ký kinh doanh hay không đăng ký thuế theo hoạt động kinh doanh thì khoản thu nhập nhận được có thể được cơ quan thuế xác định là tiền lương, tiền công. Khi đó, thu nhập sẽ áp dụng biểu thuế thu nhập cá nhân lũy tiến từng phần, với mức cao nhất lên tới 35% theo quy định hiện hành.
Cá nhân làm KOL , tiếp thị liên kết nên đăng ký hộ kinh doanh để kê khai nộp thuế để tránh bị xem là thu nhập từ tiền lương, tiền công
ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH
Trường hợp cá nhân cung cấp dịch vụ được xác định là cá nhân kinh doanh. Trường hợp này, doanh thu từ hoa hồng Affiliate, làm freelancer, KOL /KOC... được xếp vào hoạt động cung cấp dịch vụ và chịu thuế giá trị gia tăng 5% cùng thuế thu nhập cá nhân 2%, tương đương tổng mức thuế 7% trên doanh thu khi thuộc diện phải nộp thuế.
Theo Cục Thuế, nhiều nền tảng hoặc đơn vị chi trả hiện khấu trừ 10% trước khi thanh toán hoa hồng cho người làm Affiliate. Tuy nhiên, đây chỉ là khoản khấu trừ tại nguồn, không đồng nghĩa với số thuế cuối cùng phải nộp. Cơ quan này cho biết việc xác định nghĩa vụ thuế được căn cứ vào bản chất giao dịch, hồ sơ và quy định hiện hành. Một điểm đáng chú ý là người vừa bán hàng online vừa nhận hoa hồng Affiliate sẽ phát sinh hai loại doanh thu khác nhau. Trong đó, doanh thu bán hàng áp dụng thuế suất thuế thu nhập cá nhân 0,5%, còn doanh thu từ hoa hồng tiếp thị liên kết chịu thuế suất 2%. Tuy nhiên, khi xác định ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ và cá nhân kinh doanh, toàn bộ doanh thu từ các hoạt động đều được cộng gộp để tính chung. Cơ quan thuế cũng khuyến nghị những cá nhân hoạt động Affiliate thường xuyên nên đăng ký hộ kinh doanh, đăng ký mã số thuế và lưu giữ đầy đủ hợp đồng, chứng từ thanh toán, hồ sơ giao dịch để chứng minh bản chất hoạt động khi thực hiện kê khai, quyết toán thuế.
Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cho biết, người nộp thuế có quyền lựa chọn khoản doanh thu được đưa vào ngưỡng doanh thu không chịu thuế nhằm đảm bảo quyền lợi. Về mặt tối ưu thuế, nên ưu tiên đưa phần doanh thu từ hoa hồng tiếp thị liên kết - vốn chịu thuế suất 2% - vào ngưỡng trước, sau đó mới cộng doanh thu bán hàng có thuế suất thấp hơn. Ví dụ, một hộ kinh doanh có 500 triệu đồng doanh thu hoa hồng Affiliate và 700 triệu đồng doanh thu bán hàng, tổng doanh thu đạt 1,2 tỉ đồng. Khi đó, người nộp thuế có thể phân bổ 500 triệu đồng doanh thu Affiliate cùng 500 triệu đồng doanh thu bán hàng vào ngưỡng 1 tỉ đồng. Phần doanh thu vượt 200 triệu đồng còn lại là doanh thu bán hàng nên chỉ chịu thuế suất 0,5%, thay vì chịu thuế 2% nếu phần vượt thuộc doanh thu Affiliate.