Căng thẳng thương mại tạm lắng dịu

"Vàng sẽ không bị đánh thuế!" - Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 11-8 (giờ địa phương). Thông tin này giúp giải tỏa nỗi lo lắng của nhiều nhà đầu tư suốt nhiều ngày qua, khi có thông tin vàng thỏi loại 1 kg và 100 ounce (2,8 kg) nhập khẩu vào thị trường Mỹ sẽ bị đánh thuế.

Thông tin nói trên xuất hiện vào ngày 31-7, sau khi tờ Financial Times công bố một văn bản được cho là của Cục Hải quan Mỹ. Thêm vào đó, quốc gia sản xuất chủ lực 2 loại vàng thỏi nói trên lại là Thụy Sĩ - đối tác phải chịu mức thuế quan mới lên tới 39% từ phía Mỹ, gây lo ngại "thuế chồng thuế". Giá vàng tương lai nhanh chóng tăng lên mức cao kỷ lục và tình hình chỉ tạm ổn vào ngày 8-8 khi một quan chức Nhà Trắng tiết lộ sẽ có một sắc lệnh hành pháp nhằm làm rõ thông tin sai lệch về "thuế vàng".

Cũng trong ngày 11-8, Washington và Bắc Kinh đã đồng ý tạm hoãn thời hạn áp dụng mức thuế quan mới lên hàng hóa của nhau thêm 90 ngày. Tổng thống Mỹ đăng trên Truth Social rằng ông đã ký lệnh hành pháp để gia hạn và "tất cả các yếu tố khác của thỏa thuận vẫn giữ nguyên". Theo kênh CNBC, Mỹ và Trung Quốc sẽ tạm dừng áp thuế 24% lên hàng hóa của nhau trong 90 ngày nữa và duy trì mức thuế cơ bản 10% hiện tại. Ngoài ra, Trung Quốc cũng gia hạn việc đình chỉ các hạn chế đối với những công ty nằm trong danh sách "không đáng tin cậy" và danh sách kiểm soát xuất khẩu thêm 90 ngày.

Hạn chót trước đó được ấn định vào ngày 12-8. Nếu việc tạm hoãn không xảy ra, Mỹ có thể tăng thuế lên cao hơn nhiều so với mức 30% hiện nay (gồm thuế cơ bản và thuế bổ sung 20%), dẫn đến việc Trung Quốc áp thuế trả đũa đối với hàng hóa theo chiều ngược lại. Theo đài NDTV, khoảng dừng này giúp hai nước có thời gian giải quyết một số bất đồng, có thể mở đường cho thượng đỉnh giữa ông Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào cuối năm nay.

Ông Sean Stein, Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Mỹ - Trung, nhận định điều này rất quan trọng để hai chính phủ có thời gian đàm phán một thỏa thuận chính thức, giúp các doanh nghiệp Mỹ cải thiện khả năng tiếp cận thị trường Trung Quốc cũng như lập các kế hoạch trung và dài hạn chắc chắn hơn. Ngoài ra, theo ông Stein, giảm thuế quan từ phía Mỹ và đảo ngược các biện pháp trả đũa của Trung Quốc là các điều kiện cần để khởi động lại hoạt động xuất khẩu nông sản và năng lượng của Mỹ.

Trong khi đó, ông Xinbo Wu, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Mỹ tại Đại học Phúc Đán (Trung Quốc), bình luận với CNBC rằng việc đạt được một thỏa thuận bền vững sẽ là một kỳ tích, đòi hỏi những "cuộc đàm phán mặc cả" kéo dài và căng thẳng. Ông Wu cho rằng Bắc Kinh sẽ kiên định với các ưu tiên của mình, chẳng hạn yêu cầu Mỹ xóa bỏ hoàn toàn thuế quan, nới lỏng các hạn chế công nghệ và dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với các thực thể Trung Quốc; ở chiều ngược lại, thu hẹp thâm hụt thương mại vẫn là ưu tiên hàng đầu của ông Donald Trump, một yêu cầu có thể thúc đẩy Trung Quốc tăng cường cam kết mua hàng hóa và dịch vụ.

Tuy nhiên, cùng ngày 11-8, hai cường quốc lại xảy ra bất đồng tại cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, liên quan đến kênh đào Panama. Phía Mỹ cảnh báo ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với tuyến đường thủy quan trọng này có thể đe dọa thương mại và an ninh toàn cầu, còn Trung Quốc gọi những cáo buộc của Mỹ là "cái cớ để chiếm kênh đào". Tại cuộc họp, Tổng thống Panama José Raúl Mulino nhấn mạnh tính trung lập của kênh đào và quyền sở hữu của nước ông đối với cửa ngõ giữa Đại Tây Dương và Thái Bình Dương này.