'Chung cư trồng rau' cao nhất thế giới ngay gần Việt Nam: rộng 2ha, công suất 2.000 tấn rau/năm, vận hành chỉn chu ngang nhà máy công nghệ cao

Singapore ngày 7/1 đã chính thức khánh thành trang trại thẳng đứng trong nhà cao nhất thế giới, một dự án được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường an ninh lương thực cho quốc đảo vốn phụ thuộc nặng nề vào nguồn thực phẩm nhập khẩu. Công trình cao 23 m, do công ty công nghệ nông nghiệp nội địa Greenphyto Pte phát triển, có tổng mức đầu tư khoảng 62 triệu USD (tương đương 1.628 tỷ đồng).

Dự án được đưa vào vận hành trong bối cảnh nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao tại Singapore đang gặp khó khăn nghiêm trọng vì chi phí năng lượng và vận hành leo thang.

Trong vài năm trở lại đây, hàng loạt trang trại trong nhà đã phải đóng cửa, buộc Chính phủ Singapore điều chỉnh lại chiến lược, thậm chí từ bỏ mục tiêu từng được coi là tham vọng: sản xuất 30% nhu cầu thực phẩm trong nước vào năm 2030. Thay vào đó, Singapore chuyển hướng sang các mục tiêu dài hạn hơn, tập trung vào sản xuất chất xơ và protein vào năm 2035.

Giữa bối cảnh đó, Greenphyto vẫn đặt cược lớn vào mô hình trang trại thẳng đứng quy mô lớn, với mức độ tự động hóa sâu, như một hướng đi khác biệt. Trang trại năm tầng này chiếm diện tích khoảng 2 ha và được thiết kế để đạt công suất tối đa 2.000 tấn rau xanh mỗi năm, chủ yếu là xà lách và cải bó xôi. Theo doanh nghiệp, năng suất trên mỗi hecta của mô hình này cao gấp tới 45 lần so với canh tác truyền thống.

Cơ sở của Greenphyto vận hành gần như hoàn toàn tự động, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), robot và các hệ thống kiểm soát thông minh. Doanh nghiệp hiện sở hữu 69 bằng sáng chế liên quan đến công nghệ tối ưu hóa sinh trưởng cây trồng và cắt giảm chi phí sản xuất.

Trọng tâm của trang trại là năm buồng canh tác không người điều khiển, mỗi buồng chứa hai tháp thủy canh dài 118 m và cao hơn 23 m. Ở giữa các tháp là một robot hình cần cẩu, đảm nhiệm việc giám sát cây trồng, di chuyển khay cây con và sắp xếp chúng lên các giá trồng theo chu kỳ sinh trưởng.

Chi phí năng lượng – yếu tố từng “đánh gục” nhiều trang trại trong nhà – cũng là bài toán lớn với Greenphyto. Tuy nhiên, công ty cho biết nhờ đầu tư mạnh cho nghiên cứu và phát triển, mức tiêu thụ năng lượng đã được cắt giảm khoảng 30% so với các mô hình thông thường.

Trang trại thực tế đã đi vào hoạt động từ năm ngoái, trước lễ khánh thành chính thức, và được tài trợ chủ yếu bằng các khoản vay từ United Overseas Bank cùng sự tham gia của một số nhà đầu tư cá nhân.

Không chỉ hướng đến thị trường nội địa, Greenphyto còn đặt mục tiêu xuất khẩu cả nông sản lẫn công nghệ . Công ty hiện đã mở văn phòng bán hàng tại Malaysia và Hà Lan, đồng thời “đang hướng tới cung ứng ra ngoài Singapore”, theo chia sẻ của nhà sáng lập Susan Chong.

Khi được hỏi vì sao vẫn tự tin đầu tư trong bối cảnh nhiều trang trại khác thất bại, bà Susan Chong cho biết: “(Việc đóng cửa các trang trại) đã khiến tôi quyết tâm hơn để biến điều này thành hiện thực và làm theo cách khác biệt, học hỏi từ những vấn đề mà các trang trại khác gặp phải về những gì không hiệu quả, và đảm bảo rằng chúng tôi có sự chuẩn bị tốt.”

Phát biểu bên lề lễ khánh thành, Bộ trưởng cấp cao phụ trách Phát triển bền vững và Môi trường Singapore, ông Zaqy Mohamad, đánh giá cao nỗ lực của Greenphyto trong việc giảm tiêu thụ năng lượng, tăng cường tự động hóa và hướng tới xuất khẩu công nghệ nông nghiệp.

Tuy nhiên, ông cũng thận trọng cho rằng sự thành công của một trang trại phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Theo ông, để nông nghiệp nội địa phát triển bền vững, Singapore cần song song kích cầu tiêu thụ nông sản trong nước và kiểm soát chặt chi phí, giá thành có thể cạnh tranh với thực phẩm nhập khẩu.