Tại hội thảo, ông Bùi Quốc Hoan, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) cho biết là đơn vị chịu trách nhiệm bảo đảm cân bằng cung - cầu điện năng và an ninh hệ thống, EVN luôn mong muốn huy động tối đa các nguồn điện và tạo điều kiện cho các dự án phát triển.
Hội thảo có sự tham dự của đại diện cơ quan quản lý Nhà nước, chuyên gia kinh tế - môi trường, đặc biệt là các doanh nghiệp đã và đang triển khai các dự án năng lượng tái tạo, mô hình kinh tế xanh...
ẢNH: ĐỘC LẬP
Khó khăn lớn lại xuất phát từ một số đơn vị bán lẻ điện ngoài EVN, đặc biệt tại các khu công nghiệp. Các đơn vị này mua điện theo giá bán buôn và bán lại theo giá bán lẻ nên doanh thu phụ thuộc trực tiếp vào sản lượng điện bán ra. Khi doanh nghiệp đầu tư điện mặt trời mái nhà để tự sử dụng, lượng điện mua giảm, kéo theo doanh thu của họ giảm.
Trong khi đó, chính các khu công nghiệp lại là nơi có tiềm năng mái nhà rất lớn và nhu cầu chuyển đổi xanh mạnh nhất. Do đó, cần có cơ chế mạnh hơn để bảo đảm các doanh nghiệp trong khu công nghiệp được quyền tiếp cận và triển khai điện mặt trời mái nhà. Các cơ quan quản lý nhà nước cần đóng vai trò điều phối, tạo môi trường đầu tư minh bạch và thuận lợi hơn.
Trao đổi thêm về vấn đề này, ông Đặng Quốc Bảo - Phó tổng giám đốc Trung Nam Group thừa nhận, câu chuyện "độc quyền tư nhân" về điện tại các khu công nghiệp là có và tồn tại nhiều bất cập trong những năm trước. Khi thiết kế chính sách, do một mạng lưới điện không thể có hai công ty điện cùng vận hành (chỉ có một đơn vị quản lý), dẫn đến việc một công ty độc quyền tư nhân tại khu công nghiệp, gây ra rất nhiều khó khăn cho các bên.
Tuy nhiên, hiện nay, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo rất quyết liệt, yêu cầu các công ty khu công nghiệp phải trả lời và giải quyết thỏa đáng các vướng mắc này. Nhờ đó, tình trạng này đã giảm đi rất nhiều. "Đặc biệt, dưới sự phối hợp tốt của Sở Công thương TP.HCM, các vấn đề về pháp lý và quy trình quy định để phát triển điện mặt trời áp mái tại các KCN đang được cải thiện rất tốt và "cực kỳ thông thoáng" so với những năm trước" - ông Bảo nói.
Bên cạnh đó, ông Đặng Quốc Bảo cũng cung cấp thêm số liệu thực tế từ các nhà nhập khẩu để chứng minh rằng điện mặt trời áp mái vẫn đang phát triển ổn định và đúng hướng, dù không còn bùng nổ theo kiểu phong trào như trước.
Cụ thể, trong 2 năm qua, Việt Nam hoàn toàn không phát triển điện mặt trời dạng quy mô lớn, mà chỉ tập trung phát triển điện mặt trời áp mái. Tuy nhiên, năm vừa rồi, theo thông tin từ các nhà nhập khẩu, có 3.000 MW tấm pin mặt trời đã được nhập khẩu thành công về Việt Nam. 6 tháng đầu năm nay, lượng thiết bị nhập khẩu đạt khoảng 1.500 MW. Dự kiến cả năm nay, tốc độ tăng trưởng sẽ đạt mức tăng khoảng 20% so với năm trước.
"Thiết bị một khi đã nhập khẩu về thì chắc chắn sẽ được lắp đặt và gắn lên mái. Do đó, các con số này chứng minh thực tế cho thấy điện mặt trời áp mái đang phát triển rất tốt, đi vào chiều sâu, phát triển ổn định chứ không hề bị đóng băng hoàn toàn" - lãnh đạo Trung Nam Group nhìn nhận.