Đào thất thốn đắt đỏ nở sớm, người trồng như 'ngồi trên lửa'

Thời điểm cách Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 khoảng 1 tháng, chị Khắc Mai (trú tại phường Đông Ngạc , Hà Nội) đang sốt ruột, lo lắng, chỉ mong thời tiết luôn lạnh giá. Nguyên nhân là vườn đào thất thốn của chị ở Sa Pa bất ngờ nở rộ hoa, trái với mọi dự tính của chị là nở đúng ngày Tết. Với những người trồng đào như chị Mai, đây là mối lo lớn nhất vì hoa đào nở thời điểm nào sẽ quyết định thu nhập của cả một năm kinh doanh vất vả, tốn kém.

Suốt nhiều năm qua, chị Mai chấp nhận rời Hà Nội, thuê đất ở Sa Pa quanh năm để trồng giống đào thất thốn vốn nổi tiếng “đỏng đảnh, khó chiều”. Chị lý giải về lựa chọn này rằng chỉ có khí hậu mát lạnh, độ chênh nhiệt lớn giữa ngày và đêm ở vùng cao mới phù hợp để giống đào quý này sinh trưởng, cho hoa dày cánh, màu thắm và dáng thế đẹp.

Trong khu vườn rộng lớn, hơn 1.000 gốc đào thất thốn được chị Mai và người làm chăm sóc tỉ mỉ từng ngày, với kỹ thuật chăm sóc cao. Đổi lại, nếu nở đúng dịp Tết, mỗi cây có thể được bán từ 1 triệu đến 10 triệu đồng, thậm chí cao hơn với những gốc lâu năm, dáng độc. Đó sẽ là thành quả của cả năm trời “ăn ngủ cùng đào”, là nguồn thu chính bù đắp chi phí thuê đất, nhân công, phân bón và vận chuyển đường dài về Hà Nội.

Thế nhưng năm nay, nỗi lo lại đến sớm hơn niềm hân hoan đón Tết. Do thời tiết diễn biến thất thường, cộng thêm năm nhuận hai tháng Sáu (âm lịch) khiến lịch thời gian bị kéo dài, Tết Nguyên đán đến muộn hơn thường lệ. Ngoài ra, thời tiết năm nay cũng cao hơn mọi năm. Hệ quả là vài chục gốc đào trong vườn đã nở rộ trước Tết cả tháng, khoe sắc rực rỡ giữa núi rừng Sa Pa, nhưng lại khiến lòng người trồng nặng trĩu.

“Không như quất, đào mà nở sớm thì không phải chỉ là nỗi lo mất giá mà là hỏng luôn vì không thể bán được” , chị Mai chia sẻ.

Đào thất thốn nở lệch nhịp đồng nghĩa với việc mọi công sức chăm bón cả năm trời của người trồng hoa phải đối diện với nguy cơ “đổ sông đổ bể”, trong khi chi phí đầu tư thì không thể thu hồi.

Gắn bó lâu năm với giống đào khó tính này, chị Mai không phải không có kỹ thuật hãm hoa, điều chỉnh sinh trưởng để đào nở đúng dịp. Tuy nhiên, chị thừa nhận tỷ lệ thành công chưa bao giờ là tuyệt đối. Chỉ cần thời tiết “trái tính”, mọi tính toán có thể bị phá vỡ. Chính sự bấp bênh đó khiến nỗi lo năm nay càng lớn, khi thị trường Tết vốn đã cạnh tranh gay gắt, người mua ngày càng cân nhắc chi tiêu.

“ Mặc dù tôi làm đào thất thốn nhiều năm rồi, cũng gọi là có kinh nghiệm và có thể hãm lại thời điểm đào nở hoa nhưng kỹ thuật này vẫn phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết. Nếu tiết trời ấm áp hơn thì chỉ chưa đầy một tháng giáp Tết này là cả vườn đào nở rộ, coi như bỏ ”, chị lo lắng nói.

Năm nay, không riêng gì đào thất thốn mà các giống đào khác cũng đã và đang thi nhau khoe sắc dù chưa đến Tết, đặc biệt là đào Mộc Châu. Anh Huy Chung, chủ một vườn chuyên đào Mộc Châu cho biết: “Hoa lác đác nở từ khoảng hơn chục ngày trước, đến nay thì nửa vườn đào đã nở, không hãm được” .

Với chị Mai và nhiều chủ vườn đào khác, mỗi mùa Tết không chỉ là mùa hoa mà còn là cuộc đánh cược với thời tiết và thị trường. Giữa những gốc đào nở sớm đang khoe sắc hồng thắm, chị Mai vẫn cố giữ sự lạc quan và niềm hy vọng, chị chia sẻ: “ Còn hàng nghìn cây nữa vẫn đang trong chu kỳ, tôi chỉ biết hy vọng chúng sẽ nở đúng lúc. Sau đó là mong sức mua tốt và cây được giá để bù đắp lại những cây bị nở sớm ”.