Đề xuất mới về sân bay Quảng Trị

Nâng hạng sân bay Quảng Trị

UBND tỉnh Quảng Trị vừa có công văn gửi Bộ Xây dựng và Cục Hàng không Việt Nam, tiếp tục đề nghị xem xét điều chỉnh quy mô cảng hàng không (CHK) Quảng Trị từ cấp 4C lên 4E trong quá trình cập nhật Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo quy định của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), sân bay cấp 4E có khả năng tiếp nhận các dòng máy bay thân rộng, kích thước lớn như Boeing 777, Boeing 787 hay Airbus A350 - những loại máy bay thường khai thác đường bay dài và vận chuyển khối lượng lớn hành khách, hàng hóa.

Về việc “nâng hạng” này, lãnh đạo tỉnh Quảng Trị cho biết không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật đơn thuần, mà gắn với tầm nhìn phát triển dài hạn của địa phương trong chuỗi logistics và công nghiệp hàng không khu vực.

Theo Quyết định số 648/QĐ-TTg ngày 7/6/2023 của Thủ tướng, CHK Quảng Trị hiện được xác định là CHK dân dụng cấp 4C, sân bay quân sự cấp II, với công suất quy hoạch 1 triệu hành khách và 3.100 tấn hàng hóa mỗi năm, diện tích sử dụng đất hơn 316 ha. Dự án đang được Công ty TNHH Cảng hàng không Quảng Trị triển khai xây dựng, dự kiến giai đoạn 1 hoàn thành và đưa vào khai thác cuối năm nay.

Trong quá trình thi công, doanh nghiệp dự án đã chủ động đề xuất điều chỉnh thiết kế theo hướng nâng cấp để có thể tiếp nhận máy bay code E . Đáng chú ý, hạng mục đường cất hạ cánh - hiện đang thi công - đã được tính toán kết cấu theo phương án khai thác máy bay lớn hơn, nhằm tránh phải cải tạo tốn kém sau này nếu nhu cầu thị trường tăng nhanh.

Hình thành tổ hợp công nghiệp hàng không

Tại công văn gửi Bộ Xây dựng, lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Trị cho biết, khu vực phía Nam Quảng Trị, đặc biệt quanh các cửa khẩu quốc tế Lao Bảo và La Lay, đang chứng kiến lưu lượng hàng hóa thông quan đạt 300-750 phương tiện mỗi ngày và còn dư địa tăng trưởng. Hàng hóa chủ yếu gồm quặng, nông sản, hàng tiêu dùng, linh kiện và hàng quá cảnh từ Thái Lan theo hành lang kinh tế Đông - Tây.

Những năm gần đây, dòng hàng quá cảnh từ Thái Lan và Lào hướng ra các thị trường Đông Bắc Á ngày càng nghiêng về nhóm hàng kích thước nhỏ, giá trị cao - nhóm hàng vốn phù hợp với vận tải hàng không. Riêng cửa khẩu Lao Bảo được đánh giá có nguồn hàng tiềm năng từ thương mại điện tử và hàng mẫu công nghệ, có thể chuyển từ vận tải đường bộ sang đường hàng không để rút ngắn thời gian và tăng giá trị chuỗi cung ứng.

Song song đó, Quy hoạch tỉnh Quảng Trị thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050 xác định công nghiệp chế biến, chế tạo ứng dụng công nghệ cao là trụ cột mới; đồng thời phát triển logistics, hình thành các trung tâm cảng cạn và trung tâm trung chuyển hàng hóa. Trong bức tranh đó, một sân bay có khả năng tiếp nhận tàu bay hàng hóa cỡ lớn được xem là mắt xích quan trọng để hoàn thiện hệ thống logistics đa phương thức.

“Việc nâng cấp CHK Quảng Trị lên cấp 4E sẽ tạo điều kiện khai thác máy bay hàng hóa code E, phục vụ vận chuyển hàng công nghệ cao, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh”, lãnh đạo UBND tỉnh nhấn mạnh.

Quảng Trị cũng đặt đề xuất này trong bối cảnh cạnh tranh khu vực. Hiện nay, Singapore với sân bay Changi là trung tâm logistics hàng hóa hàng đầu, sản lượng năm 2024 khoảng 2 triệu tấn, đồng thời sở hữu khu công nghiệp hàng không rộng khoảng 140 ha chuyên về bảo dưỡng, sửa chữa máy bay và sản xuất linh kiện. Thái Lan có sân bay Suvarnabhumi đạt khoảng 1,3 triệu tấn hàng hóa năm 2024 và đang phát triển U-Tapao thành trung tâm bảo dưỡng quy mô lớn. Trung Quốc đã hình thành các trung tâm bảo dưỡng máy bay tầm cỡ quốc tế tại Hải Nam. Trong khi đó, các quốc gia trên hành lang Đông - Tây như Lào và Myanmar chưa có trung tâm công nghiệp hàng không quy mô lớn.

Từ khoảng trống này, Quảng Trị muốn tận dụng lợi thế vị trí để từng bước xây dựng vai trò trung tâm công nghiệp hàng không và logistics , trước hết ở quy mô quốc gia, sau đó hướng ra khu vực.