Điểm mới rất quan trọng xử lý dự án bất động sản 'đóng băng', quỹ đất 'treo'

Chia sẻ tại hội thảo: "Mở khóa tăng trưởng - Động lực từ kinh tế tư nhân " do Báo Thanh Niên tổ chức chiều 8.6, ông Võ Anh Tuấn, Phó cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) thông tin về những điểm mới rất quan trọng để xử lý các dự án bất động sản đang bị treo, đóng băng.

ẢNH: TUẤN MINH

Đưa các khu đất lãng phí trở lại phục vụ phát triển kinh tế, xã hội

Ông Võ Anh Tuấn, cho biết hiện nay có một lượng rất lớn nguồn lực đất đai và vốn đầu tư xã hội đang bị "đóng băng" trong các dự án chậm triển khai, các khu đất vướng mắc về pháp lý hoặc liên quan đến kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án. Đây là nguồn lực rất lớn, nếu được khơi thông sẽ tạo thêm dư địa tăng trưởng cho nền kinh tế và mở rộng không gian phát triển cho khu vực kinh tế tư nhân .

Trong thời gian qua Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu trình Chính phủ để trình Quốc hội và trình Chính phủ ban hành nhiều cơ chế đặc thù nhằm xử lý các tồn tại lịch sử theo nguyên tắc: những sai phạm phải được xử lý nghiêm, nhưng những nguồn lực đất đai và tài sản của xã hội đủ điều kiện tiếp tục khai thác thì phải được khơi thông để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Trên cơ sở tổng kết thực tiễn nhiều năm rà soát các dự án tồn đọng trên cả nước, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 170/2024/QH15, tiếp đó là Nghị quyết số 265/2025/QH15, đặc biệt gần đây nhất, Bộ Chính trị đã có kết luận 24-KL/TW, Quốc hội có Nghị quyết số 29/2026/QH16 và Chính phủ có Nghị định 147/2026/NĐ-CP để hướng dẫn và giao cho các địa phương rà soát, tổ chức thực hiện.

Các cơ chế này cho phép xử lý theo hướng tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, xác định lại nghĩa vụ tài chính về đất đai, điều chỉnh hồ sơ pháp lý của dự án khi đủ điều kiện, tạo cơ sở để các dự án tiếp tục triển khai thay vì kéo dài tình trạng đình trệ nhiều năm.

"Điểm mới rất quan trọng là tư duy xử lý đã chuyển từ cách tiếp cận đóng băng để chờ xử lý dứt điểm toàn bộ, sang cách tiếp cận phân loại để xử lý. Các dự án được rà soát, phân loại theo từng nhóm vướng mắc cụ thể để áp dụng cơ chế phù hợp; trường hợp có sai phạm nhưng có thể khắc phục được thì cho phép thực hiện nghĩa vụ tài chính bổ sung, hoàn thiện thủ tục pháp lý và tiếp tục triển khai dự án", ông Tuấn nói.

Ngoài ra, Chính phủ đã thành lập Ban Chỉ đạo 751 để rà soát tổng thể các dự án tồn đọng, kéo dài trên phạm vi cả nước nhằm kịp thời đề xuất các giải pháp tháo gỡ. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương đẩy nhanh việc xử lý các nhóm dự án này, bảo đảm thống nhất trong áp dụng pháp luật và rút ngắn thời gian giải quyết.

"Mục tiêu cuối cùng không chỉ là xử lý những tồn tại của quá khứ mà quan trọng hơn là đưa các khu đất đang bị lãng phí trở lại phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, giúp doanh nghiệp khơi thông dòng vốn, tái khởi động hoạt động đầu tư, tạo việc làm, tăng thu ngân sách và đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước trong giai đoạn tới", ông Tuấn nói.

Doanh nghiệp ngồi ở nhà "săn" đất sạch

Cũng theo ông Võ Anh Tuấn, để khơi thông nguồn lực đất đai, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã và đang phối hợp với Bộ Công an và các địa phương dồn lực chạy đua với thời gian để hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.

ẢNH: TUẤN MINH

Thực hiện chỉ đạo của T.Ư và Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, trong năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an và các địa phương triển khai thực hiện Kế hoạch 515/KH-BCA-BNN&MT và năm 2026 triển khai kế hoạch 2959/KH-BNNMT-BCA về tăng cường, đẩy mạnh công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai nhằm đạt được các mục tiêu đề ra.

Cũng theo ông Võ Anh Tuấn, khi cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai được vận hành đồng bộ, những phiền hà, rào cản trong thủ tục hành chính đất đai sẽ được gạt bỏ. Người dân và doanh nghiệp có thể dễ dàng tra cứu, đăng ký và tìm kiếm thông tin quỹ đất trực tuyến dựa trên quy hoạch công khai. 

Các thủ tục hành chính về đất đai cũng sẽ được nâng cấp lên dịch vụ công trực tuyến toàn trình, đảm bảo tiêu chí: nhanh gọn, minh bạch, tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí cho dòng vốn xã hội. Đặc biệt, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang quyết liệt thực hiện tái cấu trúc quy trình thủ tục hành chính về đất đai nhằm cắt giảm triệt để các loại giấy tờ không cần thiết khi đã quản lý trong cơ sở dữ liệu đất đai.

"Ở những khu vực dữ liệu đất đai đã đạt chuẩn "đúng, đủ, sạch, sống" và đối soát đồng bộ với dữ liệu dân cư, người dân và doanh nghiệp khi đi làm thủ tục sẽ không cần phải mang theo bản gốc như giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) hay các giấy tờ liên quan nữa", ông Tuấn nói.

Ông Tuấn cũng nhấn mạnh, áp lực để hoàn thành cơ sở dữ liệu đất trong thời gian còn lại là cực kỳ nặng nề. Khối lượng thửa đất thuộc "vùng trắng", tức là chưa được đo đạc, lập bản đồ địa chính tại các địa phương hiện vẫn còn rất lớn. Đây là nút thắt đòi hỏi nguồn lực tài chính, kỹ thuật và thời gian rất lớn từ các tỉnh, thành phố.