Doanh nghiệp, chuyên gia ý kiến về tiền sử dụng đất bổ sung tạm tính 3,6%/năm

Chuyên gia quan ngại

Dù vậy, theo các chuyên gia khoản thu này ngay dù giảm xuống 3,6% vẫn còn gây áp lực lớn cho doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh hàng loạt dự án trên thị trường đang gặp khó khăn trong việc tính tiền sử dụng đất .

Thực tế cho thấy, tình trạng chậm xác định tiền sử dụng đất và tiền thuê đất đã tồn tại, trở thành “nút thắt” khiến hàng loạt dự án bị đình trệ.

Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội bất động sản TP HCM (HoREA) cho biết, hiện nay nhiều dự án gặp khó khăn với quy định mới, khiến doanh nghiệp có nguy cơ phải nộp thêm tiền sử dụng đất dù không vi phạm.

Ông Châu dẫn chứng tại TP HCM hiện có khoảng 100 dự án mà các chủ đầu tư nhà ở thương mại đang chờ cơ quan Nhà nước thông báo tiền sử dụng đất , bao gồm cả khoản bổ sung nếu có. Việc áp dụng quy định mới khiến doanh nghiệp lo ngại về khả năng tính hồi tố và gia tăng áp lực tài chính.

Trước vướng mắc trên, ông Châu đề xuất Quốc hội xem xét bổ sung quy định mới, cho phép không thu khoản tiền nộp bổ sung liên quan đến thời gian chưa tính tiền sử dụng đất , tiền thuê đất đối với các trường hợp doanh nghiệp không có lỗi.

Theo đó, doanh nghiệp sẽ không phải nộp khoản bổ sung nếu tại thời điểm ban hành quyết định giá đất chưa có cơ quan nào xác định lỗi. Trường hợp sau đó có kết luận cho thấy doanh nghiệp vi phạm, khoản bổ sung và tiền chậm nộp mới được tính. Với những doanh nghiệp đã nộp nhưng không có lỗi, cơ quan chức năng có thể khấu trừ số tiền này vào nghĩa vụ tài chính khác.

Ông Châu cũng đề xuất bổ sung cơ chế loại trừ lỗi và khấu trừ khoản đã nộp để tránh tình trạng doanh nghiệp bị “oan”, đồng thời góp phần giúp môi trường đầu tư minh bạch, ổn định hơn.

"Việc không thu khoản tiền này nhằm mục đích bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhà đầu tư trong trường hợp có thay đổi về chính sách, pháp luật. Đồng thời, quy định trên sẽ tác động tích cực đến môi trường đầu tư, đặc biệt là hoạt động thu hút đầu tư nước ngoài (FDI), trực tiếp là đối với lĩnh vực bất động sản" , ông Châu nhấn mạnh.

Doanh nghiệp lo lắng

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Vũ Cương Quyết - Tổng Giám đốc Đất Xanh miền Bắc cho rằng khi một dự án được giao đất, chủ đầu tư phải bỏ vốn ra để thực hiện đền bù giải phóng mặt bằng và làm hạ tầng, trong khi chưa nộp tiền sử dụng đất vì chưa có giá đất thì dự án vẫn không đủ điều kiện bán hàng và đưa sản phẩm ra thị trường để kinh doanh.

Như vậy, dù chưa bán được hàng để có nguồn thu nhưng chủ đầu tư đã phải chịu rất nhiều chi phí như: giải phóng mặt bằng, lãi vay... Trong khi đó, nhiều dự án 3 - 5 năm vẫn chưa ra được thuế đất. Điều này khiến doanh nghiệp phải gánh một khoản chi phí lớn. Cụ thể, nếu thu tiền sử dụng đất bổ sung, doanh nghiệp sẽ chịu thêm mức thu 3,6%/năm ngay cả khi Nhà nước chưa quyết định giá đất thì doanh nghiệp rõ ràng thiệt đơn thiệt kép.

Ông Quyết nêu ví dụ, một dự án tại Hà Nội với tiền thuế đất khoảng 500 tỷ đồng với 500 căn hộ, sau 4 năm mới được phê duyệt tiền sử dụng đất . Khi đó, doanh nghiệp phải nộp thêm 70 tỷ đồng tiền bổ sung (14,4% tổng tiền thuế dự án).

"Giá đất hiện sẽ được điều chỉnh hàng năm, mỗi năm lại thay đổi, nên cách tính thuế đất này khiến doanh nghiệp thêm khó khăn trong hoạch định chi phí, giá vốn, nguồn cung ra thị trường cũng sẽ thiếu hụt. Giá đất cộng tiền phạt, tất cả các chi phí này sẽ được tính vào giá nhà, khi đó người mua sẽ là đối tượng cuối cùng phải gánh những chi phí này. Quy định này sẽ khiến người mua lẽ ra được mua rẻ hơn thì nay sẽ đội lên ít nhất 15%", ông Quyết nhấn mạnh.

Đồng quan điểm, ông Phạm Đức Toản - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển Bất động sản EZ (EZ Property) nhận định, việc bắt doanh nghiệp chịu 3,6%/năm khi chưa được xác định giá đất không khác gì chịu phạt khi chưa bị ghi nợ. Một dự án phát triển tại các địa phương có tiền sử dụng đất khoảng 100 tỷ đồng, 1 năm Nhà nước giao đất nhưng chưa tính tiền sử dụng đất , doanh nghiệp mất 3,6 tỷ đồng tiền phạt. Trong khi dự án đã tốn rất nhiều chi phí để giải phóng mặt bằng, chi phí lãi vay ngân hàng.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp - Chủ tịch GP.Invest cho rằng khoản thu tiền sử dụng đất bổ sung chỉ nên áp dụng khi doanh nghiệp có lỗi chậm đóng tiền sau khi nhà nước đã tính xong tiền đất hoặc doanh nghiệp cố tình đóng chậm để được hưởng lợi trong quá trình chậm trễ đóng tiền.

Còn các trường hợp chậm xác định tiền sử dụng đất , tiền thuê đất hoặc chậm xác định tiền sử dụng đất , tiền thuê đất thuộc trách nhiệm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền và doanh nghiệp “không có lỗi” thì không nên buộc các doanh nghiệp phải nộp thêm khoản thu bổ sung.