Dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An bị ‘điểm mặt’ hàng loạt sai phạm sau thanh tra

Mới đây, Thanh tra TP.Đà Nẵng đã công bố Kết luận thanh tra về việc công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng các khu tái định cư phục vụ bố trí tái định cư Dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An.

Theo đó, dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An do Công ty TNHH Phát triển Nam Hội An (đại diện cho liên doanh Tập đoàn Gold Yield Enterprises và Tập đoàn Vinacapital) đầu tư trên địa bàn hai huyện Duy Xuyên và Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam (cũ), quy mô sử dụng đất 985,5 ha, tổng số hộ có đất ở, nhà bị ảnh hưởng bởi dự án khoảng 1.800 hộ.

UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) đã chọn Công ty TNHH MTV Đầu tư và Phát triển Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam (Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam) là tổ chức thực hiện nhiệm vụ giải phóng mặt bằng, tái định cư. Hiện nay, tổng diện tích đất tự nhiên đã thực hiện công tác thu hồi, bồi thường là 499,69 ha, trong đó đã bàn giao cho chủ đầu tư dự án 411,02 ha.

Tuy nhiên, tại kết luận thanh tra cho thấy, dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An vẫn còn những tồn tại và hạn chế.

Bất cập trong bồi thường và giải phóng mặt bằng

Hiện nay, vẫn còn 485,81 ha diện tích đất tại dự án chưa được giải phóng mặt bằng, bàn giao cho nhà đầu tư là Công ty TNHH Phát triển Nam Hội An, gây khó khăn trong quá trình thực hiện dự án.

Trong tổng số diện tích đất 411,02 ha do Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam đã bàn giao mặt bằng ngoài thực địa cho chủ đầu tư, chỉ có 152,84 ha đã lập thủ tục giao đất, cho thuê đất, còn lại 258,18 ha chưa lập thủ tục giao đất, cho thuê đất.

Việc UBND tỉnh Quảng Nam chọn Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam làm đơn vị thực hiện nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư của dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An là chưa đảm bảo theo quy định tại Điều 39, Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004 của Chính phủ, khoản 1, Điều 68 Luật Đất đai năm 2013 và các quy định của UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Nam (cũ).

Hiện nay vẫn còn một số phương án bồi thường chưa được phê duyệt quyết toán với giá trị hơn 25,9 tỷ đồng (trên địa bàn huyện Duy Xuyên cũ hơn 25,3 tỷ đồng, huyện Thăng Bình cũ hơn 633 triệu đồng).

Đến thời điểm thanh tra, Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam và các đơn vị có liên quan chưa tiến hành thanh lý các hợp đồng về việc thực hiện công tác đền bù, giải phóng mặt bằng phục vụ dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An; qua làm việc các đơn vị xác nhận còn nợ chưa hoàn trả số tiền hơn 619,3 triệu đồng cho Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam.

Việc UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) quy định cơ chế tài chính tại Quyết định số 1284/QĐ-UBND ngày 03/5/2019 giao cho Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam thu tiền sử dụng đất tái định cư là chưa đảm bảo quy định tại Điều 107, Luật Đất đai năm 2013, tổ chức thu tiền sử dụng đất là ngành thuế. Tuy nhiên, UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) đã có Quyết định số 2790/QĐ-UBND ngày 01/10/2021 huỷ bỏ Quyết định số 1284/QĐ-UBND ngày 03/5/2019.

Cơ chế tài chính và chỉ định thầu chưa đúng quy định

Kết luận thanh tra cũng nêu, hiện nay, hầu hết các khu tái định cư đều vướng mặt bằng và nhà đầu tư không bố trí đủ vốn theo thỏa thuận nên các đơn vị thi công chưa thực hiện hoàn thành khối lượng theo hợp đồng đã ký kết với chủ đầu tư; thi công không đảm bảo theo thời gian đã ký kết theo hợp đồng nên phải gia hạn nhiều lần, kéo dài nhiều năm.

Hiện nay, UBND tỉnh Quảng Nam cũ đã chỉ đạo dừng thực hiện các dự án; các bên liên quan tiến hành nghiệm thu quyết toán khối lượng theo điểm dừng; tiến hành kiểm toán và được Sở Xây dựng Quảng Nam cũ kiểm tra xác nhận công tác nghiệm thu.

Đáng chú ý, Công ty TNHH Phát triển Nam Hội An xác nhận số tiền 257,8 tỷ đồng bố trí cho Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam thực hiện đầu tư các khu tái định cư là số tiền “Tạm ứng”, tuy nhiên Công ty TNHH Phát triển Nam Hội An không phải là chủ đầu tư các dự án khu tái định cư nên Thanh tra TP. Đà Nẵng đề nghị Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam hoàn trả số tiền nêu trên lại cho công ty.

Mặt khác, các dự án khu tái định cư nêu trên không thuộc dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An nên UBND tỉnh Quảng Nam phê duyệt, bố trí cho Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam làm chủ đầu tư các dự án khu tái định cư là không đảm bảo quy định.

UBND tỉnh Quảng Nam cũ giao cho Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam làm chủ đầu tư với nguồn vốn đầu tư và cơ chế thanh toán không rõ ràng là chưa đảm bảo quy định Luật Đầu tư công năm 2014.

Việc Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu và thực hiện hình thức chỉ định thầu thông thường đối với các gói thầu thi công xây dựng các khu tái định cư nêu trên là chưa đảm bảo theo quy định tại Điều 22, Luật Đấu thầu 2013.

Đối với việc thu tiền đất tái định cư đến thời điểm thanh tra, Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam đã thu gần 136 tỷ đồng, đã nộp tiền đất tái định cư vào ngân sách nhà nước hơn 13,9 tỷ đồng, số tiền đã thu còn lại sau khi nộp là gần 122,1 tỷ đồng (đã ghi thu, ghi chi hơn 27,3 tỷ đồng, còn lại gần 94,8 tỷ đồng).

Như vậy, cơ chế tài chính thanh toán chi phí đầu tư các khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An của UBND tỉnh Quảng Nam tại Quyết định số 1284/QĐ-UBND ngày 03/5/2019 và việc Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam thu tiền sử dụng đất bố trí tái định cư của các hộ gia đình, cá nhân được bố trí tái định cư không qua ngân sách nhà nước là chưa đảm bảo quy định của pháp luật.

Qua kiểm tra thực tế hiện trường, một số công trình có khối lượng giảm so với biên bản xác định điểm dừng kỹ thuật, một số dự án lập dự toán áp dụng định mức, đơn giá chưa phù hợp làm tăng tổng mức dự toán; trong quá trình lập, thẩm tra, thẩm định, phê duyệt còn đề xảy ra sai sót đơn giá, định mức; không phát hiện đã phê duyệt làm tăng chi phí xây dựng các Khu tái định cư với tổng dự toán tăng hơn 6,5 tỷ đồng; tăng chi phí xây dựng của giá trị được nghiệm thu quyết toán theo điểm từng gần 2,6 tỷ đồng, trong đó sai đơn giá, định mức gần 2,3 tỷ đồng, sai khối lượng hơn 273 triệu đồng.

Thanh tra kiến nghị biện pháp xử lý các sai phạm

Với những sai phạm nêu trên, Thanh tra TP.Đà Nẵng kiến nghị UBND TP.Đà Nẵng chỉ đạo Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng, Ban Quản lý các Khu kinh tế và Khu công nghiệp tỉnh Quảng Nam và các cơ quan, đơn vị liên quan tham mưu UBND thành phố có văn bản chấm dứt nhiệm vụ chủ đầu tư các dự án khu tái định cư phục vụ bố trí tái định cư dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An đối với Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam, giao cho đơn vị có chức năng thực hiện đầu tư hoàn thiện các dự án và quản lý, sử dụng đất tại các khu tái định cư theo quy định.

Chấm dứt nhiệm vụ thực hiện bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An đối với Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam để giao cho tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng theo quy định.

Chỉ đạo cơ quan có chức năng thẩm tra, phê duyệt quyết toán chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An mà Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam đã trình nhưng chưa được phê duyệt.

Chỉ đạo Sở Xây dựng, Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan xác định tổng chi phí đầu tư các khu tái định cư theo đúng khối lượng, đơn giá, định mức và các chế độ chính sách về xây dựng theo từng thời điểm để làm cơ sở kiểm tra, tổng hợp, hoàn trả chi phí đầu tư cho Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam theo đúng quy định.

Chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi các kết luận, kiến nghị của cơ quan thanh tra, kiểm toán cấp trên liên quan đến Dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An để tham mưu việc lập các thủ tục giao đất, cho thuê đối với diện tích đã thực hiện bồi thường giải phóng mặt bằng, đã bàn giao thực địa cho nhà đầu tư nhưng chưa lập thủ tục giao đất, cho thuê đất.

Chỉ đạo kiểm điểm trách nhiệm các đơn vị, cá nhân có liên quan trong viện tham mưu UBND tỉnh Quảng Nam giao cho Công ty Kỳ Hà Chu Lai Quảng Nam tiếp tục thực hiện đầu tư các Khu Tái định cư sau khi công ty cổ phần hóa chưa đảm bảo theo quy định; kiểm điểm trách nhiệm các đơn vị, cá nhân có liên quan trong việc tham mưu UBND tỉnh Quảng Nam ban hành cơ chế tài chính thanh toán chi phí đầu tư các khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng dự án Khu nghỉ dưỡng Nam Hội An và cho phép Công ty Cổ phần Kỳ Hà Chu Lai Chung Nam thu tiền sử dụng đất bố trí tái định cư của các hộ gia đình, cá nhân được bỏ tới tài định cư không qua ngân sách nhà nước…