Một khoảng trống lớn nằm sâu bên trong Đại kim tự tháp Giza suốt khoảng 4.500 năm đã được ba đội ngũ nhà vật lý độc lập xác nhận bằng ba công nghệ phát hiện riêng biệt, theo một nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature. Không gian này nằm ngay phía trên Phòng trưng bày lớn (Grand Gallery) và có chiều dài ít nhất 30 mét, tương đương với chính Phòng trưng bày lớn – một trong những đặc điểm kiến trúc phức tạp nhất của công trình này.
Phát hiện này đánh dấu cấu trúc nội thất quan trọng đầu tiên được xác định bên trong Đại kim tự tháp kể từ thế kỷ 19. Các lần quét tiếp theo đã điều chỉnh chiều dài tối thiểu lên tới 40 mét, củng cố giả thuyết rằng khoảng trống này là một phần liên tục duy nhất chứ không phải là một cụm các kẽ hở nhỏ.
Cách các nhà vật lý quét một công trình được xây dựng từ 4.500 năm trước
Sứ mệnh ScanPyramids, do Đại học Cairo và Viện Bảo tồn Đổi mới Di sản Pháp (HIP) dẫn đầu, đã sử dụng kỹ thuật gọi là chụp ảnh bức xạ muon để dựng hình bên trong kim tự tháp mà không cần khoan hay cắt vào đá. Muon là các hạt hạ nguyên tử được tạo ra khi tia vũ trụ va chạm với các nguyên tử ở tầng thượng quyển của Trái Đất. Vì chúng xuyên qua các vật liệu dày đặc với tốc độ có thể dự đoán được, các máy dò đặt bên trong và bên ngoài kim tự tháp có thể xác định các khoảng trống bằng cách đo lường nơi có nhiều hạt xuyên qua hơn so với đá đặc.
Các nhà nghiên cứu từ Đại học Nagoya đã lắp đặt các máy dò màng nhũ tương hạt nhân bên trong Phòng Hoàng hậu. Một đội từ Tổ chức Nghiên cứu Máy gia tốc Năng lượng cao Nhật Bản (KEK) đã đặt các thiết bị đo scintillator hodoscope tại cùng vị trí. Các nhà vật lý từ Ủy ban Năng lượng Nguyên tử và Năng lượng Thay thế Pháp (CEA) đã thiết lập các kính viễn vọng máy dò khí ở mặt phía bắc bên ngoài kim tự tháp .
Cả ba đội, làm việc độc lập với các thiết bị khác nhau, đều phát hiện ra cùng một khoảng trống tại cùng một vị trí. "Một khoảng trống lớn như vậy không thể là sự tình cờ", Mehdi Tayoubi, chủ tịch Viện HIP và đồng trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết.
Một không gian kích thước tương đương hành lang nhà thờ nhưng không rõ mục đích
"Khoảng trống lớn" (Big Void) được ước tính cao khoảng 8 mét, rộng 2 mét và dài ít nhất 40 mét, nằm cách mặt đất kim tự tháp khoảng 20 mét. Mặt cắt ngang của nó phản chiếu gần như chính xác Phòng trưng bày lớn bên dưới, vốn dài 47 mét và cao 8,6 mét.
Kate Spence, một nhà khảo cổ học tại Đại học Cambridge, nói với National Geographic rằng sự thẳng hàng của khoảng trống với các buồng giảm áp phía trên kim tự tháp khiến giả thuyết về một "đường dốc xây dựng nội bộ" trở nên hợp lý nhất. Trần của Phòng Hoàng đế được gia cố bằng những dầm đá granite khổng lồ, và một đường dốc ở vị trí này sẽ hữu ích về mặt cấu trúc để nâng các khối đá đó vào vị trí.
Sau khi xây dựng xong, đường dốc như vậy có thể đã được để trống hoặc lấp đầy một phần bằng gạch vụn. Salima Ikram, nhà Ai Cập học tại Đại học Mỹ ở Cairo, gợi ý rằng vị trí của khoảng trống ngay phía trên Phòng trưng bày lớn cũng có thể liên quan đến cách hành lang bên dưới này được xây dựng ban đầu.
Một số nhà nghiên cứu đã đặt ra khả năng không gian này có thể là một phòng chôn cất được che giấu cho Pharaoh Khufu, người mà xác ướp chưa bao giờ được tìm thấy. Quan tài của ông trong Phòng Hoàng đế được phát hiện trong tình trạng trống rỗng, và câu hỏi về nơi ông được an táng vẫn chưa có lời giải. Tuy nhiên, chưa có lý thuyết nào được xác nhận và cũng chưa có lối tiếp cận vật lý nào vào "Khoảng trống lớn" được thực hiện.
Cấu trúc thứ hai và một cánh cửa bị niêm phong
"Khoảng trống lớn" không phải là cấu trúc duy nhất mà dự án ScanPyramids xác định được. Một hành lang riêng biệt, nhỏ hơn đã được phát hiện phía sau lớp đá hình chữ V (chevron) ở mặt bắc của kim tự tháp , ở độ cao từ 17 đến 23 mét so với mặt đất. Vào tháng 2 năm 2023, các nhà nghiên cứu đã đưa một ống nội soi vào lối đi này và ghi lại những hình ảnh trực tiếp đầu tiên. Những bức ảnh ban đầu không cho thấy cổ vật nào, dù nhóm nghiên cứu lưu ý rằng toàn bộ nội thất vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn.
Gần đây hơn, nhà Ai Cập học Zahi Hawass đã thông báo rằng một hành lang dài khoảng 30 mét đã được xác định nằm sâu hơn bên trong cấu trúc, được tiếp cận bởi các robot điều khiển từ xa trang bị camera. Các robot đã dừng lại trước một cánh cửa đá bị niêm phong ở cuối lối đi. Hawass đã chỉ ra rằng những gì nằm phía sau cánh cửa đó dự kiến sẽ được tiết lộ vào năm 2026.
Sử dụng các cuộc khảo sát bằng tia laser chuyên dụng và dữ liệu đo ảnh, các nhà nghiên cứu đã có thể tạo ra mô hình 3D của Kim tự tháp lớn. Đây là hình ảnh mặt cắt theo hướng đông-tây của Kim tự tháp lớn và cũng là hình ảnh nhìn từ phía trước của khu vực Chevron ở mặt Bắc. Nguồn ảnh: Procureur, S. et al. Nature Communication (2023)
Công nghệ mạnh mẽ hơn đang nhắm tới Kim tự tháp
Một nhóm nghiên cứu đã công bố kế hoạch triển khai thiết bị phát hiện muon vào năm 2022 với độ nhạy cao gấp khoảng 100 lần so với các thiết bị từng được sử dụng tại địa điểm này, nhằm tạo ra hình ảnh chụp cắt lớp hoàn chỉnh đầu tiên của cấu trúc từ nhiều góc độ cùng lúc. Một nghiên cứu riêng biệt cùng năm, áp dụng Chụp cắt lớp Doppler bằng Radar khẩu độ tổng hợp, gợi ý rằng mạng lưới hành lang nội bộ của kim tự tháp có thể phức tạp hơn nhiều so với các bản đồ hiện tại thể hiện.
Đại kim tự tháp , được xây dựng theo lệnh của Pharaoh Khufu vào khoảng năm 2509 đến 2483 trước Công nguyên và bao gồm khoảng 2,3 triệu khối đá vôi, là kỳ quan duy nhất còn sót lại của thế giới cổ đại. Bất chấp hàng thế kỷ nghiên cứu, sơ đồ nội thất của nó vẫn tiếp tục được sửa đổi bởi công nghệ hình ảnh hiện đại và vật lý hạt.
Một cánh cửa đá bị niêm phong ở cuối hành lang nội thất mới được phát hiện, được tiếp cận bằng đầu dò robot, dự kiến sẽ được mở và báo cáo công khai vào năm 2026.
Nguồn: Daily Galaxy