Giống lúa Việt mà nước nhập khẩu gạo số 1 thế giới muốn "lấy làm chuẩn thuế" hảo hạng đến đâu?

Theo BusinessWorld Online, Bộ trưởng Nông nghiệp Philippines Francisco P. Tiu Laurel Jr. cho biết cơ quan này đang rà soát lại cơ sở tham chiếu giá nhằm phản ánh sát hơn thực tế giao dịch. Chương trình thuế suất linh hoạt được Philippines áp dụng cho phép điều chỉnh thuế nhập khẩu tăng hoặc giảm tùy theo biến động giá gạo toàn cầu.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy phần lớn gạo nước này nhập khẩu từ Việt Nam hiện là gạo thơm Đài Thơm 8, chứ không phải gạo tấm 5% – loại vốn được sử dụng làm chuẩn giá nhiều năm qua. Việc tiếp tục lấy giá gạo tấm 5% làm căn cứ tính thuế vì thế được cho là chưa phù hợp với cơ cấu nhập khẩu hiện tại.

Đài Thơm 8 là giống lúa chất lượng cao được nghiên cứu, chọn tạo bởi Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam (Vinaseed). Sau nhiều năm khảo nghiệm và hoàn thiện quy trình canh tác, DT8 đã được trồng rộng rãi tại Đồng bằng sông Cửu Long – vựa lúa lớn nhất cả nước – cũng như ở một số tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Giống lúa này thể hiện khả năng thích nghi tốt với nhiều điều kiện khí hậu, có sức chống chịu sâu bệnh khá và phù hợp cả trong điều kiện hạn hán.

Về năng suất, DT8 đạt trung bình từ 6,5–9 tấn/ha tùy phương pháp canh tác và điều kiện thổ nhưỡng. Với khả năng gieo trồng 3 vụ mỗi năm (Đông – Xuân, Hè – Thu và Thu – Đông), giống lúa này giúp nông dân chủ động nguồn cung, nâng cao hiệu quả kinh tế trên cùng diện tích đất canh tác. Sự kết hợp giữa nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm sản xuất của nông dân đã tạo nên một giống lúa vừa cho năng suất ổn định, vừa bảo đảm chất lượng hạt gạo .

Điểm nổi bật của Đài Thơm 8 nằm ở chất lượng thương phẩm. Hạt gạo thon dài khoảng 6,65–6,7 mm, màu trắng trong tự nhiên, tỷ lệ gạo nguyên hạt cao và không có hiện tượng bạc bụng. Hàm lượng amylose thấp, khoảng 16,29%, giúp cơm khi nấu có độ dẻo vừa phải, không nhão, giữ được vị ngọt tự nhiên và hương thơm nhẹ đặc trưng. Những đặc tính này giúp DT8 chinh phục cả thị trường trong nước lẫn xuất khẩu, đáp ứng yêu cầu của các phân khúc từ tiêu dùng gia đình đến nhà hàng, khách sạn và chế biến thực phẩm.

Không chỉ chú trọng chất lượng giống, quá trình sản xuất và chế biến gạo DT8 cũng được kiểm soát theo các tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Nhiều vùng nguyên liệu được canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, áp dụng quy trình sản xuất khép kín, truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Các hệ thống quản lý an toàn thực phẩm như HACCP hay ISO 22000:2018 được triển khai nhằm bảo đảm chất lượng đồng đều và đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.

Philippines hiện dự kiến nhập khẩu khoảng 5,5 triệu tấn gạo vào năm 2026, tiếp tục giữ vị trí quốc gia nhập khẩu gạo lớn nhất thế giới. Năm 2025, thị trường này chiếm gần 40% tổng lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam, khẳng định vai trò là khách hàng chiến lược.

Trong bối cảnh đó, việc Đài Thơm 8 được cân nhắc làm mức giá tham chiếu thuế không chỉ phản ánh thực tế thương mại, mà còn là sự ghi nhận đối với chất lượng và sức cạnh tranh của gạo Việt.