Hàng loạt công trình rút ngắn thời gian về đích

Giữa trưa nắng, công trường đường Vành đai 3 đoạn phía Đông TP HCM vẫn rền vang tiếng máy móc.

Lao động khẩn trương, hứng khởi

Trên khu vực nút giao Tân Vạn, máy đào liên tục vươn gàu xúc đất, máy khoan cùng máy hàn hoạt động không ngừng. Công nhân và kỹ sư chia nhóm làm việc, người chăm chú đo đạc, người hối hả thi công…, tạo nên nhịp lao động khẩn trương, hứng khởi.

Tại gói thầu XL1 của nút giao này, nhà thầu huy động gần 260 nhân sự cùng khoảng 90 thiết bị để tổ chức 17 mũi thi công. Khối lượng thực hiện đến nay đạt khoảng 50% giá trị hợp đồng.

Cách đó khoảng 10 km, đoạn cầu cạn dài 14,7 km cũng đang dần thành hình. Những lớp nhựa mới được thảm liên tiếp, kéo dài thành dải đen bóng, nối liền các nhịp cầu cao.

Những hình ảnh trên đối với người dân là chỉ báo tích cực về sự thuận tiện đi lại, giao thương trong tương lai gần. 

Bà Nguyễn Thị Thu (ngụ phường Long Bình) mỗi ngày đều đi qua và theo dõi sự thay đổi của tuyến đường. Bà cho hay rất phấn khởi khi chứng kiến đoạn cầu cạn dần hoàn thiện.

"Đây không chỉ là dự án trọng điểm của TP HCM mà còn là công trình quan trọng của cả vùng. Tôi mong trong thời gian tới, thành phố tiếp tục triển khai thêm các tuyến vành đai để giao thông hoàn thiện hơn" - bà Thu bày tỏ.

Trong khi đó, tại dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên, không khí thi công ở một số đoạn lại khá trầm lắng. Ghi nhận trên công trường gói thầu XL4 và XL5 qua phường Bình Hưng Hòa cho thấy dọc bờ kênh, đất đá còn ngổn ngang. Nhiều đoạn lòng kênh cỏ mọc um tùm, chỉ lác đác vài công nhân làm việc.

Anh Nguyễn Minh Tú (ngụ phường Bình Hưng Hòa) khi được hỏi đã trả lời ngắn gọn: "Người dân mong dự án sớm được đẩy nhanh tiến độ".

Đẩy nhanh tiến độ

Dự án đường Vành đai 3 đoạn qua TP HCM đang được đẩy nhanh tiến độ thi công. Trong đó, nhiều hạng mục đã đạt khối lượng lớn và đặt mục tiêu hoàn thành trong năm 2026.

Thông tin từ Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP HCM (Ban Giao thông) cho hay đoạn trên gồm 4 dự án thành phần, trong đó có 2 dự án xây dựng và 2 dự án bồi thường, giải phóng mặt bằng. 

Dự án thành phần 1 dài khoảng 43,7 km; dự án thành phần 5 khoảng 11,8 km, bao gồm nút giao Tân Vạn và đoạn từ nút giao Bình Chuẩn đến cầu Bình Gởi. Tuyến đường được đầu tư theo tiêu chuẩn cao tốc, giai đoạn 1 quy mô 4 làn xe, có đường song hành 2 bên.

Dự án thành phần 1 đang thi công 10/10 gói thầu xây lắp chính, tổng sản lượng đạt khoảng 72,7% giá trị hợp đồng. Trong đó, đoạn phía Đông dài 14,7 km đạt hơn 80% khối lượng, dự kiến hoàn thành toàn bộ vào ngày 30-9-2026.

Ở khu vực phía Tây, một số hạng mục như hầm chui Tỉnh lộ 15 và cầu vượt Võ Văn Bích đã được đưa vào khai thác trước Tết Nguyên đán 2026. Các đoạn tuyến còn lại dự kiến hoàn thành theo từng mốc thời gian từ tháng 4 đến tháng 9-2026.

Đối với dự án thành phần 5, cả 4 gói thầu xây lắp chính đều đang được triển khai, đạt hơn 62% khối lượng hợp đồng. Riêng cầu Bình Gởi dự kiến thông xe kỹ thuật vào ngày 30-3-2026 và hoàn thành cầu cạn tuyến chính vào cuối tháng 6-2026.

Xác quyết mục tiêu

Dự án cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên khởi công từ đầu năm 2023, với tổng mức đầu tư ban đầu 8.200 tỉ đồng. Sau đó, dự án được điều chỉnh tổng mức đầu tư lên hơn 9.000 tỉ đồng từ nguồn vốn ngân sách Trung ương và địa phương.

Dự án gồm 40 gói thầu, trong đó 10 gói xây lắp chính với 69 nhà thầu tham gia theo hình thức liên danh. Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP HCM (chủ đầu tư), khối lượng thi công các hạng mục chính đạt khoảng 65%; các gói thầu xây lắp đang chậm so với kế hoạch ban đầu.

Tiến độ dự án này bị ảnh hưởng bởi nhiều nguyên nhân. Cụ thể, một số tuyến cáp viễn thông ngầm và trụ điện hạ thế dọc tuyến kênh vẫn chưa được di dời, gây cản trở thi công. Bên cạnh đó, nguồn cung cát, đá xây dựng khan hiếm trong năm 2025, giá vật liệu tăng cao khiến nhiều hạng mục chậm trễ.

Khâu giải phóng mặt bằng dự án này cũng gặp vướng mắc khi không ít trường hợp chưa bàn giao đất hoặc tái lấn chiếm phạm vi giải tỏa. Ngoài ra, dự án còn phát sinh hơn 3 triệu m³ đất đào từ việc nạo vét kênh và thi công đường nhưng hiện chưa có bãi đổ phù hợp.

Theo chủ đầu tư, trong các gói thầu, gói xây lắp 09 (từ cầu Chợ Cầu đến cầu Trường Đai) đạt khối lượng cao nhất, hơn 80%, dự kiến hoàn thành trong tháng 3-2026. Đến nay, khoảng 18 km đường nhựa ven kênh trong tổng số 64 km đã được thông xe kỹ thuật.

Về tổng thể, khi hoàn thành, dự án sẽ xây dựng hệ thống kè bê-tông hai bên bờ, nạo vét lòng kênh, hoàn thiện các tuyến đường rộng 8-12 m cùng hạ tầng kỹ thuật, góp phần chỉnh trang đô thị, cải thiện môi trường và tăng kết nối giao thông cho khu vực. Dự án được đặt mục tiêu hoàn thành trong năm 2026. 

Động lực từ các dự án hạ tầng chiến lược

Theo kiến trúc sư Khương Văn Mười, các tuyến giao thông trục chính như đường vành đai cùng hệ thống công trình kết nối giữ vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị. Trung ương và các địa phương, trong đó có TP HCM , đang ưu tiên đầu tư cho việc này.

Khi các tuyến giao thông lớn được hình thành đồng bộ, việc đi lại và vận chuyển hàng hóa thuận lợi hơn, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng sống của người dân. Kiến trúc sư Khương Văn Mười nhận xét những dự án như đường Vành đai 3 hay cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông, đồng thời tạo động lực phát triển cho TP HCM và tăng cường liên kết vùng.

Trong khi đó, kỹ sư cầu đường Trần Văn Tường cho rằng cần đẩy mạnh cơ chế xã hội hóa để huy động nguồn lực doanh nghiệp tham gia đầu tư các dự án giao thông quy mô lớn. Ngoài ra, phát triển giao thông công cộng và giao thông xanh cũng cần được xem là hướng đi lâu dài nhằm giảm áp lực giao thông và cải thiện môi trường đô thị.

Theo kỹ sư Trần Văn Tường, người dân đặt nhiều kỳ vọng vào các đại biểu Quốc hội và HĐND nhiệm kỳ mới trong việc thúc đẩy các chương trình phát triển hạ tầng.