Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa hỏa tốc chỉ đạo trưởng thuế tỉnh, thành phố tập trung nguồn lực triển khai chiến dịch "Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh".
Theo đó, hiện có 291.962 doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục giải thể (tức chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế); 325.500 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có nợ thuế .
"Không hoàn toàn là lỗi từ doanh nghiệp"
Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, Ủy viên thường trực Hội Tư vấn thuế Việt Nam, phân tích trong hơn 600.000 trường hợp đang được ngành thuế rà soát, 325.500 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có nợ thuế là nhóm phản ánh rõ hơn vấn đề vi phạm.

Ngành thuế đang tập trung nguồn lực triển khai chiến dịch "Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh"
ẢNH: CỤC THUẾ
Doanh nghiệp không duy trì địa chỉ hoạt động theo đăng ký sẽ gây khó khăn cho quản lý nhà nước, đồng thời tiềm ẩn nhiều rủi ro cho các đối tác trong khấu trừ thuế, hạch toán chi phí hay hoàn thuế.
Với hơn 290.000 doanh nghiệp còn lại, không nên quy toàn bộ trách nhiệm cho doanh nghiệp.
"Vẫn còn những vướng mắc trong quá trình xử lý thủ tục cần tiếp tục được tháo gỡ như chưa có thời hạn cụ thể để cơ quan thuế thực hiện quyết toán thuế hoặc là nguồn lực của cơ quan thuế chưa đủ để giải quyết chấm dứt hiệu lực mã số thuế theo quy định... Đây là tồn tại kéo dài nhiều năm chứ không phải mới phát sinh", ông Được nói.
Vị luật sư nhấn mạnh, thực tế có 2 tình huống khá phổ biến. Thứ nhất, doanh nghiệp đã quyết định ngừng hoạt động và thực hiện thủ tục giải thể nhưng việc hoàn tất nghĩa vụ thuế còn kéo dài, khiến doanh nghiệp chưa thể chấm dứt tư cách pháp nhân.
Trong thời gian này, doanh nghiệp vẫn phải duy trì nhiều nghĩa vụ pháp lý, tiếp tục làm việc với các cơ quan quản lý khi có yêu cầu, trong khi tài sản, vốn góp cũng chưa thể hoàn tất việc thanh lý hoặc phân chia theo quy định.
Đối với doanh nghiệp có nhiều cổ đông, nhà đầu tư hoặc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, việc kéo dài thủ tục còn ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch thu hồi vốn và quyết định đầu tư. Đây là chi phí không nhỏ mà nhiều doanh nghiệp chưa lường hết.
Trường hợp thứ hai là doanh nghiệp tự ý ngừng hoạt động hoặc bỏ địa chỉ kinh doanh mà không thực hiện đầy đủ các thủ tục pháp lý. Không ít doanh nghiệp khởi nghiệp gặp khó khăn rồi dừng hoạt động nhưng lại cho rằng chỉ cần đóng cửa là mọi nghĩa vụ cũng chấm dứt.
"Điều này có thể dẫn đến nhiều hệ lụy trong quá trình quản lý thuế, ảnh hưởng tới việc thực hiện các quyền, nghĩa vụ của doanh nghiệp sau này", ông Được nói.
Doanh nghiệp cần chủ động phối hợp với cơ quan thuế
Theo Thuế cơ sở 7 tỉnh Đắk Lắk, trường hợp người nộp thuế đã thông báo giải thể, chấm dứt hoạt động nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế; không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, đã được cơ quan thuế xác minh và thông báo theo quy định, nếu không xử lý kịp thời có thể đối mặt nhiều rủi ro.
Điển hình như bị tính tiền chậm nộp, xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn; bị áp dụng các biện pháp quản lý, cưỡng chế thuế theo quy định (phong tỏa tài khoản ngân hàng, khấu trừ tiền, tạm hoãn xuất cảnh…); không được sử dụng hóa đơn, mã số thuế trong các giao dịch kinh tế…
325.500 doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có nợ thuế là nhóm phản ánh rõ hơn vấn đề vi phạm
ẢNH: NGỌC THẮNG
Ông Được nhấn mạnh, hiện tại, điều quan trọng nhất là các doanh nghiệp cần chủ động phối hợp với cơ quan thuế thay vì chờ được xử lý.
Với doanh nghiệp đang thực hiện thủ tục giải thể: cần rà soát đầy đủ hồ sơ, chứng từ, chủ động làm việc với cơ quan thuế để hoàn thành các nghĩa vụ còn tồn đọng. Nếu hồ sơ đã được nộp nhưng quá trình xử lý còn kéo dài thì doanh nghiệp cũng nên chủ động trao đổi để được tháo gỡ.
Với doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký: cần sớm thực hiện các thủ tục khôi phục mã số thuế, kê khai bổ sung nếu còn thiếu và hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ theo quy định nhằm sớm ổn định hoạt động hoặc hoàn thành thủ tục giải thể.
Thuế cơ sở 7 tỉnh Đắk Lắk hướng dẫn chi tiết, nếu lựa chọn không tiếp tục hoạt động: người nộp thuế cần nộp hồ sơ theo Mẫu 24/ĐK-TCT tại cơ quan thuế; hoàn thành nghĩa vụ thuế, hóa đơn; nhận thông báo hoàn thành nghĩa vụ thuế; mã số thuế được cập nhật sang trạng thái đã hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Nếu muốn tiếp tục hoạt động: người nộp thuế cần nộp hồ sơ theo Mẫu 25/ĐK-TCT tại cơ quan thuế; phối hợp xác minh địa chỉ; hoàn thành nghĩa vụ thuế, hóa đơn (nếu có); nhận thông báo khôi phục hiệu lực mã số thuế; mã số thuế được khôi phục để sử dụng.