Iran vừa báo tin vui cho toàn thế giới

Ít nhất 8 tàu chở 4,1 triệu thùng LPG rời khu vực phong tỏa

Theo Reuters, Iran đã xuất khẩu được một lượng LPG và nhiên liệu máy bay trong những tháng gần đây, dù Washington đang triển khai chiến dịch phong tỏa nhằm ngăn chặn hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Tehran.

Thông tin được xác định thông qua dữ liệu theo dõi tàu biển, hình ảnh vệ tinh và lời kể của những người hoạt động trong lĩnh vực an ninh hàng hải. Đây là lần đầu tiên phương thức vận chuyển nhiên liệu của Iran qua khu vực phong tỏa được công bố.

4 nguồn tin an ninh hàng hải cho biết Tehran đã tìm cách đưa các lô hàng của mình hòa vào dòng tàu đang thực hiện hoạt động chuyển tải dầu ngoài khơi Oman. Hoạt động này diễn ra trong bối cảnh các nước sản xuất dầu vùng Vịnh ngày càng phụ thuộc vào phương thức chuyển hàng từ tàu này sang tàu khác để duy trì xuất khẩu, do những hạn chế về an ninh tại eo biển Hormuz.

Dù lượng nhiên liệu Iran vận chuyển được chỉ chiếm phần nhỏ so với quy mô xuất khẩu trước đây, những chuyến hàng này cho thấy một số sản phẩm dầu mỏ vẫn có thể rời khu vực bất chấp sự hiện diện của lực lượng hải quân Mỹ.

Theo phân tích của tổ chức United Against Nuclear Iran (UANI), ít nhất 8 tàu chở LPG có nguồn gốc Iran đã rời Vịnh Oman kể từ giữa tháng 7. Tổng khối lượng nhiên liệu trên các tàu này ước tính khoảng 4,1 triệu thùng, theo Jemima Shelley, chuyên gia nghiên cứu cấp cao của UANI.

Dữ liệu cho thấy một số tàu đã chuyển hàng tại vùng biển gần hai thành phố ven biển Shinas và Sohar của Oman. Những tàu khác chờ tại Vịnh Oman trước khi tiếp tục hành trình qua khu vực Mỹ triển khai phong tỏa.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) trước đó cho biết lực lượng hải quân đang duy trì hoạt động kiểm soát tại Vịnh Oman , gần khu vực biên giới Iran - Pakistan.

Phần lớn những tàu LPG được UANI theo dõi đã di chuyển đến vùng biển ngoài khơi Malaysia, nơi thường diễn ra hoạt động chuyển hàng giữa các tàu. Từ đây, nhiên liệu được cho là có thể tiếp tục đến Trung Quốc. Tuy nhiên, điểm đến cuối cùng của toàn bộ các lô hàng chưa được xác nhận độc lập.

Shelley nhận định, những chuyến vận chuyển này mang tính tận dụng cơ hội hơn là dấu hiệu cho thấy Iran đã hình thành một tuyến xuất khẩu mới có thể hoạt động ổn định.

Theo chuyên gia UANI, lực lượng Mỹ đã buộc phần lớn tàu chở sản phẩm dầu mỏ Iran phải đổi hướng. Số tàu vượt qua được khu vực kiểm soát chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ.

Ngoài LPG, một tàu chở nhiên liệu máy bay có nguồn gốc Iran được xác định đã đến Myanmar trong tháng 9, dựa trên hình ảnh vệ tinh và phân tích của công ty tình báo hàng hải SynMax.

Đáng chú ý, 6 trong số 8 tàu chở LPG cùng tàu vận chuyển nhiên liệu máy bay nói trên đã nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ vì liên quan đến hoạt động vận chuyển dầu mỏ và sản phẩm hóa dầu Iran.

Washington từng áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với ngành nhiên liệu hàng không Myanmar từ năm 2023, với lý do nguồn cung này có thể phục vụ các cuộc không kích của quân đội nước này.

Xuất khẩu dầu thô Iran rơi xuống mức 0

Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ Iran được triển khai lần đầu ngày 13/4. Biện pháp này tạm thời được dỡ bỏ vào tháng 6 sau khi Washington và Tehran đạt được một thỏa thuận sơ bộ. Tuy nhiên, Mỹ tái áp đặt phong tỏa từ ngày 14/7 khi tiến trình đàm phán đổ vỡ.

CENTCOM khẳng định chiến dịch phong tỏa vẫn được thực thi nghiêm ngặt.

Theo số liệu quân đội Mỹ công bố ngày 13/10, trong 3 tháng kể từ khi tái triển khai chiến dịch, lực lượng Mỹ đã vô hiệu hóa 4 tàu thương mại và buộc 135 tàu khác quay đầu.

Trong khi đó, một quan chức quân đội Mỹ nói với Reuters rằng việc một tàu đi qua khu vực kiểm soát không phải tàu đó đã vượt phong tỏa thành công. Mỗi tàu đều được đánh giá riêng dựa trên giấy tờ, hàng hóa và những yếu tố liên quan. Một số trường hợp có thể được phép đi qua vì lý do nhân đạo hoặc những cân nhắc khác.

Bộ Tài chính Mỹ cũng đặt nghi vấn về độ chính xác của dữ liệu theo dõi tàu biển, cho rằng một số phương tiện có thể làm giả vị trí hoặc sử dụng danh tính không đúng thực tế. Cơ quan này khẳng định chiến dịch mang tên Economic Outcast, kết hợp với phong tỏa hải quân, đang làm suy giảm nghiêm trọng khả năng tiếp cận nguồn thu từ năng lượng của Iran.

Tuần trước, Washington tiếp tục áp đặt lệnh trừng phạt đối với 17 tàu liên quan đến hoạt động vận chuyển dầu thô, hóa dầu và các sản phẩm dầu mỏ của Tehran.

Dù vẫn có một số lô LPG và nhiên liệu máy bay được vận chuyển ra nước ngoài, song hoạt động xuất khẩu dầu thô của Iran đang chịu tác động nghiêm trọng. Theo hãng phân tích năng lượng Kpler, xuất khẩu dầu thô Iran đã giảm xuống mức 0 trong tháng 9, lần đầu tiên kể từ khi công ty bắt đầu theo dõi dữ liệu nước này vào năm 2013.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trước đó cho biết chiến dịch phong tỏa đã ngăn chặn phần lớn hoạt động mua dầu Iran của Trung Quốc, khiến Tehran không thể giao dầu thô cho các khách hàng truyền thống. Đây là đòn giáng mạnh vào nền kinh tế Iran, vốn phụ thuộc đáng kể vào nguồn thu từ xuất khẩu năng lượng.

Torbjorn Soltvedt, chuyên gia phân tích Trung Đông tại Verisk Maplecroft, nhận định chưa có dấu hiệu Washington sẽ nới lỏng phong tỏa. Tuy nhiên, tình hình kinh tế ngày càng khó khăn có thể khiến Tehran chấp nhận nhiều rủi ro hơn để duy trì nguồn thu.

Theo ông, nhiên liệu máy bay có thể trở thành một trong những mặt hàng Iran tìm cách xuất khẩu. Ngành hàng không nước này đang chịu sức ép từ các lệnh trừng phạt của Mỹ, khiến ngày càng nhiều máy bay phải ngừng hoạt động.

Theo Reuters