Khai mở các động lực mới

Mở cửa thị trường vốn, trung tâm thương mại tự do

Ngay khi chính thức ra mắt trong tháng 2, Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM (VIFC-HCMC) đã ghi nhận vốn đăng ký từ các tập đoàn trong và ngoài nước lên đến hơn 9 tỉ USD và hơn 500 doanh nghiệp đăng ký tham gia thành viên. VIFC-HCMC đặt mục tiêu sẽ thu hút khoảng 50 tỉ USD trong 3 năm đầu tiên đi vào hoạt động. Như vậy cùng với Đà Nẵng thì chỉ riêng việc đưa Trung tâm tài chính quốc tế đi vào hoạt động, VN có thể sẽ thu hút hàng trăm tỉ USD vốn ngoại trong những năm tới.

Bên cạnh đó, VN cũng đang hình thành các khu thương mại tự do . Mới nhất, Đà Nẵng đang đẩy nhanh tiến độ triển khai Khu thương mại tự do quy mô 1.881 ha, đồng thời xây dựng hệ sinh thái chính sách và hạ tầng đồng bộ nhằm thu hút dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước. Theo kế hoạch, hàng loạt khu thương mại tự do sẽ được thành lập tại nhiều địa phương như TP.HCM, Hải Phòng, Đồng Nai…

Trước đó, Trung tâm cách mạng công nghiệp lần thứ 4 tại TP.HCM (HCMC C4IR) được thành lập ưu tiên thúc đẩy những lĩnh vực có tác động sâu rộng và tính chiến lược cao đối với quá trình chuyển đổi công nghiệp và phát triển bền vững của TP bao gồm: Trí tuệ nhân tạo (AI), sản xuất thông minh, chuyển đổi số, công nghệ bán dẫn, kinh tế số và tài chính xanh. Như vậy, cùng với C4IR, trung tâm tài chính quốc tế và khu thương mại tự do đều được xem là động lực phát huy toàn bộ lợi thế của kinh tế các địa phương nói riêng và VN nói chung.

Ảnh: Nhật Thịnh

Theo chuyên gia kinh tế, TS Đinh Tuấn Minh (Giám đốc nghiên cứu Trung tâm nghiên cứu giải pháp thị trường cho các vấn đề kinh tế - xã hội), để đạt được mục tiêu tăng trưởng cao, bền vững trong dài hạn thì quan trọng nhất là phải thúc đẩy tăng trưởng tiềm năng của nền kinh tế. Hiểu đơn giản là đưa dòng vốn vào thị trường và thúc đẩy mức độ hấp thụ vốn cao nhất. Điều đó liên quan đến việc gia tăng năng suất tổng hợp. "Để xây dựng một VN có nền kinh tế phát triển trong 15 - 20 năm nữa, cần phải tạo ra một thị trường vốn hiện đại với ít rào cản nhất. Song vẫn đảm bảo an toàn nhất về quyền sở hữu, cho dòng vốn chuyển từ nhà đầu tư này sang nhà đầu tư khác, từ loại tài sản này sang loại tài sản khác, từ nước ngoài vào trong nước và từ trong nước ra nước ngoài", TS Đinh Tuấn Minh phân tích.

Lịch sử kinh tế thế giới cho thấy bất cứ nơi đâu tạo ra được cơ chế khiến vốn có thể chuyển nhượng được dễ dàng thì ở đó sẽ trở thành trung tâm tài chính, trở thành bộ não tính toán kinh tế của cả khu vực, thậm chí là thế giới. TS Đinh Tuấn Minh nhấn mạnh: "Mở cửa thị trường vốn sẽ giúp Chính phủ tập trung vào cải cách gỡ bỏ các rào cản đầu tư, duy trì kỳ vọng liên tục về sự phát triển dài hạn của nền kinh tế. Khi đó dòng vốn nước ngoài khổng lồ sẽ tự chảy đến và ở lại VN".

PGS-TS Đinh Xuân Thảo, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp (Ủy ban Thường vụ Quốc hội), đánh giá thế giới đang trong vòng chuyển dịch rất lớn, nhưng đủ dài để VN nhận thấy cơ hội của mình trong xu thế phát triển mới, thậm chí phát triển đột phá một cách phi thường. Hai trung tâm tài chính của VN được kỳ vọng đáp ứng phần nào nhu cầu vốn phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Với mục tiêu mà T.Ư đề ra là tăng trưởng 2 con số, nhu cầu vốn cho nền kinh tế VN trong thời gian tới là từ lớn đến rất lớn. Như vậy, ngoài các chính sách thu hút đầu tư tư nhân, thu hút đầu tư nước ngoài, phải coi các trung tâm tài chính là cái "hub" thu hút vốn.

Khơi mở từ những tiềm năng…

PGS-TS Đinh Xuân Thảo phân tích lợi thế to lớn của VN là vừa có địa chính trị ổn định, có vị trí địa lý thuận lợi trong giao thương, an ninh khu vực và thế giới, có nhiều tiềm năng lớn về tài nguyên, khoáng sản quan trọng. Trong cuộc khủng hoảng xăng dầu toàn cầu, VN là một trong những quốc gia có lợi thế cả về năng lượng không tái tạo lẫn năng lượng tái tạo. Đặc biệt, trong cuộc cách mạng toàn cầu lần thứ 2 với nhu cầu về chip, bán dẫn… thì VN đã có trung tâm công nghệ cao, nghiên cứu về bán dẫn, chip, và cũng đang có tài nguyên là đất hiếm - át chủ bài cho công nghệ bán dẫn.

Việc đưa Trung tâm tài chính quốc tế đi vào hoạt động là bước tiến lớn, khai mở thêm động lực mới, tiềm năng cho phát triển kinh tế. Đặc biệt trong giai đoạn phát triển mạnh, VN có nhu cầu về dòng vốn rất lớn, nhất là để phục vụ xây dựng các dự án hạ tầng. Nếu chỉ phụ thuộc vào dòng vốn trong nước khá hạn hẹp thì không đủ cho các dự án lớn mà cũng không còn để cung cấp vốn cho các lĩnh vực kinh doanh sản xuất khác, nhất là để thúc đẩy các doanh nghiệp nhỏ và vừa lớn mạnh. Khi có dòng vốn quốc tế tham gia càng nhiều sẽ góp phần phát triển cơ sở hạ tầng, kích thích tăng trưởng kinh tế; từ đó dòng vốn trong nước cũng sẽ lan tỏa ra nhiều lĩnh vực ngành nghề khác, doanh nghiệp tư nhân tiếp cận được dòng vốn với chi phí hợp lý sẽ có thêm động lực để tăng tốc đi lên. Tương tự, việc hình thành các khu thương mại tự do cũng sẽ thúc đẩy quá trình thu hút hoạt động đầu tư, thương mại từ nước ngoài vào VN. Trong quá trình đó, các chính sách phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo hay cải cách thể chế cũng sẽ góp phần mang lại hiệu quả sử dụng vốn, tăng năng suất…

"VN đã từng bước khai mở các động lực mới và trong quá trình thực hiện phải có các chính sách hấp dẫn để dòng vốn đến VN và ở lại lâu dài. Đồng thời, quan trọng nhất là VN giữ ổn định vĩ mô. Khi Chính phủ giữ được ổn định vĩ mô, xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, tạo niềm tin cho người dân thì doanh nghiệp sẽ dễ tính toán đầu tư, mở rộng sản xuất. Đó là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mạnh trong dài hạn, mang lại thu nhập cao cho người dân", TS Đinh Tuấn Minh nhấn mạnh.

PGS-TS Đinh Xuân Thảo cũng khẳng định: "Động lực chúng ta đã có, đường hướng cũng đã rõ, một "hub" cho tài chính đã được kiến thiết... Đối ngoại đối nội Chính phủ đang làm rất tốt; môi trường đầu tư ngày càng được cải cách mạnh mẽ; an ninh, an toàn… đó là những khối "trầm tích" giá trị trong một thế giới bất định. Vì thế, ngoài việc tạo cơ hội tối đa mở bung những động lực mới, cần truyền thông ra thế giới về một môi trường đầu tư thân thiện, an ninh, an toàn nhiều hơn".