Khơi thông điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ công trình trọng điểm

Những công trình mở rộng không gian phát triển

Trong quá trình phát triển của Hà Nội, giao thông luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Một tuyến đường mới, một cây cầu mới không chỉ tạo thêm năng lực lưu thông mà còn có thể mở ra một hướng phát triển mới cho đô thị, kết nối những không gian trước đây còn bị chia cắt và tạo điều kiện để các khu vực phát huy tiềm năng.

Ý nghĩa đó thể hiện rõ qua các dự án hạ tầng quan trọng đang được thành phố triển khai. Trong đó, Dự án đầu tư xây dựng cầu Tứ Liên và đường dẫn hai đầu cầu là công trình có vị trí quan trọng trong mạng lưới giao thông của Hà Nội. Dự án không chỉ bao gồm cầu vượt sông mà còn gắn với hệ thống đường dẫn, các nút giao và kết nối với những trục giao thông lớn.

Mới đây, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã đi kiểm tra thực địa một số công trình, dự án đầu tư hạ tầng quan trọng của thành phố. Trong đó, công tác giải phóng mặt bằng của Dự án đầu tư xây dựng cầu Tứ Liên và đường hai đầu cầu đã hoàn thành, tiếp nhận đủ 62,51/62,51ha. Các địa phương đang tiếp tục di chuyển hạ tầng kỹ thuật và phá dỡ một số công trình còn lại. Trên công trường, liên danh nhà thầu tổ chức 15 mũi thi công.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Đỗ Việt Hải chia sẻ, cầu chính đã hoàn thành 4/37 đốt thân tháp của các trụ P37 và P38; nút giao Nghi Tàm hoàn thành 160/167 cọc khoan nhồi, 13/23 bệ trụ và 2/23 thân trụ; nút giao Trường Sa hoàn thành 125/346 cọc và 6/27 đốt hầm hở. Trong khi đó, cầu dẫn phía Nghi Tàm hoàn thành 387/642 cọc, 9/76 bệ trụ; cầu dẫn phía Đông Anh hoàn thành 144/208 cọc và 2/14 bệ trụ. Dự kiến đến hết năm 2026, sản lượng đạt khoảng 3.760 tỷ đồng, tương đương 40% hợp đồng.

Điều đáng chú ý là mục tiêu của dự án không chỉ nằm ở bản thân cây cầu. Công trình được đặt trong tổng thể mạng lưới giao thông kết nối khu vực phía Đông Bắc của Hà Nội, gắn với các tuyến đường lớn và các dự án giao thông đang được triển khai.

Cùng với cầu Tứ Liên , Dự án đầu tư xây dựng cầu Giang Biên và đường hai đầu cầu cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường kết nối khu vực phía Đông thành phố. Dự án có tổng chiều dài khoảng 5,49km, gồm tuyến chính dài 4,85km và tuyến nhánh 0,64km kết nối trực tiếp với Cảng thủy nội địa Giang Biên. Điểm đầu kết nối với đường Chu Huy Mân, điểm cuối kết nối khu vực trước nút giao giữa tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với cao tốc Hà Nội - Bắc Giang. Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án là 8.309,604 tỷ đồng.

Như vậy, xét trong tổng thể, cầu Giang Biên không chỉ phục vụ nhu cầu giao thông tại khu vực dự án, mà còn được đặt trong mạng lưới kết nối với các tuyến giao thông lớn, trong đó có tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình và cao tốc Hà Nội - Bắc Giang.

Nếu cầu Tứ Liên và cầu Giang Biên mở rộng khả năng kết nối theo hướng Đông Bắc và Đông của thành phố thì việc nghiên cứu, tiếp nhận và quản lý hệ thống 127 vòm dẫn đường sắt khu vực Phùng Hưng - Gầm Cầu lại đặt ra yêu cầu về bảo tồn, quản lý và khai thác một không gian hạ tầng có giá trị lịch sử, đồng thời gắn với yêu cầu chỉnh trang đô thị.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, 127 vòm dẫn thuộc tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng, đoạn từ phố Cửa Đông đến ga Long Biên, có tổng giá trị tài sản bàn giao hơn 7,35 tỷ đồng. Các vòm đá đoạn đường dẫn cầu Long Biên được xây dựng và đưa vào khai thác từ năm 1902, cùng với cầu Long Biên.

Trải qua hơn 100 năm khai thác, các vòm dẫn đã bị phong hóa, xuất hiện các vết nứt trên đỉnh và thân vòm. Nhiều vòm đã được gia cố qua các thời kỳ nhằm bảo đảm an toàn chạy tàu. Theo phương án, toàn bộ 127 vòm dẫn được đề xuất bàn giao nguyên trạng, gồm kết cấu các vòm dẫn, không gian bên trong và hành lang an toàn giao thông đường sắt để UBND thành phố tiếp nhận, quản lý theo quy định.

Đây không chỉ là câu chuyện về tiếp nhận một khối tài sản hạ tầng. Với vị trí nằm trong khu vực đô thị trung tâm, gắn với tuyến đường sắt và cầu Long Biên, việc quản lý, chỉnh trang, khai thác không gian này đặt ra yêu cầu phải được thực hiện đồng bộ với công tác giải phóng mặt bằng, tổ chức giao thông và định hướng phát triển khu vực.

Theo kế hoạch, dự án liên quan đến khu vực này dự kiến khởi công vào dịp 10-10. Vì vậy, yêu cầu mà Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng đặt ra là các phần việc phải được triển khai đồng bộ, song song; vừa thực hiện giải phóng mặt bằng, vừa chủ động chuẩn bị các nhiệm vụ cần thiết phục vụ dự án ngay sau khi khởi công.

Thêm động lực phát triển cho Thủ đô

Báo cáo của Sở Tài chính cho thấy, nhân dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), thành phố dự kiến tổ chức khởi công, khánh thành hơn 90 dự án, công trình, với tổng mức đầu tư 45.385 tỷ đồng. Trong đó, có 20 dự án khánh thành, thông xe kỹ thuật, tổng mức đầu tư 10.364 tỷ đồng và 74 dự án, công trình khởi công, tổng mức đầu tư 35.021 tỷ đồng. Thành phố lựa chọn 10 dự án, công trình tiêu biểu, với tổng mức đầu tư 22.508 tỷ đồng, gồm 2 dự án, công trình khánh thành và 8 dự án, công trình khởi công.

Trong thời gian còn lại của năm 2026, các sở, ngành thành phố, UBND các xã, phường và các ban quản lý dự án chuyên ngành dự kiến tổ chức khởi công, khánh thành khoảng 193 dự án, công trình, với tổng mức đầu tư 202.785 tỷ đồng. Trong đó, có 47 dự án khánh thành, thông xe kỹ thuật, tổng mức đầu tư 2.245 tỷ đồng và 146 dự án, công trình khởi công, tổng mức đầu tư 200.540 tỷ đồng.

Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Ngọc Tú cho biết, các dự án, công trình có ý nghĩa quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị cao của thành phố trong đẩy nhanh tiến độ đầu tư, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; từng bước hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng, chỉnh trang, phát triển đô thị, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân, đồng thời tạo thêm động lực thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô.

Trở lại với các chuyến kiểm tra thực tế dự án trọng điểm gần đây, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng yêu cầu các đơn vị, địa phương khi đã có mặt bằng phải khẩn trương đôn đốc, tổ chức triển khai thi công, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng có mặt bằng nhưng nhà thầu hoặc chủ đầu tư triển khai chậm tiến độ. Đây là một chỉ đạo trực diện, nhằm xử lý một trong những điểm nghẽn thường gặp trong triển khai dự án đầu tư xây dựng: Mặt bằng đã được bàn giao nhưng năng lực tổ chức thi công chưa đáp ứng yêu cầu.

Thành phố đã hoàn thành một khối lượng công việc rất lớn về giải phóng mặt bằng. Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải chuyển ngay nguồn lực đó thành tiến độ thi công thực tế. Từ góc độ điều hành, điều này thể hiện rõ trách nhiệm của người đứng đầu trong việc kiểm tra không chỉ “dự án đã làm đến đâu”, mà quan trọng hơn là “vì sao chưa làm nhanh hơn” và “phần việc nào đang cản trở tiến độ”.

Đối với công tác thi công, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng cũng yêu cầu đặc biệt quan tâm bảo đảm an toàn, nhất là trong điều kiện thời tiết mưa và đối với các hạng mục thi công trên mặt nước. Các giải pháp tổ chức thi công phải được tính toán kỹ, bảo đảm an toàn cho người, phương tiện và công trình. Đây là yêu cầu song hành với tiến độ: Đẩy nhanh nhưng không được xem nhẹ chất lượng và an toàn. Bởi một dự án trọng điểm chỉ có thể phát huy hiệu quả khi vừa bảo đảm tiến độ, vừa bảo đảm chất lượng công trình và an toàn trong quá trình thi công.

Vì vậy, việc Chủ tịch UBND thành phố trực tiếp kiểm tra hiện trường, nghe báo cáo từng hạng mục và chỉ đạo xử lý ngay những vấn đề đặt ra có ý nghĩa quan trọng đối với tiến độ chung. Không dừng ở việc nghe báo cáo, người đứng đầu chính quyền thành phố trực tiếp yêu cầu các đơn vị phải hành động ngay khi đủ điều kiện. Khi có mặt bằng, phải tổ chức thi công. Khi có vướng mắc, phải phối hợp tháo gỡ. Khi công trình liên quan nhiều dự án, phải bảo đảm khớp nối. Khi thi công trong điều kiện phức tạp, phải tính toán kỹ phương án an toàn.

Đặc biệt, yêu cầu “tuyệt đối không để có mặt bằng nhưng nhà thầu triển khai chậm” cho thấy trọng tâm điều hành được đặt vào hiệu quả thực tế của nguồn lực đã huy động. Yêu cầu của Chủ tịch UBND thành phố không chỉ là một mệnh lệnh về tiến độ mà còn đặt ra trách nhiệm quản lý đối với toàn bộ chuỗi thực hiện dự án. Những yêu cầu đó cho thấy vai trò của người đứng đầu thành phố không chỉ ở việc quyết định chủ trương hay giao nhiệm vụ, mà còn ở việc kiểm tra, đôn đốc và trực tiếp thúc đẩy quá trình thực hiện.

Với thành phố Hà Nội, những cây cầu, tuyến đường đang được triển khai hôm nay sẽ không chỉ phục vụ giao thông của hiện tại mà còn góp phần định hình cấu trúc đô thị trong nhiều năm tới, tạo thêm các trục kết nối, mở rộng không gian phát triển và hỗ trợ tổ chức lại mạng lưới giao thông của Thủ đô. Vì vậy, mỗi ngày chậm tiến độ cũng đồng nghĩa với việc chậm đưa năng lực hạ tầng mới vào phục vụ phát triển.

Từ hiện trường các dự án, thông điệp điều hành của Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng được thể hiện khá rõ: Đã có mặt bằng thì phải thi công; đã xác định tiến độ thì phải bám sát tiến độ; dự án liên quan nhiều đơn vị thì phải phối hợp đồng bộ; có khó khăn phải kịp thời tháo gỡ; đồng thời, mọi công trình phải bảo đảm chất lượng, an toàn và mỹ quan. Đó là cách để biến nguồn lực đầu tư thành những công trình thực tế, biến công trình thành năng lực hạ tầng và từ đó tạo thêm động lực cho phát triển Thủ đô.

Trong chặng đường phát triển mới, Hà Nội đang triển khai nhiều dự án có quy mô lớn, phạm vi tác động rộng. Thành công của những dự án ấy không chỉ phụ thuộc vào nguồn vốn hay năng lực của nhà thầu, mà còn phụ thuộc rất lớn vào năng lực tổ chức thực hiện của chính quyền.

Việc người đứng đầu UBND thành phố trực tiếp kiểm tra hiện trường, trực tiếp nghe báo cáo, trực tiếp yêu cầu từng nhiệm vụ và nhấn mạnh trách nhiệm của từng chủ thể là một phương thức điều hành hướng đến mục tiêu cuối cùng: Công trình phải được triển khai đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, phát huy hiệu quả và sớm phục vụ sự phát triển của Thủ đô.

Đó cũng là ý nghĩa sâu xa của những công trình trọng điểm đang được Hà Nội tập trung triển khai: Không chỉ xây dựng những cây cầu, những tuyến đường mà từng bước hoàn thiện một hệ thống hạ tầng đồng bộ, tạo không gian phát triển mới và nâng cao năng lực kết nối của đô thị.

Để những mục tiêu ấy trở thành hiện thực, sự quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành của UBND thành phố, đặc biệt là vai trò trực tiếp của người đứng đầu, chính là một yếu tố quan trọng bảo đảm các dự án không chỉ “có mặt bằng”, “có kế hoạch”, mà phải thực sự chuyển động trên công trường, về đích đúng tiến độ và tạo ra giá trị phát triển cho Hà Nội.