Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI ) vừa có công văn gửi Bộ Tài Chính góp ý Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật Quản lý thuế. Trong đó đề xuất một số giải pháp xoay quanh thực hiện nghĩa vụ thuế với hộ kinh doanh , cá nhân kinh doanh ve chai, phế liệu.
Theo VCCI , ngành công nghiệp tái chế đóng vai trò nòng cốt trong nền kinh tế tuần hoàn và phù hợp với chiến lược phát triển bền vững của Đảng, Nhà nước. Trong chuỗi giá trị tái chế, các cá nhân thu gom ve chai, đồng nát là lực lượng nòng cốt, đảm nhận công việc thu gom và phân loại rác thải, phế liệu ban đầu. Tuy nhiên, đặc thù là các cá nhân nhỏ lẻ, trình độ hiểu biết pháp luật hạn chế, các cá nhân này thường lo ngại về các rủi ro liên quan đến nghĩa vụ thuế và gặp khó khăn trong đáp ứng các yêu cầu về xuất hóa đơn và kê khai nghĩa vụ thuế (nếu phát sinh).
VCCI kiến nghị gỡ vướng về thủ tục thuế đối với hộ kinh doanh phế liệu, ve chai
ẢNH: UYỂN NHI
Thực trạng này gây khó khăn cho tất cả các bên tham gia. Với cá nhân làm ve chai, đồng nát: họ luôn đối mặt với rủi ro không tuân thủ quy định về thuế và hóa đơn, nhưng lại không có khả năng khắc phục. Kết quả, các cá nhân này thường ưu tiên bán cho các làng nghề phi chính thức. Song song, các doanh nghiệp khó thu mua nguồn phế liệu trong nước để sản xuất sản phẩm tái chế. Trong bối cảnh các yêu cầu cao hơn về tiêu chí tỷ lệ tái chế trong sản phẩm diễn ra ở cả trong nước và thị trường quốc tế, các doanh nghiệp sẽ mất đi nhiều đơn hàng có giá trị lớn và về lâu dài là cả ngành công nghiệp tái chế; Với Nhà nước, khó thu thuế từ lĩnh vực này, đồng thời nguồn phế liệu không được tái chế hiệu quả, gây lãng phí tài nguyên và ô nhiễm môi trường. Do vậy, để tạo thuận lợi cho sự phát triển của ngành công nghiệp tái chế và nền kinh tế tuần hoàn, đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung tổ chức ký hợp đồng thu mua phế liệu với hộ, cá nhân kinh doanh vào Điều 22.2 về tổ chức có trách nhiệm khai thay và nộp thuế thay cho hộ, cá nhân kinh doanh.
Bất hợp lý thuế tài xế công nghệ
Bên cạnh đó, dự thảo yêu cầu tổ chức hợp tác kinh doanh với cá nhân phải có trách nhiệm khai thuế giá trị gia tăng đối với toàn bộ doanh thu, không phân biệt hình thức phân chia kết quả hợp tác kinh doanh. VCCI cho rằng quy định này chưa phù hợp với các nguyên tắc cơ bản về thuế và gây bất lợi cho cả doanh nghiệp lẫn cá nhân.
Điển hình như dịch vụ đặt xe trực tuyến, các nền tảng đang ký thỏa thuận hợp tác với tài xế để cung cấp dịch vụ vận chuyển. Trong mô hình này, các nền tảng và người lái xe chia sẻ doanh thu theo tỉ lệ (ví dụ 20:80). Áp dụng theo quy định hiện tại, doanh nghiệp nền tảng sẽ phải chịu mức thuế giá trị gia tăng là 10% trên toàn bộ doanh thu của cuốc xe. Việc này bất hợp lý cho cả hai phía. Đối với nền tảng đặt xe, doanh nghiệp chỉ thực nhận 20% doanh thu nhưng phải chịu thuế giá trị gia tăng cho 100% doanh thu, trong khi không có hóa đơn phù hợp (do chi phí này của các tài xế không xuất hóa đơn), dẫn đến không được ghi nhận chi phí khấu trừ đầu vào hợp lệ. Các tài xế công nghệ bị áp mức thuế giá trị gia tăng 10% trên doanh thu của người lái xe là không phù hợp vì họ là các cá nhân kinh doanh, chủ yếu thuộc diện miễn thuế hoặc chỉ áp dụng phương pháp tính thuế trên doanh thu. Để so sánh, mức thuế giá trị gia tăng với cá nhân kinh doanh trong cùng nhóm ngành nghề chỉ là 3%.
Để phù hợp hơn với thực tiễn, đảm bảo công bằng thuế và phản ánh đúng bản chất kinh tế của mô hình kinh doanh, đề nghị cơ quan soạn thảo sửa đổi theo hướng: “Tổ chức hợp tác kinh doanh với cá nhân thì tổ chức có trách nhiệm kê khai, nộp thay thuế giá trị gia tăng cho cá nhân đối với doanh thu, thu nhập được chia theo hợp đồng hợp tác kinh doanh; khai thuế thay, nộp thay thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân hợp tác kinh doanh”.