Mở cánh cửa vào thị trường ngàn tỉ USD

Khi "ông lớn" thuê chuyên cơ đến VN gom hàng

Tham gia chia sẻ kinh nghiệm khi xuất hàng vào Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), ông Đặng Quý Nhân, Tổng giám đốc Công ty CP nông sản Nam Mekong - Somekco, cho hay doanh nghiệp ông có 3 năm kinh nghiệm xuất hàng vào thị trường này với sản phẩm duy nhất là trái dừa tươi gọt vỏ. Thời gian đầu công ty xuất khẩu với số lượng chỉ 20 container/tháng thì sau 3 năm đã tăng 3 lần, lên đến 60 container/tháng. Đặc điểm của thị trường này là bắt buộc nhà xuất khẩu phải tuân thủ tiêu chuẩn Halal, đây là khó khăn nhưng cũng là thuận lợi. "Vì Halal là luật chơi và khi chúng ta "chơi đúng luật" thì hàng hóa xuất khẩu rất thuận lợi. Nếu trước đây chúng tôi xuất dừa sang thị trường Trung Quốc không cần tiêu chuẩn với giá 14.000 - 15.000 đồng/quả, thì giá bán vào UAE là 28.000 đồng/quả. Thị trường này có nhu cầu nhập hàng rất lớn, sự tăng trưởng mạnh của công ty thời gian qua là do khách hàng giới thiệu khách mới. Chỉ cần hàng đạt chuẩn là xuất khẩu rất thuận lợi", ông Nhân nói và cho biết thêm, thời gian gần đây xuất khẩu trực tiếp rất khó khăn nên hàng phải đi đường vòng khiến chi phí phát sinh, ảnh hưởng đến giá. Tuy nhiên, đây là khó khăn ngoài kế hoạch nên cả hai phía thống nhất cùng nhau chia sẻ.

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Phát biểu trực tuyến tại hội thảo, ông Trương Xuân Trung, Trưởng Thương vụ VN tại UAE, cho biết vừa rồi Thương vụ có tiếp và giới thiệu đoàn xúc tiến thương mại của UBND tỉnh Đắk Lắk làm việc với một nhà phân phối lớn tại UAE. Do tình hình xung đột tại Trung Đông, việc vận chuyển hàng hóa vào UAE bằng đường biển gặp rất nhiều khó khăn. Để giải quyết vấn đề này, nhiều loại hàng hóa thiết yếu được vận chuyển bằng đường hàng không. "Tại thị trường VN, số lượng xuất khoảng 2 - 3 chuyến mỗi tháng. Nếu tình hình căng thẳng tiếp tục kéo dài, thời gian tới họ sẽ tổ chức nhiều hơn các chuyên cơ bay sang VN để nhập khẩu một số mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là các loại nông, thủy sản", ông Trung nói.

Ông Trương Xuân Trung phân tích, tuy chỉ có dân số 11 triệu người nhưng UAE lại là thị trường thương mại phi dầu khí có giá trị vào năm 2025 lên đến hơn 1.000 tỉ USD và vẫn đang tăng trưởng với tốc độ đến 8 - 9%/năm. Nguyên nhân là có khoảng 50% lượng hàng nhập khẩu vào UAE là để tái xuất đi các nước Trung Đông, châu Phi và Nam Á. Vì thế, UAE đóng vai trò là cửa ngõ và trạm trung chuyển hàng hóa để tiếp cận với thị trường rộng lớn trên 2 tỉ khách hàng.

"Bản thân UAE cũng đang phát triển các chính sách để thúc đẩy vai trò trở thành trung tâm thương mại thế giới, cụ thể như chính sách miễn thuế thu nhập cá nhân. Điều này thu hút rất nhiều doanh nhân và thương nhân đến đây mở doanh nghiệp, phát triển hoạt động thương mại. Ngoài ra, họ có đến 55 khu thương mại và tài chính tự do. Về mặt chính sách đối ngoại, UAE đang tích cực đàm phán hiệp định thương mại tự do (FTA) với 36 nước. Đặc biệt là họ đàm phán rất nhanh, chỉ vài ba phiên là có thể đi đến ký kết", Trưởng Thương vụ VN tại UAE "mách nước".

Tận dụng cơ hội vàng thế nào?

VN đã ký kết với UAE Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện - CEPA, chính thức có hiệu lực từ ngày 3.2.2026. Theo đó UAE cam kết tự do hóa thuế quan cho 94,9% số dòng thuế hàng hóa VN, trong đó 74,2% số dòng thuế được bỏ ngay, tương đương 7.856 mã sản phẩm với các mặt hàng như thủy sản, hạt điều, hạt tiêu… Ông Vũ Minh Tâm, đại diện Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), tham gia đoàn đàm phán với UAE, nhấn mạnh chỉ mất 3 phiên đàm phán là hiệp định được ký kết. Đây là một trong những hiệp định được ký kết nhanh nhất trong lịch sử đàm phán thương mại của VN thời gian qua. "Cần nhìn nhận UAE không chỉ là một thị trường đơn lẻ mà còn là cửa ngõ để tiếp cận nhiều thị trường rộng lớn khác. VN đang nắm lợi thế của "người đi đầu" so với một số nước trong khu vực như Thái Lan, Indonesia, Malaysia… Lợi thế này có thể sẽ chỉ duy trì trong thời gian ngắn từ 3 - 5 năm. Do vậy, có thể nói đây là giai đoạn vàng của hàng hóa và nông sản VN. Ở chiều ngược lại, đây còn là cơ hội để các đối tác, doanh nghiệp từ UAE đầu tư vào VN từ logistics, năng lượng tái tạo, bất động sản công nghiệp…", ông Tâm nhận định.

ẢNH: CÔNG HÂN

Các chuyên gia nhận định, VN đang từng bước xây dựng hệ sinh thái Halal như Đề án quốc gia về phát triển ngành Halal đến năm 2030; Trung tâm chứng nhận Halal quốc gia (thành lập tháng 4.2024). Ngoài ra là hệ thống 5 tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về Halal được ban hành. Đây là những điều kiện cần, còn các doanh nghiệp phải đáp ứng đủ các yêu cầu để đưa hàng vào thị trường rộng lớn này.

Theo ông Trương Xuân Trung, xung đột ở Trung Đông khiến vận chuyển gặp khó khăn chỉ là vấn đề ngắn hạn. UAE vẫn là trung tâm logistics hàng đầu khu vực, các doanh nghiệp cần tiếp cận thị trường này với vai trò như một cửa ngõ để mở ra nhiều cánh cửa mới khác. Các doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng có thể tham gia cùng nhau mở kho ngoại quan ở các khu thương mại tự do để từ đó xuất hàng sang nước thứ ba. Kinh nghiệm cho thấy các doanh nghiệp thành công tại UAE thường là những đơn vị có chiến lược phát triển dài hạn, duy trì nguồn cung ổn định, chất lượng và thương hiệu. Bên cạnh đó là xây dựng hệ thống phân phối, văn phòng đại diện, kho hàng hoặc hợp tác chiến lược với các nhà phân phối lớn.

"Phát triển thương mại tự do cũng kèm với mặt trái của nó là một số đối tượng ăn theo lừa đảo phát triển mạnh. Đầu năm nay có doanh nghiệp ngành hàng hồ tiêu cho hay bị lừa 600.000 USD và ngay trong tuần này có doanh nghiệp khác vừa thông báo bị lừa khoảng 1 triệu USD. Các doanh nghiệp cần hết sức cảnh giác, ít nhất khi ký hợp đồng phải mua bảo hiểm hàng hóa và tìm hiểu kỹ về đối tác", ông Trương Xuân Trung khuyến cáo.