Ảnh minh họa
Vụ xoài Alphonso – giống xoài cao cấp được mệnh danh là “Vua của các loại xoài ” – tại bang Maharashtra, miền tây Ấn Độ đang ghi nhận mức thiệt hại nghiêm trọng do thời tiết bất lợi, gây ảnh hưởng lớn tới nông dân, doanh nghiệp xuất khẩu và chuỗi cung ứng địa phương.
Tại thị trấn ven biển Devgad, một trong những vùng trồng Alphonso nổi tiếng nhất của Maharashtra, nhiều nông hộ cho biết sản lượng năm nay giảm mạnh so với thông thường. Komal Walke, một nông dân 26 tuổi, cho biết ba mẫu đất trồng xoài của gia đình cô gần như không thu hoạch được quả nào trong mùa vụ năm nay. Để duy trì hoạt động kinh doanh, gia đình buộc phải thu mua xoài từ các trang trại lớn hơn nhằm đáp ứng đơn hàng từ các nền tảng bán lẻ thực phẩm trực tuyến trong nước.
Theo số liệu của cơ quan nghiên cứu và xếp hạng CRISIL, Ấn Độ tiếp tục là quốc gia sản xuất xoài lớn nhất thế giới với sản lượng khoảng 28 triệu tấn trong niên vụ 2024-2025. Trong đó, Maharashtra là khu vực nổi tiếng với giống Alphonso – dòng xoài có giá trị thương mại cao nhờ hương vị đặc trưng và chất lượng xuất khẩu .
Tuy nhiên, các quan chức nông nghiệp địa phương cho biết điều kiện thời tiết bất thường đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình ra hoa và đậu quả. Ông Bapusaheb Manikrao Lambade, cán bộ nông nghiệp tại Devgad, cho biết biên độ nhiệt lớn giữa ngày và đêm trong giai đoạn tháng 12 và tháng 1 đã làm gián đoạn quá trình sinh trưởng của cây xoài . Sau đó, nền nhiệt cao hơn bình thường trong tháng 4 và tháng 5 tiếp tục khiến chất lượng quả suy giảm.
Theo đánh giá của giới chức địa phương, hiện tượng El Nino có thể là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng nắng nóng kéo dài và thời tiết cực đoan trong năm nay. Đây là hiện tượng khí hậu có khả năng gây biến động lớn đối với sản xuất nông nghiệp toàn cầu, đặc biệt tại châu Á, Nam Mỹ và châu Phi.
Một cuộc khảo sát do chính phủ Ấn Độ tài trợ, được thực hiện đầu năm nay, ước tính mức thiệt hại mùa vụ tại Devgad lên tới 85-90%. Các vùng trồng xoài khác tại Maharashtra cũng ghi nhận mức sụt giảm sản lượng đáng kể.
Không chỉ chịu tác động từ thời tiết, ngành xoài Ấn Độ còn đối mặt khó khăn từ hoạt động thương mại quốc tế. Theo các doanh nghiệp xuất khẩu , xung đột tại Trung Đông và những gián đoạn liên quan đến tuyến vận tải khu vực Vùng Vịnh đã khiến chi phí logistics tăng mạnh.
Shridhar Pathak, đồng sáng lập công ty xuất khẩu Shreevali Agro, cho biết chi phí vận chuyển năm nay đã tăng hơn gấp đôi, trong khi nhiều chuyến hàng tới Dubai, Oman và các thị trường vùng Vịnh bị trì hoãn hoặc hủy bỏ. Điều này khiến sản lượng xuất khẩu của doanh nghiệp giảm gần 40% so với năm trước.
Trong bối cảnh xuất khẩu gặp khó, lượng xoài vốn dành cho thị trường nước ngoài đã được chuyển tiêu thụ nội địa, tạo áp lực giảm giá tại thị trường trong nước dù nguồn cung thực tế suy giảm.
Theo công ty nghiên cứu Mordor Intelligence, thị trường xoài của Ấn Độ năm ngoái đạt giá trị khoảng 2,3 tỷ USD và được dự báo có thể tăng lên 3,4 tỷ USD vào năm 2031. Dù phần lớn sản lượng được tiêu thụ trong nước, Ấn Độ vẫn xuất khẩu khoảng 56 triệu USD xoài tươi và 80 triệu USD sản phẩm bột xoài trong năm 2025.
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Mỹ, Anh, Kuwait và Qatar hiện là những thị trường nhập khẩu xoài tươi lớn của Ấn Độ. Quốc gia Nam Á này cũng nằm trong nhóm các nước xuất khẩu xoài hàng đầu thế giới, cạnh tranh với Mexico, Thái Lan và Việt Nam.
Tác động từ vụ mùa thất bát hiện đã lan rộng ra toàn bộ chuỗi cung ứng địa phương. Tại thị trấn Malvan, cách Devgad khoảng 50 km, ông Sanjay Nare – chủ cơ sở sản xuất thùng đựng xoài – cho biết nhà máy của ông còn tồn kho gần 100.000 thùng chưa tiêu thụ được.
“Nền kinh tế khu vực này phụ thuộc lớn vào xoài và nghề cá. Nếu vụ xoài thất bát, các hoạt động kinh doanh khác cũng bị ảnh hưởng đáng kể”, ông nói.