Một thủ tục tại Sở Công thương đang làm khó doanh nghiệp

Phát sinh thêm thủ tục, thêm thời gian

Cụ thể, tại phiên họp thứ 6 của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản hồi tháng 2.2026, Thủ tướng đã yêu cầu Bộ Công thương khẩn trương loại hợp đồng mua bán căn hộ chung cư ra khỏi danh mục phải đăng ký hợp đồng theo mẫu, hoàn thành trong quý 1/2026.

Dù vậy đến nay, theo quy định tại Thông tư số 42/2025 của Bộ Công thương : Hợp đồng mua bán căn hộ chung cư vẫn thuộc danh mục sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ phải đăng ký hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung với cơ quan quản lý Nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

ẢNH: TRẦN HIẾU

Ông Nguyễn Đình Trường, Tổng giám đốc Công ty TT Capital cho rằng, hiện nay theo quy định tại luật Kinh doanh bất động sản, hợp đồng mua bán căn hộ chung cư đã có hợp đồng mẫu. Khi dự án đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai theo thông báo của Sở Xây dựng, hợp đồng sẽ được soạn với các điều khoản cụ thể giữa chủ đầu tư với khách hàng.

Trong đó quy định về giá bán, tiến độ thanh toán, tiến độ giao nhà, các loại vật tư vật liệu, các điều khoản về bảo hành, quỹ bảo trì, hầm giữ xe, diện tích chung riêng... Hợp đồng này sau đó sẽ được chuyển đến Sở Công thương để đăng ký. Khi được duyệt, hợp đồng mới chính thức được phát hành, được ký kết giữa chủ đầu tư dự án với khách hàng.

Cũng theo ông Nguyễn Đình Trường, việc đăng ký hợp đồng mua bán căn hộ chung cư ở Sở Công thương cũng dễ dàng, đăng ký là được, không phải "xin - cho". Tuy nhiên, thực tế làm phát sinh thêm thủ tục, thừa và cũng mất thời gian nhiều tháng của doanh nghiệp.

"Để được Sở Công thương thông qua cũng mất một vài tháng. Trong khi hợp đồng mua bán căn hộ đã có mẫu theo luật nên khi dự án đủ điều kiện bán hàng có thể cho phép doanh nghiệp được ký hợp đồng mua bán ngay với khách hàng mà không cần phải đăng ký với Sở Công thương. Điều này sẽ giúp chủ đầu tư tiết kiệm được vài tháng, cũng không làm chậm tiến độ cam kết ký hợp đồng với khách hàng. Bởi đa số khách hàng đều mong được ký hợp đồng sớm, ngay khi dự án nhận được thông báo đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai của Sở Xây dựng", ông Nguyễn Đình Trường kiến nghị.

Ràng buộc thêm trách nhiệm của chủ đầu tư

Luật sư Trần Minh Cường, Giám đốc Công ty Luật TNHH TMC Lawyers, cùng quan điểm khi cho rằng quy định này đang phát sinh thêm thủ tục hành chính không cần thiết, khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng "một cổ hai tròng", vì một hồ sơ nhưng phải chịu quản lý cùng lúc ở hai nơi là Sở Xây dựng và Sở Công thương. 

Không chỉ vậy, thực tế đã phát sinh trường hợp doanh nghiệp sử dụng mẫu hợp đồng theo luật Kinh doanh bất động sản gửi đăng ký tại Sở Công thương nhưng bị yêu cầu phải sửa lại, dẫn đến nguy cơ không còn đúng theo mẫu quy định của ngành xây dựng.

Không chỉ có sự chồng chéo giữa các quy định của pháp luật, điều này còn làm tăng thêm thủ tục, kéo dài thời gian khiến thời gian mở bán bị chậm hơn so với dự kiến. Từ đó có thể ảnh hưởng đến tiến độ kinh doanh, dòng tiền và quyền lợi của doanh nghiệp.

ẢNH: ĐÌNH SƠN

Do đó, việc bỏ thủ tục đăng ký hợp đồng mua bán căn hộ chung cư tại Sở Công thương là cần thiết. Khi đó, các bên chỉ cần áp dụng thống nhất mẫu hợp đồng theo quy định của luật Kinh doanh bất động sản là phù hợp.

Nếu được bãi bỏ, thủ tục này sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đơn giản hóa quy trình hành chính và giúp thị trường bất động sản vận hành thông thoáng hơn, đồng thời cũng giảm bớt một thủ tục hành chính không cần thiết cho cơ quan quản lý nhà nước, giảm bớt cán bộ chuyên trách cũng góp phần giảm gánh nặng lương cho ngân sách.

Dù ủng hộ quan điểm bỏ thủ tục này tại Sở Công thương, nhưng lãnh đạo một doanh nghiệp cho rằng, quy định trong hợp đồng mẫu cũng phải nên chi tiết và có thêm các điều kiện ràng buộc trách nhiệm của chủ đầu tư nhiều hơn để doanh nghiệp không ép được khách hàng, không bị doanh nghiệp lợi dụng để "cài cắm" các điều khoản bất lợi cho người mua nhà.