Muốn đầu tư điện sạch cũng khó vì chạy theo các giấy phép

Bà Trần Thủy Tiên - Giám đốc Phát triển thị trường và Đối ngoại - Công ty Constant Energy Việt Nam cho biết: Constant Energy chính thức vào Việt Nam từ 2019 nhưng từ trước đó đã có thời gian dài quan sát, nghiên cứu thị trường Việt Nam.

Phía công ty nhận thấy, Chính phủ Việt Nam có quyết tâm rất rõ ràng thực hiện cam kết tiến tới mục tiêu Net Zero vào 2050. Điều này thúc đẩy doanh nghiệp quyết định đầu tư lâu dài và mạnh mẽ vào thị trường Việt Nam. Đến nay, phía Constant Energy đã giải ngân hơn 5.000 tỉ đồng cho các dự án tại Việt Nam.

Trong suốt quá trình đó, Constant Energy đã làm việc trực tiếp với rất nhiều doanh nghiệp Việt cùng mục tiêu hướng tới giảm thải, phát triển bền vững. Với mỗi doanh nghiệp, công ty luôn đi theo quy trình chuyên nghiệp, đánh giá doanh nghiệp sử dụng điện thế nào, từ đó tư vấn xây dựng lộ trình giúp các công ty Việt Nam chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và tối ưu hóa lượng điện sử dụng trong quá trình sản xuất.

Theo bà Thủy Tiên, từ 2021, Constant Energy đã đồng hành với nhiều doanh nghiệp Việt muốn xuất hàng đi châu Âu bởi các nhãn hàng lớn như Adidas, Nike... đều yêu cầu các doanh nghiệp đối tác phải có lộ trình chuyển đổi xanh. Tuy nhiên, tại thời điểm đó, khi làm việc với các cơ quan quản lý nhà nước, các khu công nghiệp, cơ quan phòng cháy chữa cháy... để hỏi xin cấp giấy phép về xây dựng, công ty đều nhận được phản hồi từ các cơ quan là chưa có quy định rõ ràng, cứ làm đi. 

Tới cuối năm 2024, khi Chính phủ ban hành Nghị định 135 quy định cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và Nghị định 58 mới ban hành ngày 3.3 quy định chi tiết một số điều về phát triển điện năng lượng tái tạo, điện năng lượng mới, yêu cầu các doanh nghiệp nếu đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái phía trên và sử dụng điện phía dưới thì phải làm theo mô hình tự sản tự tiêu. 

"Lúc này, những mô hình mà chúng tôi đã và đang xây dựng cùng các doanh nghiệp, ký theo hợp đồng mua bán không còn phù hợp. Mặt khác, với Nghị định 58, chỉ đáp ứng được 12% năng lượng sử dụng cho doanh nghiệp dùng năng lượng sạch, còn lại 88% có giải pháp khác như lưu trữ, mua bán điện trực tiếp. Doanh nghiệp cũng đang đợi Nghị định được hướng dẫn chi tiết hơn, rõ ràng hơn. Đây là một vài dẫn chứng để thấy rằng thực trạng chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn trong việc chạy theo giấy phép, các quy định, Nghị định của Chính phủ liên quan đến phát triển năng lượng sạch, năng lượng tái tạo thời gian qua" - đại diện Constant Energy Việt Nam chia sẻ.

Tuy vậy, bà Trần Thủy Tiên nhìn nhận, đến nay, phía doanh nghiệp cũng đã thấy được đường hướng rõ ràng từ Chính phủ Việt Nam thông qua các nghị định, chính sách. Các quy định, hướng dẫn hiện cũng đã rõ ràng hơn giai đoạn trước rất nhiều. Đây là cơ sở để các doanh nghiệp nước ngoài tự tin đầu tư tại Việt Nam. Công ty hy vọng phía Chính phủ sẽ sớm có những hướng dẫn cụ thể, rõ ràng về đầu tư điện năng lượng tái tạo để Constant Energy yên tâm tiếp tục mở rộng thị trường tại Việt Nam, đóng góp cho mục tiêu chung giảm phát xanh, phát triển bền vững.