Ngành bận rộn nhất dịp cao điểm tết

Đơn liên tỉnh dồn dập

Anh Tuấn Phương (33 tuổi, P.Khánh Hội, TP.HCM) gửi bưu phẩm gồm quà cáp, bánh kẹo đặc sản từ TP.HCM về Ninh Bình bằng cách tạo đơn trên ứng dụng và chọn dịch vụ nhận hàng tại nhà. Sáng đầu tuần, anh tá hỏa khi thấy đơn hàng tạo trên ứng dụng Viettel Post bất ngờ bị hủy với lý do "nhân viên và khách hàng chưa sẵn sàng". Liên hệ tổng đài, chủ bưu cục giải thích do lượng đơn quá tải, toàn bộ nhân viên không còn thời gian trống để nhận hàng tại nhà, buộc khách phải tự mang hàng ra bưu cục. Anh Tuấn Phương phải xin cơ quan nghỉ đầu giờ chiều để về chuyển đồ, bởi đây cũng là ngày cuối cùng bưu cục nhận đơn hỏa tốc đi tỉnh. Trước đó, đơn vị này đã ngừng nhận chuyển phát thường, chỉ nhận hỏa tốc do không kịp giao hàng trước tết.

Ghi nhận trưa 10.2, tại bưu cục lớn của Viettel Post trên đường Tôn Thất Thuyết (P.Xóm Chiếu, TP.HCM), hàng hóa xếp kín lối đi. Shipper, tài xế ra vào liên tục, mỗi người ôm theo vài kiện hàng nặng từ 5 - 15 kg. Không ít khách phải quay về vì hàng không đủ điều kiện đi máy bay hoặc không còn kịp thời gian giao trước tết. Đơn chuyển phát thường đi tỉnh gần như ngưng nhận, chỉ ưu tiên hỏa tốc bằng đường hàng không. "Chỉ cần chậm vài ngày là hàng có nguy cơ nằm kho qua tết", một nhân viên nói.

ẢNH: LÊ NAM

Không chỉ Viettel Post, tổng đài của J&T Express liên tục báo bận do lượng cuộc gọi tăng đột biến. Nhu cầu mua sắm online tăng mạnh trong thời gian ngắn khiến các tuyến vận chuyển từ TP.HCM đi miền Bắc, miền Trung rơi vào tình trạng quá tải. Nhiều đơn hàng bị chậm 5 - 7 ngày, thậm chí chưa rời kho trung chuyển dù đã sát tết.

Anh Minh Tiệp (34 tuổi), chủ một shop quần áo online tại P.Thủ Đức, TP.HCM, cho biết ngày 10.2 là thời điểm cuối cùng anh nhận đơn giao đi tỉnh trước tết. "Sau mốc này, tôi tắt toàn bộ đơn hàng liên tỉnh trên các sàn thương mại điện tử, chỉ bán tập trung khu vực TP.HCM qua Facebook và giao hỏa tốc trên Shopee, không nhận đơn ngoại thành", anh nói. Theo anh Tiệp, năm ngoái nhiều đơn hàng không đi được do quá tải, buộc phải hoàn trả, gây thiệt hại chi phí và uy tín. "Kinh doanh online hơn 10 năm, tôi chọn phương án an toàn để tránh rủi ro sát tết", anh chia sẻ.

ẢNH: B.E

Trong khi đó, anh Lê Công Tuấn (30 tuổi), chủ một shop áo dài online trên đường Nơ Trang Long (P.Bình Lợi Trung, TP.HCM), chia sẻ áo dài là sản phẩm ngách, thường chỉ mặc 1 - 2 lần trong dịp tết. Những năm trước, shop vẫn nhận đơn đến 23 tháng chạp, song phát sinh nhiều rủi ro hoàn trả. Có khách mặc áo dài chụp ảnh xong rồi trả lại, áo bị bẩn, ám mùi mồ hôi hoặc ra màu; thậm chí có trường hợp tráo hàng, trả lại sản phẩm khác. Với lượng đơn lớn cận tết, nếu giao đi tỉnh, hàng lỗi hoặc khiếu nại phát sinh vào 28 - 29 tết sẽ không còn kịp xử lý. Vì vậy, shop chỉ tập trung giao trong TP.HCM để chủ động hỗ trợ, chấp nhận giảm doanh thu đổi lấy kiểm soát rủi ro.

Ghi nhận tại Viettel Post, J&T Express, Giao Hàng Nhanh và Vietnam Post, lượng đơn liên tỉnh bắt đầu tăng mạnh từ cuối tháng chạp. Vì thế, thời gian vận chuyển từ TP.HCM đi Hà Nội, Hải Phòng, Nghệ An... kéo dài hơn bình thường 2 - 3 ngày, cá biệt có đơn 5 - 6 ngày mới phát được.

Ảnh: Lê Nam

Trung tâm phân loại… không ngủ

Đơn hàng tăng dồn dập, áp lực lớn nhất dồn về các trung tâm phân loại. Tại nhiều kho trung chuyển lớn ở TP.HCM, hàng hóa chất cao kín lối đi, nhân viên không chỉ xử lý dữ liệu mà còn phải trực tiếp phân loại, bốc xếp xuyên đêm. Một doanh nghiệp chuyển phát nhanh cho biết sản lượng bưu gửi cận tết tăng 25 - 30% so với ngày thường, cao hơn khoảng 15% so với cùng kỳ năm trước. Cao điểm, toàn hệ thống xử lý gần 1 triệu bưu gửi mỗi ngày, buộc phải duy trì vận hành 24/7 để giải phóng hàng tồn. Trước áp lực quá tải, nhiều đơn vị buộc phải "siết" danh mục nhận hàng. Viettel Post thông báo tạm ngưng nhận thực phẩm dễ hư hỏng và hàng đặc thù kích thước lớn từ 22 tháng chạp. "Bưu cục hiện không nhận hàng lạnh từ TP.HCM ra Hà Nội vì rất khó giao kịp trước tết", một nhân viên vận chuyển cho biết.

Tại Trung tâm phân loại (SC Hub) Củ Chi của BEST Express, từ tối muộn đến rạng sáng, hàng chục xe tải lớn liên tục ra vào khu nhập hàng, đưa các kiện hàng từ nhiều tỉnh thành về tập kết trước khi phân luồng đi tiếp. Theo đại diện vận hành, sản lượng xử lý tại đây tăng gấp 3 - 4 lần so với ngày thường. Hệ thống phân loại tự động ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) giúp kiện hàng rẽ hướng về đúng tuyến chỉ trong vài mili giây, song yếu tố con người vẫn đóng vai trò then chốt. Những kiện hàng lỗi mã, sai thông tin buộc phải chuyển sang khâu xử lý thủ công để các nhân viên lâu năm trực tiếp kiểm tra, chỉnh sửa để đảm bảo dòng chảy không bị "nghẽn". Mục tiêu cao nhất của doanh nghiệp trong tuần lễ giáp tết là không để hàng tồn kho qua năm mới.

ẢNH: B.E

Một điểm đáng chú ý của mùa cao điểm năm nay là sự gia tăng mạnh của nhóm hàng cồng kềnh. Người tiêu dùng ngày càng quen mua đồ gia dụng, nội thất, điện máy qua mạng, kéo theo nhu cầu vận chuyển kiện hàng 30 - 150 kg tăng nhanh. Theo ghi nhận, phí giao hàng nặng nội thành hiện phổ biến từ 120.000 - 350.000 đồng/đơn, tùy khối lượng và quãng đường. Với tuyến liên tỉnh, cước dao động từ 300.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng/kiện, thấp hơn đáng kể so với hình thức thuê xe tải riêng như vài năm trước.

BEST Express vừa đưa vào khai thác dịch vụ Best Cargo, nhận giao kiện hàng lên tới 150 kg, nhắm đến nhóm shop nội thất và sàn thương mại điện tử. Việc xuất hiện thêm đơn vị chuyên hàng nặng được đánh giá góp phần giảm tình trạng "kẹt đơn" từng xảy ra trong các mùa tết trước, khi nhiều hãng chuyển phát truyền thống từ chối hoặc giới hạn kích thước kiện hàng.

ẢNH: LÊ NAM

Ở mảng giao nhanh nội đô, các nền tảng gọi xe và giao hàng như Grab, Be, Xanh SM, Ahamove và Lalamove đồng loạt tung gói dịch vụ, khuyến mãi và chính sách thưởng cuốc để giữ chân tài xế. Giá giao hàng nội đô bằng xe máy cho đơn nhỏ 5 - 10 kg phổ biến 35.000 - 60.000 đồng trong bán kính 5 km, gần như không tăng so với ngày thường. Với đơn cồng kềnh 30 - 50 kg, khách có thể chọn xe ba gác, bán tải hoặc xe tải nhỏ với mức giá 90.000 - 180.000 đồng.

"Cao điểm tết luôn là giai đoạn thử thách nhất của logistics đô thị. Việc đảm bảo đủ phương tiện, đủ tài xế và giữ chất lượng dịch vụ ổn định là ưu tiên hàng đầu", đại diện Grab Việt Nam chia sẻ. Trong bối cảnh nhiều tài xế về quê sớm, nền tảng này triển khai các chính sách khuyến khích, thưởng cuốc và hoạt động tri ân nhằm duy trì lực lượng vận hành xuyên tết.

Theo ông Nguyễn Hải Đăng, Giám đốc điều hành Lalamove Việt Nam, nhu cầu giao gấp trong ngày từ quà tết đến hàng cồng kềnh tăng mạnh từ giữa tháng chạp. "Áp lực lớn nhất là đảm bảo đủ phương tiện và tài xế trong bối cảnh nhiều người về quê sớm, nhưng đây cũng là giai đoạn thể hiện rõ vai trò của logistics trong chuỗi tiêu dùng", ông nói.