Người trẻ thu nhập dưới 20 triệu/tháng rộng cửa mua nhà ở xã hội?

Với mức lương xấp xỉ gần 20 triệu đồng/tháng, nằm trong nhóm thu nhập trung bình, song chị Thu Huyền (Hà Nội) vẫn phải thuê nhà. Trước đây căn hộ 2 phòng ngủ chị thuê tại một chung cư cuối đường Tố Hữu chỉ 7,5 triệu đồng/tháng chưa tính phí dịch vụ. Nhưng đã tăng dần lên 10 triệu/tháng khiến vợ chồng chị phải cân nhắc cắt giảm chi tiêu hàng tháng. 

"Hai vợ chồng tôi thu nhập ngang nhau, tổng trung bình được 35 - 40 triệu đồng. Trừ chi phí cho con cái, tiền thuê nhà, sinh hoạt ăn uống, nếu tháng nào không phát sinh các khoản lớn tiết kiệm lắm cũng chỉ để ra được khoảng 10 triệu", chị Huyền chia sẻ.

ẢNH: T.N

Dù đã gửi ngân hàng được một khoản gần 1 tỉ đồng sau nhiều năm tích cóp, song vợ chồng chị cũng không dám xuống tiền khi giá chung cư cũ cũng xấp xỉ 50 - 60 triệu/m². Nhưng ngay cả mua nhà ở xã hội , thu nhập của họ lại trở thành rào cản, khi quy định hiện nay chỉ cho phép tổng thu nhập vợ chồng hàng tháng thực nhận không quá 30 triệu đồng/tháng.

Chia sẻ tại hội nghị đối thoại với Chủ tịch UBND TP.Hà Nội cuối tháng 5, chị Chu Thị Báu (Công ty TNHH Kanepackage) cho biết, quy định người thu nhập dưới 15 triệu đồng/tháng mới đủ điều kiện mua nhà ở xã hội là chưa phù hợp với thực tế. 

Chị Báu và nhiều công nhân đề nghị điều chỉnh mức trần thu nhập lên 20 - 25 triệu/tháng, để có thêm nhiều người lao động có cơ hội được mua nhà ở xã hội . Bởi thực tế, mức lương cơ bản của công nhân hiện nay thường vượt ngưỡng quy định do có thêm thưởng, song vẫn chưa đủ để mua nhà thương mại.

Mong muốn của chị Huyền hay chị Báu sắp trở thành hiện thực. Trong phiên họp sáng 16.8 về nhà ở xã hội , Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đồng ý với đề xuất của Bộ Xây dựng sửa đổi nghị định, trong đó nâng ngưỡng thu nhập mua nhà ở xã hội . 

Theo đó, Bộ Xây dựng đề xuất ngưỡng thu nhập được mua nhà ở xã hội của người độc thân từ 15 triệu lên 20 triệu đồng/tháng và hộ gia đình từ 30 triệu lên 40 triệu đồng/tháng. Quy định này nếu được thông qua sẽ mở ra cơ hội rất lớn được sở hữu nhà ở xã hội cho những người thu nhập trung bình thấp trong tương lai gần. 

Cơ chế, thủ tục phải thông thoáng hơn

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, chia sẻ rất vui mừng khi đề xuất của hiệp hội đã được Chính phủ, Bộ Xây dựng lắng nghe. 

"Rất nhiều người thu nhập chỉ nhỉnh hơn 15 triệu/tháng một chút đã không đáp ứng được điều kiện mua nhà ở xã hội . Trong khi thu nhập 15 triệu bây giờ không đủ sống, vì một đứa con ở Hà Nội, TP.HCM học mẫu giáo trung bình chi phí ăn uống học hành cũng phải 7 - 8 triệu đồng", ông Châu nói. 

Tuy nhiên, cần có quy định rõ về mức thu nhập trong tiêu chí xét duyệt thuê, mua nhà ở xã hội . Lý do nhiều địa phương đang hiểu thu nhập là cộng cả tháng lương 13 và tiền thưởng tết để chia bình quân, khiến thu nhập người lao động tăng lên rất nhiều. 

"Đa số công nhân phải tăng ca rất nhiều để có thêm thu nhập, nhưng họ cũng đánh đổi thêm sức lao động mới thêm được vài triệu. Các địa phương chỉ nên căn cứ vào bảng lương hàng tháng, không cộng thêm các khoản thưởng, thu nhập thêm không nên tính vào thu nhập thường xuyên của người lao động", ông Lê Hoàng Châu nhìn nhận. 

Tuy nhiên, bên cạnh việc tháo gỡ sớm rào cản về thu nhập, để người dân có thể tiếp cận nhà ở xã hội , hàng loạt cơ chế, thủ tục cần phải thông thoáng hơn. 

Chia sẻ với công nhân, ông Trần Sỹ Thanh, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội, cho rằng cơ chế hiện hành còn cứng nhắc, nhà ở xã hội vẫn chủ yếu là bán, cho thuê sơ cấp, thứ cấp chưa linh hoạt… Lãnh đạo TP.Hà Nội hứa sẽ tiếp thu và sẽ có cách xử lý mở hơn về quy hoạch, phát triển nhà ở xã hội cũng như nhà ở cho thuê tại các khu công nghiệp với chính sách sát thực tiễn hơn.

Tại cuộc họp về nhà ở xã hội , Phó thủ tướng Trần Hồng Hà cũng chỉ rõ, việc hướng dẫn tiêu chí đối tượng được mua, thuê mua "còn phức tạp". Ông yêu cầu Bộ Xây dựng nghiên cứu có hướng dẫn hợp lý, đơn giản hơn.

Theo ông Lê Hoàng Châu, cần tính tới bài toán lâu dài hơn khi thu nhập bình quân hiện tại đã tăng rất nhiều. "Quy định mới cho phép người lương dưới 20 triệu/tháng được mua nhà ở xã hội đã mở rộng thêm đối tượng. Nhưng với người thu nhập trên 20 triệu một chút, khoảng 21 triệu/tháng thì sao?", ông Châu đặt câu hỏi và cho rằng những người này vẫn nằm trong nhóm thu nhập trung bình thấp, nhưng sẽ không thuộc đối tượng được mua nhà ở xã hội . 

Do đó, chuyên gia này cho rằng, những người thu nhập trung bình thấp phải có cơ chế riêng. Theo đó, cần phát triển nhà ở thương mại giá rẻ. Chủ đầu tư được vay bình thường để đầu tư, không được hưởng các chính sách tín dụng ưu đãi. Song người mua được hưởng tín dụng ưu đãi với lãi suất dài hạn 25 - 30 năm để mua nhà ở thương mại giá thấp. 

"Về lâu dài, thay vì mua nhà, việc hướng tới xây dựng nhà cho thuê rất cần thiết để tăng khả năng lựa chọn cho những người trẻ mới đi làm. Đồng thời cũng chuyển tâm thế của xã hội từ sử dụng nhà sang thuê nhà, giảm áp lực phải mua nhà cũng như giảm áp lực cho giá nhà trong tương lai", ông Châu đề xuất.