Nhiều chính sách ứng dụng, tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất

Ngày 14.9, tại Vĩnh Long diễn ra hội thảo khoa học với chủ đề "Đề xuất giải pháp về cơ chế chính sách khuyến khích, hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ vào thực tiễn sản xuất - Khu vực ĐBSCL". Hội thảo do Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Vĩnh Long tổ chức.

ẢNH: NAM LONG

Đây là diễn đàn để các cơ quan quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, viện trường, doanh nghiệp, địa phương và các đại biểu trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn. Đồng thời, đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật và công nghệ, góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Vĩnh Long và khu vực ĐBSCL.

Nhiều lợi thế tiềm năng sau sáp nhập

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Quỳnh Thiện, Phó chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long , cho biết sau khi hợp nhất, tỉnh Vĩnh Long có không gian phát triển rộng lớn hơn, tiềm năng và lợi thế đa dạng hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về tổ chức lại các nguồn lực và hình thành những động lực tăng trưởng mới.

Vĩnh Long hội tụ nhiều lợi thế bổ trợ cho nhau về vùng nguyên liệu nông nghiệp, thủy sản, dừa, công nghiệp chế biến, kinh tế biển, cảng biển, logistics, năng lượng và nguồn nhân lực giáo dục - đào tạo. Đây là điều kiện thuận lợi để tỉnh tổ chức lại không gian phát triển, hình thành các chuỗi liên kết mới và tạo ra những động lực tăng trưởng dựa nhiều hơn vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

"Nhận thức rõ điều đó, thời gian qua, tỉnh đã tập trung cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương, từng bước hoàn thiện và tổ chức thực hiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. Một số chính sách quan trọng đã được ban hành, trong đó có chính sách hỗ trợ chuyển giao và đổi mới công nghệ, ứng dụng kết quả nghiên cứu, phát triển thị trường khoa học và công nghệ; chính sách hỗ trợ nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa; chính sách hỗ trợ đăng ký bảo hộ sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu và giống cây trồng mới", ông Nguyễn Quỳnh Thiện thông tin.

Không gian chính sách rộng hơn, linh hoạt hơn

Ông Chu Thúc Đạt, Phó cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thời gian qua, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đặc biệt quan tâm hoàn thiện thể chế, tạo lập hành lang pháp lý mới cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Điều đáng chú ý là hệ thống pháp luật mới không chỉ bổ sung các quy định về quản lý hoạt động khoa học, công nghệ, mà đã có bước chuyển quan trọng về tư duy chính sách: lấy kết quả, hiệu quả ứng dụng và đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội làm một trong những mục tiêu trọng tâm của hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

PGS-TS Bạch Long Giang, Trưởng phòng Khoa học Công nghệ, Trường đại học Nguyễn Tất Thành, nêu những giải pháp triển khai mô hình liên kết "3 nhà" gồm Nhà nước - Nhà trường/Viện nghiên cứu - Doanh nghiệp thúc đẩy ứng dụng và chuyển giao tiến bộ khoa học, kỹ thuật và công nghệ vào thực tiễn sản xuất tại ĐBSCL: Xác lập và chuẩn hóa nhu cầu ứng dụng, chuyển giao công nghệ từ thực tiễn sản xuất; Hỗ trợ hoàn thiện, thử nghiệm và chứng minh hiệu quả công nghệ trong điều kiện sản xuất thực tế; Kết nối hạ tầng thử nghiệm, kiểm định và trình diễn phục vụ liên kết "3 nhà"; Hoàn thiện điều kiện chuyển giao, sở hữu trí tuệ và giao dịch công nghệ; Nâng cao năng lực tiếp nhận, vận hành và làm chủ công nghệ của doanh nghiệp, hợp tác xã; Theo dõi kết quả sau chuyển giao và nhân rộng công nghệ trên cơ sở bằng chứng.

Thạc sĩ Nguyễn Văn Thành, Cục Đổi mới sáng tạo nêu những khuyến nghị đối với Vĩnh Long về nhóm ngành, lĩnh vực phù hợp với lợi thế sản xuất và định hướng thu hút đầu tư của tỉnh. Đó là: chế biến sâu nông sản, dừa, trái cây và thủy sản; bảo quản sau thu hoạch, chuỗi lạnh và truy xuất nguồn gốc; năng lượng tái tạo, sinh khối và xử lý chất thải; công nghệ sinh học, giống, enzyme và chế phẩm sinh học; tự động hóa, cảm biến và dữ liệu sản xuất; công nghệ số phục vụ sản xuất, logistics và thị trường.

Theo ông Chu Thúc Đạt, hệ thống pháp luật mới đã mở ra một không gian chính sách rộng hơn, linh hoạt hơn và thực chất hơn cho việc đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào sản xuất và đời sống. Đồng thời, cần lưu ý rằng quá trình triển khai hệ thống pháp luật mới vẫn đang được tiếp tục hoàn thiện. Trong năm 2026, Chính phủ đã phải ban hành nghị quyết để xử lý một số khó khăn, vướng mắc trong việc lập, phân bổ và giao dự toán chi sự nghiệp cho hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.