Nhiều điều chỉnh đáng chú ý về trợ cấp thất nghiệp từ 1-1-2026

Theo Luật Việc làm 2025, trợ cấp thất nghiệp được quy định tại các Điều 38, 39, 40 và 41, làm rõ hơn điều kiện hưởng, mức hưởng, thời gian hưởng cũng như các trường hợp bị tạm dừng, chấm dứt trợ cấp.

Siết chặt nhưng rõ ràng điều kiện hưởng

Điều 38 quy định người lao động đang đóng bảo hiểm thất nghiệp được hưởng trợ cấp thất nghiệp khi đáp ứng đủ 4 điều kiện. Trước hết, người lao động phải chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc đúng quy định. Trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật hoặc nghỉ việc khi đã đủ điều kiện hưởng lương hưu sẽ không được hưởng trợ cấp thất nghiệp .

Điều kiện thứ hai là đã đóng bảo hiểm thất nghiệp từ đủ 12 tháng trở lên trong vòng 24 tháng trước khi nghỉ việc. Với người lao động làm việc theo hợp đồng dưới 12 tháng, thời gian xét là 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng, nhưng vẫn phải đóng đủ tối thiểu 12 tháng.

Bên cạnh đó, người lao động phải nộp đủ hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày nghỉ việc. Sau khi nộp hồ sơ, nếu trong vòng 10 ngày làm việc người lao động không rơi vào 7 trường hợp loại trừ như đã có việc làm, đi nghĩa vụ quân sự, đi học trên 12 tháng, bị tạm giam, ra nước ngoài định cư… thì sẽ được giải quyết hưởng chế độ.

Mức hưởng thống nhất, tối đa 12 tháng

Điều 39 quy định mức trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ việc. Tuy nhiên, mức hưởng không vượt quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng tại tháng cuối cùng đóng bảo hiểm thất nghiệp, áp dụng thống nhất cho cả khu vực nhà nước và tư nhân.

Thời gian hưởng được tính theo thời gian đóng: từ đủ 12 đến đủ 36 tháng được hưởng 3 tháng trợ cấp thất nghiệp ; sau đó, cứ đóng thêm đủ 12 tháng thì được hưởng thêm 1 tháng, tối đa không quá 12 tháng. Thời điểm hưởng là ngày làm việc thứ 11 kể từ khi nộp đủ hồ sơ. Trong thời gian hưởng trợ cấp, người lao động được đóng bảo hiểm y tế.

Quy định chặt về tạm dừng, chấm dứt hưởng

Luật Việc làm 2025 quy định người lao động hằng tháng phải thông báo việc tìm kiếm việc làm với tổ chức dịch vụ việc làm công. Nếu không thực hiện, trợ cấp sẽ bị tạm dừng và chỉ được tiếp tục khi người lao động thực hiện đúng nghĩa vụ.

Đáng chú ý, luật mới quy định rõ 13 trường hợp bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp , trong đó có các trường hợp như: có việc làm và tham gia BHXH bắt buộc; hưởng lương hưu; từ chối việc làm 2 lần không có lý do chính đáng; không thông báo tìm việc 3 tháng liên tiếp; ra nước ngoài định cư; đi học trên 12 tháng hoặc theo đề nghị của chính người lao động.

Những điều chỉnh này được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ bảo hiểm thất nghiệp, đồng thời tăng trách nhiệm của người lao động trong quá trình thụ hưởng chính sách.