Nỗi đau xót của gia đình có 3 căn hộ cùng vướng dự án sai phạm Mường Thanh

Bán nhà ở quê, vay mượn người thân để mua căn hộ gần con cháu, vợ chồng ông Trịnh Huy Tuấn, bà Phác từng nghĩ đã có thể yên tâm an hưởng tuổi già. Nhưng giờ đây, cả gia đình ông với 3 căn hộ tại HH Linh Đàm , Kim Văn - Kim Lũ đứng trước nỗi lo phải di dời bởi sai phạm của dự án.

Với người đàn ông mắc bệnh phổi mạn tính, phải thở oxy nhiều giờ mỗi ngày, viễn cảnh rời khỏi căn nhà đang sống không chỉ là chuyện chuyển chỗ ở, mà còn là nỗi lo về sức khỏe và sự an toàn của chính mình và các con cháu.

Đau xót khi cả 3 căn hộ đều dính sai phạm

Ông Tuấn cho biết gia đình chuyển đến khu vực Linh Đàm (phường Hoàng Liệt, Hà Nội) từ năm 2016. Trước đó, năm 2008, ông bán nhà ở quê, được khoảng 500-600 triệu đồng, để ra Hà Nội sống gần các con. Đến năm 2020, ông tiếp tục vay mượn anh em, người thân, mua căn hộ riêng với giá hơn 1,2 tỷ đồng.

“Vợ chồng con trai út sống ở tầng 24, còn tôi ở tầng 25 toà HH Linh Đàm . Đau xót hơn khi ngôi nhà còn lại của vợ chồng con trai cả ở khu Kim Văn - Kim Lũ cũng nằm trong khu vực liên quan việc xử lý sai phạm” , ông Tuấn chua xót kể.

Quyết định mua nhà riêng của ông Tuấn xuất phát từ mong muốn được gần con cháu nhưng vẫn giữ không gian sinh hoạt độc lập. Theo ông, bố mẹ và con cái sống chung có thể phát sinh những bất tiện do khác biệt về giờ giấc, thói quen sinh hoạt. Ở riêng, mỗi gia đình có không gian của mình, nhưng khi cần vẫn có thể sang thăm, hỗ trợ nhau.

Đó cũng là cách vợ chồng ông Tuấn, bà Phác duy trì cuộc sống suốt nhiều năm qua. Bà Phác ở nhà, theo dõi việc học hành của các cháu, chiều đưa đón, nấu cơm cho các cháu ăn rồi trở về căn hộ của mình. Các con trai và con dâu đều bận rộn công việc, có ông bà ở gần giúp họ giảm bớt gánh nặng chăm sóc con nhỏ.

“Tôi nghĩ bố mẹ ra đây ở gần con cháu thì khi các cháu còn nhỏ, mình có điều kiện hỗ trợ. Đến lúc ốm đau, con cái cũng ở gần để đỡ đần, không phải đi lại xa” , ông Tuấn nói.

Với gia đình ông, căn hộ không chỉ là tài sản được mua bằng tiền tích cóp và vay mượn. Đó còn là điểm kết nối cuộc sống của ba gia đình nhỏ, nơi ông bà có thể hỗ trợ con cháu, còn khi tuổi cao, sức yếu cũng có người thân ở bên.

Từ khi nghe thông tin về chủ trương xử lý sai phạm tại các dự án của Tập đoàn Mường Thanh , ông Tuấn thường xuyên trong trạng thái hoảng loạn, lo lắng. Ông không biết ba căn hộ của gia đình sẽ được giải quyết ra sao, liệu có phải di dời hay không.

Nỗi lo ấy càng lớn khi sức khỏe của ông không cho phép những thay đổi đột ngột về nơi ở và điều kiện chăm sóc. Ông mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), phải sử dụng nhiều thiết bị hỗ trợ tại nhà.

Những đợt bệnh trở nặng, ông cần thở oxy 12-14 tiếng mỗi ngày; khi tình trạng nghiêm trọng hơn phải sử dụng máy thở. Năm 2024, ông từng trải qua một đợt thiếu oxy nặng, phải nhập viện điều trị.

Hai vợ chồng đều có lương hưu theo chế độ công nhân, mỗi người khoảng 5-6 triệu đồng/tháng. Khoản thu nhập này chủ yếu dành cho thuốc men và sinh hoạt. Ông nói không mong được bồi thường bao nhiêu tiền hay đòi hỏi điều gì lớn lao, chỉ muốn tiếp tục sống ổn định tại nơi đã gắn bó.

Người mua nhà không sai

Theo ông Tuấn, thời điểm gia đình mua căn hộ, dự án được triển khai công khai. Người dân được khuyến khích mua nhà, trong đó có chương trình tín dụng 30.000 tỷ đồng hỗ trợ người mua. Ông cho rằng nếu khi ấy có cảnh báo rõ ràng về những vấn đề pháp lý của dự án, gia đình đã không lựa chọn nơi này.

“Tôi đâu có nghĩ sau này mình lại rơi vào hoàn cảnh như bây giờ. Tôi mua nhà vì muốn có nơi ở ổn định, gần con cái, thuận tiện cho cuộc sống” , ông nói.

Ông cũng không đồng tình với quan điểm người mua nhà giá rẻ phải chấp nhận mọi rủi ro. Điều kiện kinh tế của gia đình chỉ cho phép mua căn hộ trong tầm tiền đó. Vợ chồng ông đã phải bán nhà ở quê, vay mượn người thân mới có thể sở hữu nơi ở riêng gần con cái.

“Chủ đầu tư sai thì chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm, chứ đừng đẩy gánh nặng sang người dân. Người dân mua nhà cũng chỉ mong có một chỗ ở ổn định, chứ đâu mong muốn xảy ra những chuyện như thế này” , ông Tuấn bày tỏ.

Đây cũng là băn khoăn của nhiều cư dân tại HH Linh Đàm . Họ cho biết đã mua nhà thông qua các giao dịch công khai, có giấy tờ mua bán, thậm chí được ngân hàng thẩm định và cho vay. Người mua nhà không có chuyên môn, cũng không có điều kiện tự kiểm tra toàn bộ hồ sơ pháp lý, giấy phép xây dựng hay việc chủ đầu tư có thực hiện đúng quy hoạch hay không.

“Tôi mua nhà có giấy tờ mua bán, được ngân hàng cho vay. Thời điểm mua không có cảnh báo vi phạm pháp luật. Vậy tại sao rủi ro lại thuộc về cư dân và người mua phải gánh chịu?” , bà Ngoan, 74 tuổi, ở HH Linh Đàm nói.

Bà Đỗ Thị Nồng, cư dân HH4B, cho biết để mua căn hộ tại đây, bà đã bán toàn bộ nhà cửa, ruộng đất ở Nông Cống, Thanh Hóa, đưa gia đình lên Hà Nội chăm sóc cháu gái bị di chứng chất độc da cam. Gia đình còn vay thêm ngân hàng để mua căn hộ hơn 1 tỷ đồng vào năm 2015.

Ở tuổi 72, bà Nồng nói mình không còn nhà ở quê để quay về. Con rể mắc u não, cháu gái cần người thân chăm sóc thường xuyên. Nếu phải rời căn hộ hiện tại, gia đình bà không biết sẽ xoay xở thế nào.

“Nhà ở quê bà đã bán hết rồi, không còn gì nữa. Bây giờ nếu mất nhà thì không biết đi đâu. Tay trắng rồi lại trắng tay”, bà nói.

Theo cư dân, với những người đã bỏ tiền mua nhà ngay tình, việc xử lý sai phạm của chủ đầu tư nhưng lại khiến cư dân đối diện nguy cơ mất nơi ở là điều khó chấp nhận.

Họ cho rằng cần xác định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp và các bên liên quan, không thể mặc nhiên để người mua nhà phải chịu toàn bộ hệ quả từ những vi phạm mà họ không tạo ra, cũng không được cảnh báo.

Xử lý sai phạm phải đi cùng bảo vệ người mua nhà

Hơn 10 năm sau khi mua căn hộ tại HH4C, anh Phạm Văn Đức vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu. Gia đình anh mua căn hộ rộng khoảng 65-70m², phù hợp với điều kiện kinh tế và nhu cầu sinh hoạt của hai con. Anh trả trước khoảng 300 triệu đồng, vay ngân hàng phần còn lại và hiện vẫn còn khoản nợ hơn 200 triệu đồng.

Trong nhiều năm, điều anh và các hộ dân mong muốn là chủ đầu tư hoàn thiện thủ tục pháp lý để được cấp sổ hồng. Cư dân đã nhiều lần kiến nghị tại các cuộc tiếp xúc cử tri, nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả. Khi thông tin xử lý sai phạm tại dự án được đưa ra, nguyện vọng ấy bị thay thế bằng nỗi lo căn hộ có thể bị thu hồi hoặc phá dỡ.

“Mong muốn của mình đang từ chuyện được cấp sổ hồng thì bỗng dưng chuyển thành nguy cơ bị thu hồi nhà, bị phá dỡ. Nó hoàn toàn đi ngược lại nguyện vọng của người dân” , anh Đức nói.

Theo anh, điều khiến cư dân băn khoăn là họ mua nhà thông qua các giao dịch công khai, có hợp đồng, giấy tờ mua bán; nhiều người còn được ngân hàng thẩm định và giải ngân. Tại thời điểm giao dịch, người mua không được cảnh báo về những sai phạm của dự án.

“Người dân mua nhà một cách công khai, ngay tình. Dự án được mở bán công khai, được Nhà nước hỗ trợ thông qua gói tín dụng 30.000 tỷ đồng, ngân hàng cũng thẩm định, giải ngân. Người dân làm sao biết được dự án có sai phạm?”, anh đặt câu hỏi.

Cư dân cho rằng việc để xảy ra sai phạm thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp và các cơ quan quản lý. Vì vậy, việc xử lý sai phạm cần xác định rõ trách nhiệm của từng bên, thay vì để người mua nhà ngay tình phải gánh chịu hậu quả.

Theo các hộ dân, nếu căn hộ đáp ứng điều kiện an toàn và được phép tồn tại, cơ quan chức năng cần sớm giải quyết thủ tục cấp giấy chứng nhận. Những trường hợp buộc phải di dời cần được thông báo cụ thể về căn hộ thuộc diện ảnh hưởng, phạm vi phải di chuyển, phương án bồi thường và nơi ở thay thế.

Anh Đức đề nghị người dân được bố trí tái định cư tại khu vực Linh Đàm hoặc những địa bàn lân cận như Hoàng Liệt, Thanh Liệt. Căn hộ mới cần được hoàn thiện trước khi bàn giao để các gia đình không phải rời nơi ở hiện tại rồi chờ đợi trong điều kiện tạm bợ.

Điều cư dân mong muốn, theo anh Đức, không phải là bỏ qua sai phạm mà là quyền lợi của người mua nhà được xem xét đầy đủ. Họ đã bỏ tiền mua căn hộ, vay ngân hàng và sinh sống ổn định nhiều năm. Nếu phải di dời, phương án xử lý cần tính đến tài sản, hoàn cảnh và khả năng ổn định cuộc sống của từng hộ.

Sáng 28/10, HĐND TP Hà Nội thông qua nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả đối với các vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng tại 12 công trình, dự án liên quan đến doanh nghiệp do ông Lê Thanh Thản đại diện, quản lý, sở hữu, góp vốn hoặc hợp tác đầu tư.

Danh sách có các dự án như tổ hợp chung cư HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm; khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ ; khu đô thị Đại Thanh, Xa La... Theo thống kê, 12 dự án có tổng cộng 6.759 căn hộ được phê duyệt ban đầu, nhưng số căn hộ xây dựng thực tế lên tới 24.943 căn, vượt 18.184 căn so với quy hoạch được duyệt.

Theo nghị quyết, các công trình sẽ được rà soát, phân loại theo từng hạng mục. Những phần đáp ứng điều kiện về an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy, hạ tầng kỹ thuật và các quy chuẩn liên quan có thể được xem xét cho tồn tại có điều kiện. Những hạng mục không đáp ứng yêu cầu, không thể khắc phục vi phạm sẽ phải phá dỡ hoặc chuyển đổi công năng theo phương án được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Nghị quyết cũng đặt ra cơ chế bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người mua nhà không có lỗi. Chủ đầu tư có trách nhiệm thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả, không đẩy chi phí xử lý sai phạm sang người dân. Phương án cụ thể đối với từng dự án sẽ được xác định sau quá trình rà soát, đánh giá của cơ quan chuyên môn và quyết định của UBND TP Hà Nội.