Nới lệnh cấm xuất khẩu, Trung Quốc tung ra thế giới hơn nửa triệu tấn mặt hàng chiến lược, xuất khẩu tăng 600%

Theo SCMP, lượng phân bón ure xuất khẩu của Trung Quốc đã tăng vọt sau khi Trung Quốc nới lỏng lệnh cấm xuất khẩu được áp dụng vào năm ngoái nhằm kiềm chế giá trong nước và duy trì an ninh lương thực.

Các nhà phân tích cho biết, xuất khẩu ure của Trung Quốc có thể tiếp tục tăng trong tháng 8 và tháng 9, do phần lớn hạn ngạch vẫn chưa được sử dụng và các lô hàng xuất khẩu sang Ấn Độ có thể được nối lại.

Theo dữ liệu hải quan công bố hôm 20/8, Trung Quốc đã xuất khẩu 567.184 tấn ure trong tháng 7, tăng 614% so với cùng kỳ năm ngoái và tăng gấp 7,6 lần so với lượng xuất khẩu của tháng 6.

Lượng xuất khẩu trong tháng 6 đã tăng vọt lên gần 66.241 tấn, so với mức trung bình không quá 2.200 tấn mỗi tháng từ tháng 1 đến tháng 5.

Sự gia tăng đáng kể này chủ yếu là do mức cơ sở thấp bất thường vào năm ngoái bởi lệnh cấm , củng cố thêm đồn đoán của thị trường rằng các nhà chức trách đã nới lỏng các biện pháp kiểm soát.

Chính sách xuất khẩu phân bón của Trung Quốc đã trải qua một bước chuyển biến chiến lược chứ không phải là một sự thay đổi đột ngột. Nước này đã áp dụng các hạn chế xuất khẩu nghiêm ngặt vào năm 2024, chủ yếu nhằm kiểm soát giá cả trong nước và đảm bảo an ninh lương thực trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn. Những hạn chế này trên thực tế đã tạo ra sự khan hiếm giả tạo trên thị trường quốc tế, đồng thời ổn định nguồn cung trong nước.

"Việc xuất khẩu ure trong tháng 6 và tháng 7 được thực hiện theo hướng dẫn của chính phủ, với hạn ngạch và kiểm soát giá, thay vì được mở cửa hoàn toàn", Xu Xiaoyun, nhà phân tích từ công ty tư vấn hàng hóa JLC Network Technology cho biết.

Dữ liệu hải quan cho thấy, các điểm đến xuất khẩu ure cũng đã mở rộng từ 13 quốc gia và khu vực trong tháng 6 lên 31 quốc gia và khu vực trong tháng 7.

Nhà phân tích Xu Xiaoyun cho biết, các lô hàng trong tháng trước chủ yếu được chuyển đến Mỹ Latinh và châu Á, đồng thời lưu ý rằng, Hàn Quốc phụ thuộc rất nhiều vào ure từ Trung Quốc để giảm lượng khí thải từ xe cộ.

Năm quốc gia nhập khẩu ure hàng đầu trong tháng 7 - Chile, Mexico, Sri Lanka, New Zealand và Hàn Quốc - chiếm hơn 65,7% tổng lượng hàng xuất khẩu . Trong khi đó, Trung Quốc cũng đang là nhà cung cấp phân bón lớn nhất cho Việt Nam 7 tháng đầu năm, tăng 33% về lượng và tăng 48% về kim ngạch so với cùng kỳ.

Trước khi các biện pháp hạn chế được áp dụng vào tháng 6/2024, Trung Quốc đã là nước xuất khẩu hóa chất lớn. 

Mặc dù dữ liệu hải quan cho thấy Trung Quốc không xuất khẩu ure sang Ấn Độ trong tháng 7, Trung Quốc đã nới lỏng các biện pháp hạn chế đối với các chuyến hàng đến quốc gia này - một dấu hiệu cho thấy mối quan hệ nồng ấm hơn giữa hai quốc gia châu Á khi cả hai đều phải đối mặt với áp lực từ chính sách thương mại của Mỹ.

Xuất khẩu ure sang Ấn Độ có thể được nối lại vào tháng 8 và tháng 9, nhưng khối lượng có thể vẫn còn hạn chế. Nếu xuất khẩu ure sang Ấn Độ được nối lại, đây sẽ là dòng chảy thương mại phân bón lớn nhất thế giới. Ấn Độ tiêu thụ trên 60 triệu tấn phân bón mỗi năm và sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu khiến nước này đặc biệt quan tâm đến nguồn cung từ Trung Quốc.

Bất kỳ thỏa thuận thương mại nào cũng sẽ mang lại lợi ích kép: Giúp nông nghiệp Ấn Độ ổn định nguồn phân bón , đồng thời củng cố vị thế chiến lược của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng khu vực.

Sau khi trải qua biến động đáng kể về thương mại hàng hóa do gián đoạn chuỗi cung ứng , giá phân bón toàn cầu có thể bắt đầu ổn định khi xuất khẩu của Trung Quốc giúp cân bằng lại động lực cung cầu. Tuy nhiên, tính chất kiểm soát của hoạt động xuất khẩu này cũng đồng nghĩa với việc khả năng dự đoán nguồn cung vẫn phụ thuộc vào các quyết định chính sách của Trung Quốc.