Chị T.N (Hà Nội) vẫn còn nhớ như in cái chiều mưa tầm tã tháng trước, xe taxi chị bắt cho mẹ đã đậu ngay trước một khu đô thị khu vực Đại Mỗ nhưng đường ngập lụt nên không đi tiếp được. Mẹ (chị 70 tuổi) gọi điện lúc 16h30 với giọng run run: “Con ơi, mẹ xuống xe, đứng ở cổng khu đô thị rồi nhưng không biết vào tòa nào. Mẹ hỏi bảo vệ, hỏi xe ôm, ai cũng bảo đọc lại tên…mẹ đọc mãi không đúng”.
Cụ cố gắng phát âm cái tên dài ngoằng bằng tiếng Anh mà gia đình con gái bà đã sống được 5 tháng nhưng không ai hiểu. Kết quả là bà lòng vòng gần nửa tiếng, hết tòa này sang tòa khác. Chị T.N phải chạy xe từ cơ quan về, vừa lái vừa hướng dẫn mẹ nếu thấy ai đi qua hỏi xem mình đang đứng ở tòa nào.
Nhưng trớ trêu, dù đã được chỉ rõ ràng mà bà không thể đọc lại được tên tòa nhà mình đứng. Cuối cùng, chị T.N phải nhờ đưa điện thoại cho người đi qua xem mẹ mình đứng ở đâu. Và sau 30 phút chị mới đón được mẹ về đúng căn hộ .
“Mẹ sống ở đây gần 5 tháng mà vẫn không thuộc tên tòa nhà, khu đô thị mình ở. Mỗi lần đi ra khỏi nhà xa xa là cả nhà lại hồi hộp”, chị T.N kể lại.
Câu chuyện về mẹ chị T.N nhỏ nhưng không phải hiếm. Trên thị trường bất động sản Việt Nam hiện nay, hàng loạt dự án chung cư đua nhau gắn tên tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha… khiến không ít cư dân rơi vào cảnh dở khóc dở cười.
Những cái tên "đánh đố" cả người ở lẫn người giao hàng
Những cái tên nghe “sang chảnh”, “quốc tế” như Feliz, West Heights, D’Le Roi Soleil, The Marq, Goldmark City… được chủ đầu tư kỳ vọng tạo cảm giác cao cấp, nhưng lại như đánh đố các cư dân cao tuổi.
Bà Lành (Hoàng Mai, Hà Nội) đã sống cùng con gái tại một khu chung cư gần 3 năm nhưng đến nay vẫn chưa thuộc tên tiếng Anh chính xác của nơi mình ở. Dự án mang tên Feliz, nhưng bà Việt hóa thành “phe-lít hôm” hoặc đơn giản là “khu phe-lít”.
Những cái tên tiếng Pháp như D’Le Pont D’or, Le Pavillon...càng khiến nhiều cư dân “líu cả mồm”. Có người đọc D’Le Roi Soleil thành “đờ le roi so len” hoặc “đờ roi xo la”, có người thì “Đờ lệ rơi xô lít”. Mulberry Lane thành “Ngõ Dâu”...
Anh Nguyễn Quang, một môi giới bất động sản, thừa nhận ngay cả dân trong nghề cũng từng gặp khó. Có dự án ở khu vực Hồ Tây được mọi người phiên âm theo cách dễ đọc nhất vì ít ai biết cách phát âm chuẩn.
Không chỉ cư dân, tài xế xe ôm, shipper hay người giao hàng cũng gặp phải những tình huống dở khóc dở cười. Có người sống cả vài năm vẫn không nhớ nổi tên chỗ mình ở, có người phải ghi sẵn mảnh giấy vào túi mỗi khi ra đường, có người thì lo tổ tiên… không biết đường về nhà.
Nỗi lo "các cụ cũng lạc đường"
Một khía cạnh ít được nhắc đến nhưng khiến nhiều gia đình khóc cười lẫn lộn là chuyện thờ cúng. Một số cụ bà sống ở chung cư chia sẻ rằng mỗi lần thắp hương, khấn vái tổ tiên, họ luôn băn khoăn: nếu chỉ khấn tên tiếng nước ngoài dài dòng, không rõ ràng, liệu các cụ có tìm đúng đường về nhà không? Nhiều người chọn cách khấn thêm số nhà, tên đường, phường cho “chắc ăn”.
Về mặt hành chính, tên dự án quá dài cũng gây bất tiện. Khi làm căn cước, hộ chiếu, sổ tạm trú hay các thủ tục ngân hàng, phần địa chỉ trên biểu mẫu có giới hạn ký tự. Không ít người phải cắt xén, viết tắt, dẫn đến thông tin không thống nhất giữa các giấy tờ.
Xu hướng đặt tên dự án bằng ngôn ngữ nước ngoài đã trở thành “mốt” phổ biến. Nhiều chủ đầu tư cho rằng tên tiếng tây giúp sản phẩm mang cảm giác hiện đại, cao cấp, dễ tiếp cận khách hàng quốc tế và hỗ trợ định giá tốt hơn. Tuy nhiên, thực tế cuộc sống lại cho thấy mặt trái rất đời thường.
Theo khảo sát thực tế tại Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng và Đà Nẵng, tỷ lệ dự án chung cư mang tên nước ngoài chiếm tỷ lệ rất cao, có nơi lên đến trên 70%. Lý do tạo cảm giác sang trọng, hiện đại ngay từ tên gọi, hỗ trợ định vị phân khúc cao cấp; Dễ tiếp cận nhóm khách hàng nước ngoài; Đồng bộ với phong cách kiến trúc châu Âu mà nhiều dự án đang hướng tới; Hỗ trợ chiến lược định giá và truyền thông.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia marketing, nguyên tắc vàng của thương hiệu là dễ nhớ, dễ đọc, dễ định vị. Khi một cái tên quá phức tạp, xa rời thói quen ngôn ngữ bản địa, cư dân và các đơn vị dịch vụ sẽ tự động “bẻ” nó thành phiên bản Việt hóa ngắn gọn. Như vậy, khoản đầu tư hàng tỷ đồng cho việc xây dựng thương hiệu “sang chảnh” có thể bị lãng phí ngay trong sinh hoạt hàng ngày.
Một cái tên dễ đọc, dễ nhớ, cân bằng giữa giá trị thương mại và tính thực tiễn sẽ giúp cư dân thuận lợi trong suốt hàng chục năm sinh sống. Đó mới là giá trị bền vững.