Ảnh minh họa
Một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG ) có liên hệ với hoạt động xuất khẩu khí đốt Bắc Cực của Nga và đang nằm trong danh sách trừng phạt của Anh đã cập cảng tại miền bắc Na Uy, làm dấy lên tranh luận về hiệu quả thực thi các biện pháp cấm vận đối với lĩnh vực năng lượng Nga.
Theo dữ liệu theo dõi tàu biển được High North News (HNN) công bố, tàu Clean Ocean LNG – bị Anh áp lệnh trừng phạt từ tháng 10/2025 do liên quan đến hoạt động vận chuyển LNG Nga – đã neo đậu khoảng 12 giờ ngoài khơi cảng Honningsvåg ở phía bắc Na Uy cách đây một tuần.
Đây được xem là lần đầu tiên một tàu LNG thuộc diện bị phương Tây trừng phạt xuất hiện tại khu vực này của Na Uy.
Trong bối cảnh các lệnh hạn chế của Mỹ, Anh và Liên minh châu Âu (EU) ngày càng siết chặt, Nga được cho là đã sử dụng các tàu vận tải nằm trong danh sách trừng phạt để duy trì hoạt động xuất khẩu LNG từ các dự án ở Bắc Cực đến những khách hàng vẫn chấp nhận giao dịch.
Các biện pháp trừng phạt hiện không chỉ nhắm vào đội tàu vận chuyển mà còn mở rộng sang dự án Arctic LNG 2 – một trong những dự án LNG trọng điểm của Nga do Novatek vận hành.
Ông Sebastian Rötters, nhà vận động về chính sách trừng phạt thuộc tổ chức giám sát môi trường và tài chính Urgewald (Đức), cho rằng sự xuất hiện của tàu Clean Ocean LNG tại Na Uy đặt ra nhiều câu hỏi về mức độ nghiêm túc trong việc thực thi các biện pháp cấm vận.
“Đây không chỉ là một tàu LNG thông thường mà là tàu đã bị Anh trừng phạt vì liên quan đến hoạt động vận chuyển nhiên liệu hóa thạch của Nga”, ông Rötters nói với HNN.
Theo ông, việc một tàu thuộc diện trừng phạt vẫn có thể nhận được hỗ trợ hậu cần ngoài khơi Na Uy cho thấy còn tồn tại những khoảng trống trong cơ chế giám sát và thực thi.
Trong khi đó, dữ liệu thương mại cho thấy EU vẫn duy trì mức nhập khẩu LNG đáng kể từ Nga trong những tháng đầu năm nay, trước khi các lệnh cấm theo từng giai đoạn bắt đầu có hiệu lực.
Phân tích dữ liệu từ Kpler do Urgewald công bố cho thấy trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4/2026, EU đã tiếp nhận 91 chuyến hàng LNG từ dự án Yamal LNG của Nga – dự án hiện chưa nằm trong danh sách trừng phạt trực tiếp. Khối lượng này tương đương khoảng 98% tổng lượng LNG xuất khẩu từ Yamal đến được các điểm đến cuối cùng trong giai đoạn trên.
Kể từ ngày 25/4, EU bắt đầu áp lệnh cấm nhập khẩu LNG Nga theo các hợp đồng giao nga y, nằm trong lộ trình loại bỏ hoàn toàn khí đốt Nga trước cuối năm 2027.
Theo kế hoạch đã được EU thông qua, lệnh cấm hoàn toàn đối với LNG Nga sẽ có hiệu lực từ đầu năm 2027, trong khi việc chấm dứt nhập khẩu khí đốt qua đường ống dự kiến hoàn tất vào mùa thu cùng năm.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng các hợp đồng dài hạn vẫn là điểm nghẽn lớn nhất trong nỗ lực giảm phụ thuộc năng lượng Nga của châu Âu.
Ông Rötters nhận định rằng việc EU cấm các hợp đồng LNG ngắn hạn chỉ là bước đi ban đầu, trong khi các hợp đồng dài hạn vẫn tiếp tục mang lại nguồn thu đáng kể cho ngành năng lượng Nga.
“Chừng nào các hợp đồng dài hạn còn tồn tại, châu Âu vẫn tiếp tục rót tiền vào các dự án khí đốt của Nga”, ông nói.