Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phát biểu bất thường sau thất bại lịch sử

Quan điểm được cho là bất thường của ông Vance trong một bài đăng trên mạng xã hội X có thể khiến các tính toán của ông Trump trở nên phức tạp hơn, trong bối cảnh nhà lãnh đạo Mỹ vẫn đang cân nhắc việc nối lại các hoạt động tác chiến quy mô lớn nhằm vào Iran. Reuters dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết, phương án này vẫn đang được xem xét.

Phát biểu trên cũng làm dấy lên câu hỏi về triển vọng chính trị của các quan chức cấp cao Lầu Năm Góc, đặc biệt là Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth. Ông Trump từng nói ông Hegseth là một trong những người sớm ủng hộ cuộc chiến.

“Lý do chúng ta thất bại là cuộc chiến. Nếu các bạn muốn lập luận rằng cuộc chiến là xứng đáng, rằng việc mất Thượng viện trong 6 năm tới là xứng đáng, thì cứ việc nói như vậy”, ông Vance viết trên X.

Ông Vance - được coi là ứng cử viên tổng thống hàng đầu cho cuộc chạy đua năm 2028 - cũng nói rằng khuyến nghị trước đó về việc chấm dứt chiến tranh là “lời khuyên đúng đắn”.

Khi được hỏi về phát biểu của ông Vance, Tổng thống Trump nói với báo chí rằng những phát biểu đó là tốt. “Tôi biết ông ấy cảm thấy thế nào về vấn đề này”, ông Trump nói. Tuy nhiên, ông Trump vẫn bảo vệ chiến dịch quân sự: “Chúng ta đã ngăn họ sở hữu vũ khí hạt nhân”.

Một cố vấn Nhà Trắng nói với Reuters rằng một số quan chức và nhân viên bên trong Nhà Trắng coi bài đăng của ông Vance là dấu hiệu cho thấy ông đang tách biệt quan điểm về chính sách đối ngoại với tổng thống, đồng thời công khai thừa nhận cuộc chiến đã gây ra những hệ quả kinh tế trong nước.

Ngày 3/11, đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Thượng viện lẫn Hạ viện, làm nên chiến thắng áp đảo tại những nơi vốn là thành trì của đảng Cộng hòa, lần đầu tiên sau nhiều thế hệ.

Cử tri tại những khu vực vốn bảo thủ, những người đã giúp đưa ông Trump trở lại nắm quyền cách đây chỉ 2 năm, đã quay sang ủng hộ đảng Dân chủ. Nguyên nhân được xác định là nỗi thất vọng sâu sắc về cuộc chiến của Mỹ ở Iran, nỗi lo về chi phí sinh hoạt đắt đỏ và bất mãn với cách ông Trump điều hành đất nước.

Tiếp tục bế tắc

Ông Vance giảm nhẹ bất đồng với ông Trump, cho biết chính tổng thống cũng thừa nhận cuộc chiến với Iran khiến đảng Cộng hòa mất lợi thế trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Tuy nhiên, ông Trump diễn đạt thận trọng hơn, cho rằng cuộc chiến với Iran chỉ là một trong nhiều nguyên nhân dẫn đến thất bại bầu cử.

“Tôi đã làm điều đúng đắn. Nếu làm lại, tôi sẽ làm như vậy”, ông Trump nói với Wall Street Journal.

Ngoại trưởng Marco Rubio, người có thể trở thành đối thủ của ông Vance trong cuộc đua năm 2028, vẫn giữ im lặng kể từ sau cuộc bầu cử giữa kỳ .

Ông Trump cùng Israel phát động cuộc chiến với Iran vào ngày 28/2, dự đoán đây sẽ là một cuộc xung đột ngắn ngủi có thể thay đổi chính quyền Iran mà ông gọi là “kẻ bắt nạt Trung Đông”.

Mặc dù hàng loạt đòn tấn công của Mỹ và Israel đã giáng những đòn chí mạng vào quân đội Iran và các cơ sở lưu trữ vũ khí ngầm của nước này, nhưng tình hình sau đó rơi vào bế tắc. Iran đã khôi phục một phần kho vũ khí được chôn giấu và duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz, làm gia tăng lo ngại về nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.

Theo 2 nguồn tin, trong bối cảnh chưa có lối thoát rõ ràng khỏi cuộc xung đột, tuần trước ông Trump đã được Đô đốc Brad Cooper – tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), báo cáo về các phương án nối lại hoạt động tác chiến.

Tuy nhiên, các đánh giá tình báo của Mỹ trong những tháng gần đây cho thấy việc nối lại không kích sẽ không làm thay đổi căn bản lập trường đàm phán của Tehran hoặc dẫn đến thay đổi chế độ.