Quốc gia chủ chốt BRICS đưa ra đề xuất chưa từng có: Mỹ có cần dè chừng?

Ngân hàng trung ương Ấn Độ đã đề xuất các nước BRICS kết nối tiền kỹ thuật số chính thức để tạo thuận lợi cho thanh toán thương mại và du lịch xuyên biên giới. Hai nguồn tin cho biết động thái này có thể làm giảm sự phụ thuộc vào đồng USD trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng.

Theo các nguồn tin, Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) đã đề xuất đưa kết nối các đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC) vào chương trình nghị sự của hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2026.

Ấn Độ sẽ là nước đăng cai tổ chức hội nghị thượng đỉnh BRICS vào cuối năm nay. Nếu đề nghị được chấp thuận, đây sẽ là lần đầu tiên một đề xuất kết nối tiền kỹ thuật số của các nước BRICS được đưa ra. Nhóm BRICS hiện bao gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi và một số thành viên khác.

Sáng kiến này có thể khiến Mỹ không hài lòng. Washington từng cảnh báo các động thái nhằm làm suy yếu vai trò của đồng USD.

RBI, chính phủ Ấn Độ và ngân hàng trung ương Brazil chưa đưa ra tuyên bố chính thức. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) cho biết không có thông tin để chia sẻ khi được Reuters hỏi. Ngân hàng trung ương Nam Phi và Nga từ chối bình luận.

Đề xuất của RBI về việc kết nối các CBDC của BRICS để phục vụ tài trợ thương mại và du lịch xuyên biên giới chưa từng được công bố trước đây.

Sáng kiến này dựa trên tuyên bố tại hội nghị thượng đỉnh BRICS năm 2025 ở Rio de Janeiro. Khi đó, các nước kêu gọi tăng khả năng tương tác giữa các hệ thống thanh toán nhằm nâng cao hiệu quả giao dịch xuyên biên giới.

RBI từng công khai bày tỏ quan tâm đến việc kết nối đồng rupee kỹ thuật số của Ấn Độ với CBDC của các quốc gia khác. Mục tiêu là rút ngắn thời gian giao dịch và mở rộng phạm vi sử dụng quốc tế của đồng rupee. Tuy nhiên, RBI nhấn mạnh các nỗ lực này không nhằm thúc đẩy phi đô la hóa.

Hiện chưa có quốc gia BRICS nào chính thức triển khai toàn diện tiền kỹ thuật số của mình. Tuy vậy, cả năm thành viên chủ chốt đều đang tiến hành các dự án thí điểm.

Đồng tiền kỹ thuật số của Ấn Độ, mang tên e-rupee, đã thu hút khoảng 7 triệu người dùng cá nhân kể từ khi ra mắt vào tháng 12/2022. Trung Quốc cũng cam kết đẩy mạnh việc sử dụng đồng nhân dân tệ kỹ thuật số.

Một nguồn tin cho biết để việc kết nối tiền kỹ thuật số của BRICS thành công, các nước cần thảo luận về công nghệ tương thích, khung quản trị và cơ chế xử lý chênh lệch cán cân thương mại.

Theo hai nguồn tin, một phương án đang được xem xét để xử lý tình trạng mất cân bằng thương mại là sử dụng các thỏa thuận hoán đổi ngoại hối song phương giữa các ngân hàng trung ương.

Trước đây, các nỗ lực của Nga và Ấn Độ nhằm tăng giao dịch bằng nội tệ từng gặp trở ngại. Nga tích lũy lượng lớn đồng rupee Ấn Độ nhưng khó sử dụng. Điều này khiến ngân hàng trung ương Ấn Độ phải cho phép đầu tư số tiền đó vào trái phiếu trong nước.

BRICS được thành lập năm 2009 bởi Brazil, Nga, Ấn Độ và Trung Quốc. Khối sau đó mở rộng với sự tham gia của Nam Phi và gần đây chào đón thêm các thành viên như Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất, Iran và Indonesia.

BRICS quay trở lại tâm điểm chú ý khi ông Trump khơi dậy thương chiến và các mối đe dọa áp thuế. Các nỗ lực trước đây nhằm biến BRICS thành một đối trọng kinh tế lớn từng gặp nhiều rào cản. Trong đó có ý tưởng lập đồng tiền chung BRICS do Brazil đề xuất nhưng sau đó bị gác lại.

Theo Reuters